ti guarda dal Grande Inquisitor

Aida in Antwerpen (1/2) [terug]

Opmerkingen ...

15

van Parsifal <ericcaers@...> op vrijdag 22 juli 2011 om 13:03

Na deze produktie raad ik jullie aan om de documentaire 'Opernfieber' van Katharina Rupp (2005) te bekijken. Enkele wantoestanden in de operawereld worden hierin treffend aan de kaak gesteld door de Loggione van Parma:

1. Tegenwoordig 'dirigeert' de regiseeur meer dan de dirigent, met alle gevolgen vandien: asymmetrie tussen beeld en woord/muziek, vergezochte inhoudelijke transposities, onhoudbare actualisering, postmoderne deconstructie, obsessie voor het lelijke en shockerende, ontkenning van couleur locale, koud over-intellectualisme, het 'politiek correcte' verbod op ontroering...

2. Neergang van de vokale prestatie door (1): de dwang die zangers ondervinden om zich lichamelijk te onderwerpen aan het keurslijf van de regie, waarbij ze dikwijls in horizontale positie (liggend) dienen te zingen (diafragma!?) en hun theatrale persoonlijkheid moeten wegcijferen voor de opgelegde eisen van de regisseur.

Herinnering: Opera leeft bij gratie van ontroering en escapisme. Laat opera dan ook een laatste vrijplaats zijn. Investeer in goede zangers en geef de regie een ondersteunende rol teneinde de theatraliteit te verhogen.

14

van jacques laroy <nadine.roeck@...> op donderdag 21 juli 2011 om 11:15

zo helpt men de vlaamse opera naar de kloten
en niemand in de zaal die durft reageren
zelf de zangers trokken op niets
drie kwart van de zaal vond het zelf goed
wat kennen die van opera
en da klein olifantje !!!!!!!

13

van Wiebke Göetjes <w.goetjes@...> op donderdag 7 juli 2011 om 22:33

Het is mij wel duidelijk meneer Franken dat U in ieder geval niet bereid bent of niet in staat bent zich te willen openen en eens op een andere manier naar dingen te kijken...
Dat is jammer.

12

van Peter Franken <p.w.franken@...> op donderdag 7 juli 2011 om 12:09

Vreemd dat de discussie toch weer de kant op gaat van het gebrek aan olifanten. Mij heeft met name het feestje van Amneris dat in de plaats kwam van de uitgebeelde triomfmars ernstig gestoord. Ik zat met kromme tenen te kijken naar het zielige gedoe van de mimende zangers op het toneel. Heinrich Böll schreef ooit dat een clown die medelijden wekt bijna net zo genant is als een ober die je op een terras een biertje komt brengen in een rolstoel. Je weet niet waar je moet kijken. Een clown die je vervult met plaatsvervangende schaamte is mijns inziens minstens zo erg. En dat liet PK zijn acteurs ten tonele brengen.
Overigens is PK volgens mij wereldkampioen 'acteurs laten droogneuken'. Onverwerkt verleden, moeilijke oostblokjeugd, wie zal het zeggen. Het aantal keren dat Lulu in zijn productie genomen wordt loopt in de tientallen. Maar altijd met de kleren aan, het is niet echt. En nu zou die masturbatiescene van Amneris niet als zodanig bedoeld zijn omdat ze het niet echt doet. Wat een onzin.
Overigens mevrouw Göetjes, het is de meeste mensen volstrekt duidelijk of iemand dood is of niet. Als de lichaamsfuncties niet meer functioneren, het hart stilstaat etc. dan is iemand dood. Zoiets gebeurt vanzelf als je in een afgesloten ruimte wordt ingemetseld. Kwestie van zuurstofgebrek. Zo'n pseudo filosofische beschouwing, ongetwijfeld van PK zelf afkomstig, is net zulke flauwekul als diens verhaal over de imploderende ruimte aan het einde van de Salome in Amsterdam. De ruimte implodeert!!?? Mijn hemel wat een onzin. En nu dat gedoe over dood zijn. Overigens is dat kennelijk een standaard trucje van PK. Aan het einde van zijn Lulu loopt de hoofdpersoon weg uit de opera via een deurtje dat speciaal daarvoor op het toneel is geplaatst. Een vrijstaand deurtje! Of zou hier sprake zijn van een time warp situatie??

11

van ricci <riccifrederic@...> op woensdag 6 juli 2011 om 23:29

naar een aida met olifanten kan ik ten minste de kinderen meenemen, vroeger zag je die ten minste nog in de goeie oude kvo, kinderen bedoel ik. Dus dan gaan we maar naar Verona daar wordt dan toch nog een ietsje beter gezongen....

10

van De Palmenaer Marc <marcdepalmenaer@...> op woensdag 6 juli 2011 om 15:21

Jawadde Wiebke:-)

9

van Wiebke Göetjes <w.goetjes@...> op woensdag 6 juli 2011 om 10:45

Margo, ik denk dat je gelijk hebt met de olifanten en kamelen. Veel mensen zitten als kinderen met de lepel in de pap de slaan "ik wil olifanten"....die hebben inderdaad een rot avond...
Als je je wilt/kunt openen voor wat de regisseur probeert uit te drukken ga je daar anders over denken.

Vanuit de muziek gekeken is de triomfmars bv.een raar stuk, eerst triomfmuziek, dan weer hele zenuwachtige muziek (waarop meestal de moorse dansers je bezig houden of ze nou écht oben ohne zijn of niet). Konwitschny liet het ons allemaal uitspelen ipv. de uiterlijkheden te tonen. Hij wilde uit laten komen dat feesten en vechten heel dicht bij elkaar liggen, dat het soms met 1 vingerknip om kan slaan, en dat wij zelf geen haar beter zijn. Dát zit allemaal in die muziek! En dat vind ik totaal logisch en veel interessanter dan die Moorse dansers of pracht en praal optochten. Denk maar eens aan een voetbaltrofee uitreiking op een plein hoe ineens de stemming om kan slaan en de mensen de tramhokjes in elkaar gaan schoppen en elkaar erbij terwijl ze daarvoor nog allemaal feestvierden over hetzelfde...

Ik vind en vond deze productie geniaal, en ook de vraag "wat is dood" aan het eind... Wanneer ben je dood? Als je samen onder de grond ligt? Of zijn wij, de gemiddelde bewoner van Gent/Amsterdam/Antwerpen juist dood van binnen en lopen zij daarom het rijk der doden binnen? Of zijn wij juist het leven en lopen ze het rijk van het leven binnen? Of zijn wij levende doden? Of is juist Amneris dood omdat zij achterblijft in het aardse leven en zijn Aida&Radames daar nu los van? Kortom: wat is eigenlijk dood?

Dit soort vragen die door deze enscenering naar boven komen, en daar over nadenken, dat is meer waard dan dat het moet kloppen met het graf en het inmetselen.
Dit soort vragen is waar hij zich mee bezig houdt en ons toe wil aanzetten om over na te denken...

Ik ben blij dat er nog regisseurs zijn die mij wakker houden en doen nadenken over zaken die zij uit een opera halen. Ik ben blij dat er mensen zijn die dat durven ondanks dat ze de toorn van het operapubliek over zich heen halen. Die enkeling die zich wel laat inspireren daar gaat het om!

In mijn ogen vééééél interessanter dan een enscenering neerzetten waar de goegemeente toestemmend zal zeggen dat 'het klopt'.....

8

van De Palmenaer Marc <marcdepalmenaer@...> op woensdag 6 juli 2011 om 10:00

Ieder zijn mening he Margo, Ik ben ook niet voor olifanten en kamelen en grote decors in een Aida opvoering, maar dit?
Geef mij maar een simpele uitvoering zoals die van Robert Wilson van 2004.

7

van Margo <margo@...> op woensdag 6 juli 2011 om 7:41

Ik blijf deze productie verdedigen omdat het geen misbaksel is. Het is een van de betere producties van dit seizoen (alleen spijtig dat de twee bezettingen niet uniform op hetzelfde niveau staan).

Ik begrijp niet waarom zoveel mensen een probleem hebben met deze productie. Het kan toch niet zijn omdat iedereen olifanten en kamelen verwacht ? Het divertissement tijdens de triomfmars bevat inderdaad een paar onnozele momenten. Maar hetzelfde kan je zeggen van een triomfmars met een defilé van het hele kostuumarchief. Heel die triomfmars past hoedanook niet in de opera (en zit er volgens mij enkel in omdat er wat pracht en praal moest inzitten voor de opening van het operahuis van Caïro). Het enige wat Konwitschny doet is, is dit wat uitvergroten.

In die zogenaamde masturbatiescène van Amneris zie ik bv. ook weinig zelfbevrediging. Ze ligt gewoon wat te kronkelen van verlangen... toch niet helemaal ongepast terwijl ze "vieni, amor mio, m'inebria, fammi beato il cor" zingt ?

Ik ben in alle geval blij dat er nog eens wat discussie is over een productie (net zoals bij Parsifal in de Munt). Het doet mensen nadenken over een opera... en nadenken is nooit slecht.

6

van De Palmenaer Marc <marcdepalmenaer@...> op woensdag 6 juli 2011 om 2:14

Ik begrijp ook niet waarom Sven waarom sommigen dit misbaksel van grote omvang nog verdedigen.

5

van Sven De Boeck <sven.deboeck@...> op woensdag 6 juli 2011 om 0:43

Dit seizoen kondigde zich aan als veelbelovend, maar - behoudens Die Frau ohne Schatten werd het een gigantische ramp, met deze gedateerde en zielige Aïda als orgelpunt. Waar moet het toch naar toe met de opera in Vlaanderen? Eerst een totaal mislukte Ring-cyclus (voor de eerste keer in de opera-geschiedenis bij mij weten niet, niet herhaald daardoor), dan komt er toch een veelbelovende dirigent aandraven, dan krijgen we we dit ramp seizoen... Afschaffen die Vlaamse Opera !

4

van wim <wim.verdonck@...> op dinsdag 5 juli 2011 om 10:03

Ik vond deze productie heel geslaagd en bij mij werkte ze.
Toch enkele bedenkingen. Bij de “obligate seksscène” had ik, net zoals Peter, ook een déja-vu, maar uiteindelijk gaan macht, politiek en religie blijkbaar altijd samen met seks. Denk maar aan DSK en de Brugse bisschop. De “feestscène” vond ik op den duur ook wel irritant, dat onnozel gedoe blééf maar duren. Een andere regisseur had dat waarschijnlijk opgelost door zonder schroom het ballet weg te knippen. Konwitschny blijft echter moedig doorfeesten. Onnozelheden vergeven.
Maar waarom blijft hij ook niet consequent met het verborgen koor? Waarom moet die achterwand toch eens open gaan? Om te bewijzen dat het koor wel degelijk live zingt? Wat net de kracht van de hele productie uitmaakt, gaat helemaal verloren. Erg jammer. Had hij dit niet gedaan, had ik hem misschien kunnen vergelijken met Ettore –una giornata particolare- Scola , maar dat is misschien toch nog net iets te veel eer.

3

van Joris <joris@...> op maandag 4 juli 2011 om 12:27

Op het einde waren in Gent, voor zover ik kon uitmaken, de straten en het plein en voor het justitiepaleis te zien.

2

van Peter Franken <p.w.franken@...> op maandag 4 juli 2011 om 10:53

Het valt me op hoe oud deze productie kennelijk is. Is deze 'vernieuwende' regisseur niet in staat om te evolueren? Afstand nemen van het oude handwerk kan hij goed, maar afstand nemen van zijn eigen werk gaat hem duidelijk minder af. Ik vergelijk deze Aida met die in Essen, ontstaan in dezelfde tijd. Ook daar was sprake van een 'Kameropera' benadering, maar zonder dat dit ten koste ging van de andere aspecten van het werk: zo'n koor, die triomfscene, een kort ballet, het hoort er gewoon bij en in Essen was het er ook. Zeer humoristisch en in een stijl die deed denken aan Pasolini's Porcile (een voice over die het defileren van de wapenleveranciers, van de moeders van de gevallenen, van de Memphis Twins etc. aankondigde). En als Nederlander die opgroeide na WOII ben ik die gratuite sexscenes meer dan beu. Zooo afgezaagd, zooo saai. Amneris die masturbeert op de divan maakt bijpassende bewegingen, maar is dat een originele invulling van een ballet? Op zoiets zijn we in Nederland al tientallen jaren geheel uitgekeken. Verder vond ik het optreden van de zangers tijdens de triomfscene ronduit stompzinnig, ik zat er met plaatsvervangende schaamte naar te kijken. Na Don Carlos vorig jaar had ik weer moed gevat. In deze Aida herkende ik echter weer de Konwitschny van Salome in Amsterdam, en dat viel bepaald niet mee.

1

van Wiebke Göetjes <w.goetjes@...> op zondag 3 juli 2011 om 22:38

Fijn dat je zo positief reageert op deze productie! In Nl op facebook waren ze alweer heel negatief (in mijn ogen kortzichtig).

Ik was in 1995/1996 Konwitschny's AIDA in deze zelfde productie in Duitsland en vind het nog steeds de beste regie/regisseur die ik in mijn carriére ben tegen gekomen.

Ik kijk met heel veel plezier (en heimwee) terug op de repetitieperiode en op onze gesprekken over de inhoud van het stuk elke avond na de repetities. Konwitschny is de meest inspirerende regisseur die ik heb meegemaakt, en is ook de enige regisseur die het stuk (zijn stukken) muzikaal tot in de puntjes kende/kent en ook in de regie - hoewel anderen het tegenovergestelde beweren - enorm trouw was/is aan het stuk zelf.