ti guarda dal Grande Inquisitor

Philippe Jaroussky in de Munt [terug]

Opmerkingen ...

13

van De Palmenaer Marc <marcdepalmenaer@...> op vrijdag 24 april 2009 om 11:34

Ik heb wat vakbladen uitgepluist over wat ze denken vd laatste cd van Jaroussky,het besluit is dat'Opium' in de meeste,zeker de Franse de grond wordt ingeboord.
Maw als het op cd zo slecht is zal het live niet beter zijn.

12

van Margo <margo@...> op donderdag 23 april 2009 om 17:35

Maurel en Tamagno zijn vooral bekend omwille van de rollen die ze voor Verdi gecreëerd hebben. Tamagno was de eerste Otello; Maurel was de eerste Falstaff én Iago. Daarnaast waren ze ook respectievelijk Gabriele Adorno en Simon Boccanegra in de herziene versie.

En wat misschien verrassend is, is dat Tamagno ook de eerste Don Carlo was in de Italiaanse "Scala" versie in vier bedrijven. Het geeft te denken dat tegenwoordig Don Carlo zo vaak door lyrische tenors bezet wordt (met Villazon als beruchtste slachtoffer), terwijl Verdi daar blijkbaar een Otello-achtige stem voor verwachtte...

11

van Tom <tomhuygens@...> op donderdag 23 april 2009 om 14:36

Ik heb inderdaad nog niet veel naar historische opnames geluisterd. Die van Caruso ken ik wél en ook hij gebruikt (voor zover ik hoor) enkel een heel lichte vibrato op lange noten. Dit is duidelijk te horen op de "Una Furtiva Lagrima" uit 1904. Volledig in de regel met zowat alle traktaten over muziek en/of stemvorming van tussen 1500 en 1900.

Ik beweer trouwens niet dat er zónder vibrato gezongen werd in het begin van de jaren 1900. Ik zeg enkel dat veel grote componisten en dirigenten er tegen waren, zoals Schönberg, en dat het pas laat in de 20ste eeuw de norm is geworden om met vibrato te zingen. Strauss, Saint-Saens, Elgar en Bartok vragen in verschillende werken expliciet om zonder vibrato te spelen, de vroege opnames van Stokowski zijn eveneens redelijk vibratoloos.

Maurel en Tamagno zijn mij totaal onbekend, waarvoor ik me ongetwijfeld moet schamen. Ik zal dit weekend enkele opnames zoeken.

10

van ricci <riccifrederic@...> op woensdag 22 april 2009 om 22:32

zo herinner ik me de beruchte tenor Guiseppe Morino, op cd klinkt zijn vibrato net een ietsje te veel maar toen ik'm live hoorde in martina franca stoorde zijn vibrato me helemaal niet. Maar vibrato stoort me sowieso niet maar soms is het inderdaad een kwestie van smaak en stijl, de britten zijn een anti-vibrato zangersvolkje. Iberianen en italianen zongen altijd met vibrato, de Grieken ook en de Arabieren zeker.

9

van Margo <margo@...> op woensdag 22 april 2009 om 18:33

Inderdaad... ik weet ook niet waar Tom het idee gehaald heeft, dat vibrato pas gebruikelijk geworden is laat in de 20ste eeuw. Als je naar oude opnames luistert (doet eigenlijk iemand dat nog wel?), dan hoor je dat dit niet klopt.

Luister naar opnames van Enrico Caruso, Giuseppe de Luca, Pol Plançon, Amelita Galli-Curci, Fernando de Lucia, Luisa Tettrazini en Co en je hoort dat die allemaal continu met vibrato zingen op de opnames die ze al in de periode 1900-1920 gemaakt hebben.

Zelfs de nog oudere generatie die vooral in de 19de eeuw zong en die op het einde van hun carrière begin 1900 nog opnames gemaakt hebben (mensen zoals Maurel en Tamagno), zingen even goed van begin tot einde met vibrato...

8

van ricci <riccifrederic@...> op woensdag 22 april 2009 om 18:28

dat Tom het helemaal mist heeft, bewijzen de opnames van zowel vokaal als orchestraal werk van VOOR de jaren 40 (zijn tijdslijn). Er is inderdaad een heel verschil tussen een natuurlijk vibrato (Pilar Lorengar) en een wobble (Gwyneth Jones op haar teruggang of bijna elke Wagnersopraan vandaag:))
Dat een vibrato ook onder controle kan worden gehouden bewees Corelli maar voor mij zijn zijn vibrato-opnames de mooiste...trouwens vibrato-loos zingen betekent nu ook weer niet direct zingen a la emma kirkby.
There's more to vibrato than we can talk of...

7

van Margo <margo@...> op woensdag 22 april 2009 om 13:31

Ik zit uiteraard ook in het pro-vibrato-kamp...

Een gezonde (en professionele opera-) stem moet een natuurlijk vibrato hebben. Een stem zonder vibrato is eerder een aanwijzing dat er iets mis is (afgezien van het feit dat het voor mijn oren gewoon lelijk klinkt). Als ik eens in een cynische bui ben, dan vraag ik me soms af of heel die HUP-beweging geen complot is om bepaalde zangers aan werk te helpen. :-{)

Via Google vind je een hele hoop informatie over vibrato. De volgende pagina geeft volgens mij een kort en degelijk overzicht:

http://www.voiceteacher.com/vibrato.html

Hij beschrijft ook vibrato-problemen... waaronder de "wobble" de bekendste is (terug te vinden bij die "oudere Wagnersopranen", maar dat is dan ook geen normaal vibrato meer). Het "snelle vibrato" vind ik persoonlijk veel minder een probleem. Het meest uitgesproken voorbeeld daarvan hoor je bij een historische zangeres zoals Conchita Supervia. Maar een moderne zanger zoals Calleja heeft ook een relatief snel vibrato, wat ik absoluut geen probleem vind.

6

van Tom <tomhuygens@...> op woensdag 22 april 2009 om 12:55

wij hebben duidelijk verschillende woordenboeken :)
in de mijne staat:

vibrato -> "vibrare" -> beven, sidderen, huiveren

Het continue vibrato is pas sinds laat in de 20ste eeuw in gebruik geraakt. Zelfs Schönberg zegt dat het lijkt op het geblaat van een geit :)
Orkesten hebben de vibrato pas in de jaren 40 ingevoerd, waarschijnlijk onder invloed van de jazz...

5

van Tristan <tristanfaes@...> op woensdag 22 april 2009 om 10:38

vibrato -> "vibrare" -> leven.
Geen vibrato -> dood :-)

4

van Tom <tomhuygens@...> op woensdag 22 april 2009 om 10:29

Zonder vibrato zingen is net veel natuurlijker dan met. Open je mond en zing een toon zonder méér te forceren en er zal geen vibrato zijn. Voor zover mijn basiskennis over zangtechniek reikt, moet je om een vibrato te bekomen de luchtdruk in je stembanden constant veranderen door je middenrif lichtjes op te spannen en te ontspannen.
Bovendien krijgt een klank zonder vibrato veel meer kans om boventonen te ontwikkelen en bekom je een veel zuiverdere toon. Daarom is het ook moeilijker: als je er een fractie naast zit hoor je het meteen. Met vibrato kan je gerust enkele komma's vals zingen zonder dat een (ongeoefend) oor het merkt. Het meest irritante zijn iets oudere "Wagnersopranen" die zódanig vibreren dat er bijna een halve toon (!) zit tussen de "bovengrens" en de "ondergrens"...

Maar bon, dat is een kwestie van smaak :)

3

van Gualtier Maldé <gualtier@...> op woensdag 22 april 2009 om 8:54

Helemaal eens met Ricci! Een gezonde zangtechniek impliceert een natuurlijk vibrato. Een toon aanzetten zonder vibrato kan wel eens gebruikt worden als effect, maar als dit over de gehele lijn gebeurt zoals bij al die 'barok-zangers' wordt het al gauw irritant of in het beste geval gewoon slaapverwekkend.

2

van Ricci <riccifrederic@...> op dinsdag 21 april 2009 om 20:14

wel als de cd stukken beter is dan het recital, zegt dit genoeg over de live-kwaliteiten van Jarousky, die meer een carriere maakt op basis van 'looks' dan echt vokaal talent.
Een vibrato als lapmiddel tegen vals zingen? Dat heb ik nu nog nooit gehoord. Ik hou wel van stemmen met vibrato (altijd minder storend in de zaal dan op de plaat), één van de ergste dingen die ik me kan voorstellen is op een verlaten eiland te zitten met vibratieloze countertenoren en Emma Kirby. Het virbratieloze zingen is het ergste wat het barokrepertoire is overkomen. Voor mij is dat geen 'de gustibus'

1

van Tom <tomhuygens@...> op dinsdag 21 april 2009 om 16:21

Grappig dat het gebrek aan vibrato op je zenuwen werkte... Bij de meeste lied- en/of operazangers is het net een tevéél aan vibrato dat me over het algemeen doet walgen :)
Een lichte vibrato hier en daar kan geen kwaad, maar veel zangers gebruiken het als lapmiddel om te verbergen dat ze eigenlijk vals zingen. Net zoals veel violisten trouwens.

Ik raad iedereen aan de CD te beluisteren, die is stukken beter dan het recital (hoewel dit misschien door wat technisch gepruts bereikt is...)