ti guarda dal Grande Inquisitor

Jonas Kaufmann in München

Het "event" van de Opernfestspiele was het roldebuut van Jonas Kaufmann in een nieuwe productie van Lohengrin. Het was me niet gelukt om daar een kaartje voor te kopen, maar hij zong ook een Liedmatinee. En zelfs op een vroege zondagmorgen, zat het Nationaltheater afgeladen vol om hem Die schöne Müllerin te horen zingen, met Helmut Deutsch aan de piano.

Foto

Vijf jaar geleden deden ze dat ook al eens in de Munt. Sindsdien is Jonas Kaufmann van een volle lyrische tenor geëvolueerd tot een van de belangrijkste spinto-tenors van het moment en heeft hij Don José, Cavardossi en andere jugendlich dramatische Wagnerrollen op zijn repertoire staan. Zijn stem is donkerder geworden met een baritonale fundering, maar zonder dat hij daarvoor heeft moeten inboeten aan flexibiliteit of aan helderheid van zijn tekstprojectie.

Op geen enkel moment stoot hij op technische beperkingen, waardoor hij ook op expressief vlak op het hoogtepunt van zijn kunnen staat... ik kan me in alle geval moeilijk voorstellen dat hij nóg beter kan worden in zijn vertolking van Die schöne Müllerin, die doordrenkt is van Schubertiaanse Sehnsucht. Dat Sehnsucht-idee wordt nog versterkt door de nadruk die hij op de "Wanderstab" legt in Wohin?. Ik moest meteen aan Schuberts Der Wanderer (die van von Lübeck) denken en voelde een zekere verwantschap tussen beide ronddwalende karakters.

Die grote boog die Kaufmann spant van de verliefdheid over de confrontatie met de jager tot de zelfmoord van de molenaarsknecht, is zeker een van de sterke kanten van zijn vertolking. Maar daarnaast zijn er ook allerlei kleine details die voor een levendige voorstelling zorgen, zoals de prachtige voix mixte die hij gebruikt om de molenaarsdochter "gute Nacht" te laten wensen in Am Feierabend. In Tränenregen beschrijft hij de blauwe bloemen en met de tederheid waarmee hij "die blauen" zingt, verwijst hij naar het voorgaande lied Des Müllers Blumen waarin we leerden dat de Müllerin ook blauwe ogen heeft.

In Mein! valt zijn grootsprakerigheid op als hij de lente of de zon bespot. Met het optreden van Der Jäger komt de dramatische kant van Jonas Kaufmann boven en verandert ook zijn houding tegenover het beekje. In Der Neugierige was de beek nog zijn reisgenoot tegen wie hij zijn gevoelens kon vertellen. In Eifersucht und Stolz projecteert hij de "Flattersinn" van de Müllerin met volle kracht op het arme Bächlein.

Helmut Deutsch was in even goede doen en liet een veel geïnspireerdere indruk na dan gewoonlijk. Zijn gevarieerde pianobegeleiding van de verschillende strofen van Das Wandern was uitstekend. In de 'water'-strofe laat hij de akkoorden in elkaar vloeien, terwijl hij later de molenstenen extra pianistiek gewicht geeft... om vervolgens in Wohin? het beekje vrolijk en snel te laten sprankelen. Hij was ook uitzonderlijk goed in Tränenregen. Als de beek de jongeling roept, horen we een sinistere echo in de piano... en als het meisje opmerkt dat het gaat regenen, dan haalt hij een paar noten uit zijn pianopartituur om die regendruppels al aan te kondigen. Nog meer illustraties volgen in Die böse Farbe waarin we snelle jachthoornstoten horen opstijgen uit de piano.

De molenaarsdochter heeft in de cyclus geen naam, maar met het eerste bisnummer, Der Jüngling an der Quelle, wordt gesuggereerd dat ze Luise heet. Na lang aandringen, zette Helmut Deutsch zich weer aan de piano - zonder partituur - voor Die Forelle als laatste bisnummer... waarna 2000 man rechtstond voor een staande ovatie. Dit is, was en zal zonder enige twijfel dé voorstelling van de Festspiele zijn.

Publicatie: zondag 26 juli 2009 @ 17:44
Rubriek: Liedrecital

Recent RSS feed

Der fliegende Holländer in Düsseldorf

De Holländer-productie van Adolf Dresen dateert al van 2000, maar ik had ze nog nooit gezien. Het is een tijdloze enscenering, ideaal voor een repertoirevoorstelling.

Opera, 21-6-2018 9:31
1 opmerking

Iris Hendrickx - French Opera Arias

De Belgische sopraan Iris Hendrickx heeft haar debuut-CD gelanceerd. Het is een collectie van Franse opera-aria's geworden, begeleid door Patrick Fournillier en het Orchestra Sinfonica di Milano Giuseppe Verdi.

CD's, 19-6-2018 21:05
2 opmerkingen

Ilker Arcayürek - Der Einsame

Als een jonge tenor zijn eerste Schubert-CD opneemt, dan is de verleiding groot om met Die schöne Müllerin te beginnen. De Weense tenor Ilker Arcayürek en de pianist Simon Lepper zijn iets origineler.

CD's, 18-6-2018 18:55
0 opmerkingen

Carolyn Sampson - A Soprano's Schubertiade

Ik heb de sopraan Carolyn Sampson enkel nog maar live in oratorium gehoord, nog nooit als liedzangeres. Ze heeft de afgelopen jaren wel al een aantal mooie lied-CD's opgenomen, vooral met Franse muziek. Nu waagt ze zich voor de eerste keer aan Schubert, ook nu weer met haar vaste pianist Joseph Middleton. Een fantastische CD!

CD's, 16-6-2018 16:05
0 opmerkingen

Hertog Blauwbaards burcht in de Munt

Het afgelopen Muntseizoen was een seizoen van tweeluiken en ook de laatste productie bestond uit twee werken. Voor de pauze was dat Bartoks opera Hertog Blauwbaards burcht en na de pauze De wonderbaarlijke mandarijn... een pantomime-ballet, dat in de productie van Christophe Coppens meer pantomime dan ballet was waarbij de overacting niet geschuwd werd.

Opera, 14-6-2018 17:15
0 opmerkingen

Macbeth in Luik

De Luikse Opéra sluit het seizoen af met Macbeth in een nieuwe productie van Stefano Mazzonis di Pralafera. Paolo Arrivabeni dirigeert de gebruikelijke "Franse" versie, inclusief het totaal overbodig heksenballet, maar wel met het slot van de eerste versie.

Opera, 13-6-2018 15:29
2 opmerkingen

La clemenza di Tito in Antwerpen

Het kan toch nog, zelfs bij Opera Vlaanderen... een productie die er gewoon mooi uitziet. Mozarts laatste opera La clemenza di Tito heeft daarenboven een degelijke bezetting meegekregen, geleid door dirigent Stefano Montanari.

Opera, 2-6-2018 10:18
7 opmerkingen

Juni en juli 2018

Zowel Opera Vlaanderen als De Munt eindigen het seizoen met een opera die dateert uit het begin van de 20ste eeuw, respectievelijk De Speler van Prokofiev en Hertog Blauwbaards burcht van Bartok. Ondertussen komt Leo Nucci nog eens naar Luik, deze keer voor Macbeth. En het Brussels Mozartiade-festival begint de zomer met Cosi fan tutte.

Toekomstmuziek, 31-5-2018 19:28
0 opmerkingen