ti guarda dal Grande Inquisitor

Aix - Passion [terug]

Opmerkingen ...

2

van Dirk Vermassen <dirk.vermassen@...> op zondag 6 juli 2008 om 22:43

Dezelfde voorstelling van Götterdämmerung gezien deze namiddag, Dirk, maar blijkbaar met een andere perceptie. Ik vond Van Hoves regie glashelder, overtuigend en ondanks de alom aanwezige techniek helemaal geconcentreerd op de essentie. Met name de close-ups in tweede en derde bedrijf leken mij een schoolvoorbeeld van intelligent, functioneel en dramatisch gebruik van video.

Maar er was veel meer dan dat: een boeiende en perfect te volgen verhaallijn waardoor de uren voorbijvlogen, een zeer hoog niveau van acteren (waardoor Brünnhilde bijvoorbeeld, ondanks haar flakkerende stem, een bijzonder overtuigend personage neerzette) en tal van ijzersterke dramatische momenten die nog een tijdje zullen blijven nazinderen, inclusief Siegfrieds dood, de treurmars en de hele finale. Ik had nergens het gevoel dat Van Hove tegen Wagners bedoelingen inging, integendeel. Wagner wou in de eerste plaats sterk toneel, en dat krijgen we hier ook.

Als het waar is wat Elsschot zegt, dat kunst het gevoel van het tragische moet overbrengen, dan is dat met deze Ring zeker het geval geweest. Het is een enscenering die in Bayreuth niet zou misstaan en zelfs heel wat meer karakter had dan die van Flimm die ik daar vijf jaar geleden zag. En dat in ons eigen kleine landje met een hoe dan ook beperkt budget: chapeau voor de Vlaamse Opera. Het enige wat ik betreur is dat we deze productie vermoedelijk niet als cyclus zullen kunnen meemaken. Eén ding is zeker: mocht hij er toch komen, dan zit ik weer op de eerste rij.

In alle vriendschap,

Dirk

1

van Dirk Vandepitte <dirkvandepitte@...> op zondag 6 juli 2008 om 22:13

Sorry, Margo, dat ik op deze sectie van uw sectie terugkom op Götterdämmerung, maar ik ben pas vanmiddag gaan kijken, en uw recensie is al naar de achtergrond verdwenen.

Het eerste bedrijf begon goed, behoorlijk goed zelfs. Voor het eerst in heel de Ring-cyclus nam Van Hove één van de voorgeschreven attributen zonder meer over, in de ring die Siegfried aan Brünnhilde overhandigt. Het gebruik van video-beelden was relatief beperkt (in de lengte van de 2 uur van het eerste bedrijf dan toch). Het 2nd-life gedoe met de kennismaking tussen Siegfried en Gutrune en het drinken van de geheugendrank was zelfs vrij goed gevonden. Verder spelen meerdere scènes zich af voor gesloten rolluiken, en blijft de video achterwege. De Lennon-Ono-scène past in de Ring als een tang op een varken, maar het duurt gelukkig maar een paar minuten. Het eerste bedrijf liet dus nog wel wat goeds verwachten voor het vervolg.

Het begin van het tweede bedrijf was echter al heel wat minder, met overdadige video, en bovendien dan ook nog storend veel geweld terwijl er in de opera op dat ogenblik helemaal geen geweld gebeurt. Alberich overhandigt Hagen een basebalknuppel, die meteen een vooraankondiging is van het wapen voor de moord op Siegfried. In de scène met de intocht van de beide trouwparen neemt het video-gebruik nog meer toe, met 2 cameras die afwisselend een van de "verloofden" in beeld neemt. Dat gebeurt vanop een afstand van een paar meter, want meer plaats is er niet op een scène waar koorleden en solisten over elkaars voeten vallen.

Het derde bedrijf is dan ronduit v-e-r-s-c-h-r-i-k-k-e-l-i-j-k. Voor de scène met de Rijndochters heeft Van Hove niets beters gevonden dan een leger serveuses (niet 3, maar wel 10-tal), die voortdurend tafels dekken. Tot tweemaal toe trekken de serveuses de tafellakens van de tafels af om ze op een hoop te gooien voor Siegfrieds voeten. Waarvoor die tafels moeten dienen weet Van Hove wellicht zelf nog steeds niet, en op het einde van die scène gaan de tafels gewoon weer aan de kant. De videoschermen spelen weer volop, en ook nu hebben de beelden niets te maken met de gebeurtenissen. Misschien heeft Van Hove voor zichzelf computeranimaties van naakte paaldanseressen nodig om in de stemming te blijven, maar het publiek komt niet daarvoor maar wel voor de muziek. In de scène waarin Siegfried uit het verleden vertelt zeulen Hagen en consoorten bakken bier aan. De hoorn die Hagen als drank aanbiedt is een paar bierflesjes. Terwijl Siegfried zijn verhaal vertelt, in verschillende episodes, luistert er niemand. Alle heren vergenoegen zich aan de paaldanseressen, die het wel erg lang volhouden. Uiteindelijk doodt Hagen Siegfried zonder wapen, de basebalknuppel staat onverrichterzake tegen de wand (later zal dienen voor de moord op Gunther). Dan verschijnt er een MUG-team dat onder toezicht van een hele menigte een reanimatiepoging onderneemt ... op een hoop watten of zoiets, terwijl Siegfried 10 meter verderop staat te zingen, waarna hij braafjes op de lijkbaar gaat liggen. De treurmars verliest alle kracht, en dat ligt deze keer niet aan Törzs. Voor mij is op dat ogenblik alles om zeep, en de apotheose heeft evenveel dramatiek als een droge spons die uitgewrongen wordt. De opera eindigt - hoe kan het ook anders - met een zootje ongeregeld die de scène helemaal vult.

Hoe is het voor een regisseur mogelijk om zulke muziek zo te verknallen ? De finale van Götterdämmerung is de sterkste muziek ken, die me na een 5-tal live uitvoeringen en misschien al 25 beluisteringen op CD nog iedere keer kippenvel bezorgt. Van Hove heeft dat deze keer vakkundig verhinderd.