ti guarda dal Grande Inquisitor

Dietrich Henschel in Parijs

Mijn lang weekend in Parijs sloot ik af in het Théâtre des Champs-Elysées met een liedrecital van Dietrich Henschel en Fritz Schwinghammer. De hoofdbrok was Schuberts Schwanengesang, voorafgegaan - zonder pauze - door vijf andere Schubertliederen.

De twee eerste liederen zijn gericht naar Zeus. Het zijn twee heel verschillende liederen, en Henschel maakt het contrast nog extremer. Henschel zingt Prometheus met een explosie van medeklinkers. De woede en verontwaardiging van Prometheus jegens de goden staan centraal... iets té centraal, want de lyrische momenten - zoals "Da ich ein Kind war..." - zijn nauwelijks als dusdanig te herkennen. Ganymed krijgt daarentegen wel een heel lyrische uitdrukking. Om een of andere reden vindt Schwinghammer een galopperend paard in de piano.

In Freiwilliges Versinken worden de grenzen van Henschels stem duidelijk. Zijn hoogte begint nu echt wel een probleem te worden. Het einde van de tweede strofe - "... naht die Nacht" - klinkt geforceerd. Gelijkaardige noten duwt hij langs onder naar boven. Hij heeft dat altijd wel al gehad, maar nu was het wel extreem. Maar dat doet uiteraard geen afbreuk aan zijn interpretatieve kwaliteiten en de verbanden die hij legt. De laatste strofe van Freiwilliges Versinken - "Wie blass der Mond" - zingt hij bijvoorbeeld als een voorafspiegeling van Der Doppelgänger.

Met Gruppe aus dem Tartarus zijn we weer even aanbeland bij de klankwereld van Prometheus. Hij rondde af met het minder bekende Elysium. Dat Schubert zijn tijd ver vooruit was als liedcomponist, weten we al... maar ik wist niet dat hij ook de uitvinder van de ragtime was. Tenminste dat is hoe Schwinghammer de pianobegeleiding af en toe liet klinken.

De meeste zangers die ik de laatste jaren Schwanengesang heb horen zingen, doen wel iets creatiefs met de "cyclus". Ze zoeken een andere volgorde of ze voegen liederen toen. Het was dan ook enigszins verrassend dat Dietrich Henschel de liederen in de gepubliceerde volgorde uitvoerde. Het is een lange reeks liederen met extreme emoties. Ze begonnen dan ook heel rustig met Liebesbotschaft en een mooi gedragen Kriegers Ahnung.

Alles kabbelde rustig voort en net als ik begon te denken dat het een normale uitvoering zou worden, komen we halverwege bij Abschied. Schwinghammer kan nu het ongeduldig trappelend paard de vrije loop laten... maar met "Ade, ihr freundlichen Mägdelein" slaat de sfeer totaal om. Plotseling lijken we terecht gekomen in een uitvoering van Winterreise. De "liebe Sonne" die rust zoekt en het "schimmerndes Fensterlein hell" zijn ook thema's die verwant zijn met Schuberts grootste liedcyclus.

Wat Henschel hier doet, is lichtjes geniaal. Door het laatste Rellstab-lied op deze manier te vertolken, wordt een logische en intense brug geslagen naar de eerste Heine-liederen met Der Atlas en Ihr Bild, dat niet toevallig eindigt met "ich kann's nicht glauben, dass ich dich verloren hab".

Met Das Fischermädchen vindt hij al snel een andere geliefde, maar het geluk duurt niet lang. Schwinghammer creëert een mysterieuze sfeer in Die Stadt om tenslotte uit te komen bij Der Doppelgänger, een lied dat Henschel op het lijf geschreven lijkt. De mysterieuze sfeer wordt verder gezet met een pianissimo eerste strofe, die losbarst in het Schmerzensgewalt van de tweede strofe als de maan - herinner Freiwilliges Versinken - hem zijn eigen "Gestalt" toont.

Ik verwachtte dat hij een even extreme vertolking zou geven van Die Taubenpost, maar de Sehnsucht van dit slotlied is op en top romantisch in plaats van de haast expressionistische klanken die hij in eerdere liederen liet horen.

Na lang aangehouden applaus volgden nog Frühlingsglaube en Der Einsame als bisnummer.

Publicatie: zondag 7 februari 2010 @ 23:43
Rubriek: Liedrecital

Recent RSS feed

La favorite in Luik

Donizetti's La favorite behoort niet echt tot het ijzeren repertoire. Maar na de voorstelling bij het Beierse operafestival is het wel uitzonderlijk om in hetzelfde jaar een tweede productie mee te maken. Maar net zoals de Münchense liet ook de Luikse productie te wensen over.

Opera, 23-11-2017 21:52
1 opmerking

Roman Trekel in deSingel

We zijn al aan het laatste "echte" liedrecital in deSingel dit seizoen. De bariton Roman Trekel en pianist Jan Philip Schulze brachten Brahms' zelden uitgevoerde cyclus Die schöne Magelone.

Liedrecital, 19-11-2017 10:38
0 opmerkingen

Lucio Silla in de Munt

Toen Peter De Caluwe tien jaar geleden zijn eerste seizoen voorstelde, vermeldde hij dat hij de vier opera's seria van Mozart wilde opvoeren. Clemenza, Idomeneo en Mitridate hebben we al gehad. Met de nieuwe productie van Lucio Silla is het kwartet nu volledig.

Opera, 8-11-2017 16:47
3 opmerkingen

Karine Deshayes in de Munt

Voor het tweede Muntrecital dit seizoen stonden er drie artiesten op het podium. Naast de mezzo Karine Deshayes en de pianist Tristan Pfaff, deed ook de klarinettist Philippe Berrod mee... en dat kan maar één ding betekenen...

Liedrecital, 6-11-2017 22:53
0 opmerkingen

Margherita in Wexford

Zoals eerder deze week reeds vermeld, staat het Wexford Opera Festival bekend voor het opvoeren van onbekende werken. Mijn laatste voorstelling deze week valt volledig in die categorie... het "melodramma semiserio" Margherita van de mij totaal onbekende Italiaanse componist Jacopo Foroni.

Opera, 5-11-2017 11:38
0 opmerkingen

La scala di seta in Wexford

Het laatste ShortWork dat in Wexford opgevoerd werd, is La scala di seta. De relatief korte Rossini-farsa vraagt slechts zes zangers is dus ideaal voor de namiddagvoorstelling in het Whites Hotel, uitgevoerd met de pianobegeleiding van Tina Chang.

Opera, 4-11-2017 8:54
0 opmerkingen

Risurrezione in Wexford

Franco Alfano is vooral bekend als de componist die Puccini's Turandot voltooide. Zangers als Placido Domingo en Roberto Alagna brachten recent wel zijn Cyrano de Bergerac terug onder de aandacht, maar (van) zijn Risurrezione had ik nog nooit gehoord.

Opera, 3-11-2017 10:28
6 opmerkingen

Rigoletto in Wexford

Dé vraag vooraf was hoe ze Rigoletto tot ongeveer een uur kunnen inkorten als één van de ShortWorks bij het Wexford Opera Festival. Dat is dus niet echt gelukt, uiteindelijk duurde de voorstelling meer dan anderhalf uur zonder pauze.

Opera, 2-11-2017 19:38
0 opmerkingen

Dubliners in Wexford

Het Wexford Opera Festival presenteert elke namiddag zogenaamde ShortWorks in de congreszaal van het Whites Hotel. Een voorstelling duurt ongeveer een uur en is bezet met jonge zangers. Vandaag was een creatie te horen... Dubliners van Andrew Synnott.

Opera, 1-11-2017 21:34
1 opmerking

Medea in Wexford

Na zes jaar ben ik nog eens in Wexford voor hun jaarlijks operafestival, dat ondertussen aan zijn 66ste editie toe is. Het Festival staat bekend voor haar programmatie van onbekende opera's, alhoewel de openingsproductie - Cherubini's Medea - toch geen echte rariteit meer is.

Opera, 1-11-2017 10:53
0 opmerkingen

November 2017

Cecilia Bartoli heeft een nieuwe CD uit en daar hoort een toernee bij die haar in november ook weer naar het PSK brengt. In de Vlaamse en Waalse Opera staat Franse Donizetti op het programma: in Gent wordt de productie van Le duc d'Albe hernomen, in Luik spelen ze La favorite. Bij de liedrecitals kijk ik vooral uit naar "Die Schöne Magelone" door Roman Trekel.

Toekomstmuziek, 30-10-2017 18:16
0 opmerkingen