ti guarda dal Grande Inquisitor

Angelika Kirchschlager in Schwarzenberg

Er ist's is een lentegedicht van Mörike. Het leek een goed idee om daarmee een recital te beginnen op de laatste dag van de lente, ware het niet dat het Bregenzer Wald momenteel eerder gebukt gaat onder herfstweer. Angelika Kirchschlager en Julius Drake voerden het zelfs twee keer uit, aan het begin van hun recital en als eerste lied na de pauze... de eerste keer in de versie van Schumann, de tweede keer in de bekendere versie van Wolf.

Dat was ook de rode draad doorheen het programma. Verschillende gedichten zijn meerdere keren op muziek gezet. In dit recital werd een zelfde gedicht twee of drie keer uitgevoerd, telkens in een versie van een andere componist. Het is een methode die al eerder als inspiratie gediend heeft voor het opbouwen van een programma, maar meestal wordt dan bijvoorbeeld een groepje Schubert-liederen afgewisseld met een groepje Schumann-liederen op dezelfde teksten. In dit recital waren er echter geen groepjes, maar werd meteen de alternatieve versie gezongen. In zo'n directe confrontatie tussen componisten lijkt het soms op een schoonheidswedstrijd en ga je meteen vergelijken welke componist de "betere" versie gecomponeerd heeft. Vaak leidt dat tot pijnlijke resultaten.

Neem bijvoorbeeld de liedcyclus Frauenliebe- und leben. Zowel Robert Schumann als Carl Loewe hebben Chamisso's gedichten op muziek gezet. Een paar jaar geleden heeft Graham Johnson die twee cycli op een ingenieuze manier door elkaar geweven en op CD gezet als "Women's lives and loves" met Felicity Lott en Angelika Kirchschlager als uitvoerders. Gisteren zong Kirchschlager slechts drie liederen uit de cyclus: Seit ich ihn gesehen, Du Ring an meinem Finger en Ich kann's nicht fassen. Alhoewel ik de Loewe-cyclus op zich best wel goed vind, komt op deze manier Schumann toch wel als overduidelijke winnaar uit het strijdperk.

Kirchschlager leek zich aanvankelijk ook nog wat onwennig te voelen met een stem die nog niet helemaal losgezongen was. Met Therese en Du milchjunger Knabe kwam ze meer in haar element. Het gedicht van Gottfried Keller eindigt met een vraag en Kirchschlager gooit al haar charme in de strijd om die vraag spannend te houden. Brahms noch Wolf hebben echter een boeiend lied gecomponeerd, al is het maar omdat de tekst volgens mij een hoog karamellenversgehalte heeft.

Met Goethe komen we op een heel ander niveau. De Mignon-Lieder zijn door talloze componisten op muziek gezet en ze zijn dan ook een evidente keuze voor dit soort vergelijkingsoefeningen. Ze brachten enkel Kennst du das Land in de drie meest bekende versies van Schumann, Schubert en Wolf. Schubert en Wolf zijn altijd aan elkaar gewaagd (maar gisteren vond ik de Schubert-versie net iets beter), terwijl Schumann me minder aanspreekt. In alle gevallen bracht Kirchschlager een genuanceerde uitvoering met veel piano-zingen, afgewisseld met de uitbarstingen op "Dahin, dahin" als een hartekreet vol Sehnsucht.

Naast de Schumann-versie van Im Rhein, im heiligen Strome uit Dichterliebe is er ook een van Franz Liszt, die qua sfeer erg vergelijkbaar is. Ze gingen naadloos over in Schlafend trägt man mich van Joseph Marx en Alban Berg. Beide versies werden in dezelfde periode geschreven, 1910-1911, maar ze konden nauwelijks meer verschillen. De versie van Marx kijkt terug naar de 19de eeuw en die van Berg is... wel... Berg.

Tot slot kwamen Franz Schubert en Franz Liszt tegen elkaar uit. Wat mij betreft, is dat bij voorbaat een verloren zaak. In de ballade Der König in Thule kan Liszt zich nog redelijk staande houden. Maar hij gaat roemloos ten onder in Wandrers Nachtlied. Zowel in Über allen Gipfeln ist ruh als Der du von dem Himmel bist heeft Schubert de perfectie gecreëerd. Bij Liszt zijn ze buiten proporties en gekunsteld.

Ik dacht dat ze voor de bisnummers op hetzelfde elan zouden voortgaan. Ik verwachtte na Brahms' Salome dan ook Wolfs versie uit diens Keller-Lieder als tweede bisnummer. Maar het werd Verborgenheit uit de Mörike-Lieder. Als laatste kwam één van de weinig Liszt-liederen die wel geslaagd zijn... Es muss ein Wunderbares sein.

Publicatie: maandag 21 juni 2010 @ 10:57
Rubriek: Liedrecital

Recent RSS feed

Roman Trekel in deSingel

We zijn al aan het laatste "echte" liedrecital in deSingel dit seizoen. De bariton Roman Trekel en pianist Jan Philip Schulze brachten Brahms' zelden uitgevoerde cyclus Die schöne Magelone.

Liedrecital, 19-11-2017 10:38
0 opmerkingen

Lucio Silla in de Munt

Toen Peter De Caluwe tien jaar geleden zijn eerste seizoen voorstelde, vermeldde hij dat hij de vier opera's seria van Mozart wilde opvoeren. Clemenza, Idomeneo en Mitridate hebben we al gehad. Met de nieuwe productie van Lucio Silla is het kwartet nu volledig.

Opera, 8-11-2017 16:47
3 opmerkingen

Karine Deshayes in de Munt

Voor het tweede Muntrecital dit seizoen stonden er drie artiesten op het podium. Naast de mezzo Karine Deshayes en de pianist Tristan Pfaff, deed ook de klarinettist Philippe Berrod mee... en dat kan maar één ding betekenen...

Liedrecital, 6-11-2017 22:53
0 opmerkingen

Margherita in Wexford

Zoals eerder deze week reeds vermeld, staat het Wexford Opera Festival bekend voor het opvoeren van onbekende werken. Mijn laatste voorstelling deze week valt volledig in die categorie... het "melodramma semiserio" Margherita van de mij totaal onbekende Italiaanse componist Jacopo Foroni.

Opera, 5-11-2017 11:38
0 opmerkingen

La scala di seta in Wexford

Het laatste ShortWork dat in Wexford opgevoerd werd, is La scala di seta. De relatief korte Rossini-farsa vraagt slechts zes zangers is dus ideaal voor de namiddagvoorstelling in het Whites Hotel, uitgevoerd met de pianobegeleiding van Tina Chang.

Opera, 4-11-2017 8:54
0 opmerkingen

Risurrezione in Wexford

Franco Alfano is vooral bekend als de componist die Puccini's Turandot voltooide. Zangers als Placido Domingo en Roberto Alagna brachten recent wel zijn Cyrano de Bergerac terug onder de aandacht, maar (van) zijn Risurrezione had ik nog nooit gehoord.

Opera, 3-11-2017 10:28
6 opmerkingen

Rigoletto in Wexford

Dé vraag vooraf was hoe ze Rigoletto tot ongeveer een uur kunnen inkorten als één van de ShortWorks bij het Wexford Opera Festival. Dat is dus niet echt gelukt, uiteindelijk duurde de voorstelling meer dan anderhalf uur zonder pauze.

Opera, 2-11-2017 19:38
0 opmerkingen

Dubliners in Wexford

Het Wexford Opera Festival presenteert elke namiddag zogenaamde ShortWorks in de congreszaal van het Whites Hotel. Een voorstelling duurt ongeveer een uur en is bezet met jonge zangers. Vandaag was een creatie te horen... Dubliners van Andrew Synnott.

Opera, 1-11-2017 21:34
1 opmerking

Medea in Wexford

Na zes jaar ben ik nog eens in Wexford voor hun jaarlijks operafestival, dat ondertussen aan zijn 66ste editie toe is. Het Festival staat bekend voor haar programmatie van onbekende opera's, alhoewel de openingsproductie - Cherubini's Medea - toch geen echte rariteit meer is.

Opera, 1-11-2017 10:53
0 opmerkingen

November 2017

Cecilia Bartoli heeft een nieuwe CD uit en daar hoort een toernee bij die haar in november ook weer naar het PSK brengt. In de Vlaamse en Waalse Opera staat Franse Donizetti op het programma: in Gent wordt de productie van Le duc d'Albe hernomen, in Luik spelen ze La favorite. Bij de liedrecitals kijk ik vooral uit naar "Die Schöne Magelone" door Roman Trekel.

Toekomstmuziek, 30-10-2017 18:16
0 opmerkingen