ti guarda dal Grande Inquisitor

Opera tijdens de Schubertiade Schwarzenberg

Er staat uiteraard nauwelijks opera op het programma van de Schubertiade, maar met een beetje fantasie kunnen de volgende drie concerten wel als zodanig omschreven worden. Om te beginnen was er Violeta Urmana en Jan Philip Schulze die een op Wagner geinspireerd programma brachten.

Centraal stonden twee werken van Wagner zelf. Natuurlijk de Wesendonck-Lieder, maar ook het Vorspiel uit Tristan und Isolde en Isoldes Liebestod. Dit werd aangevuld met Cronnan van Schubert. Over deze Ossian-ballade schreef John Reed dat het "bijzonder is omwille van de herhaalde motieven in een quasi-Wagneriaanse stijl". Als luisteraar valt dat niet echt op, het blijft op-en-top Schubert. Trouwens... toen Schubert deze ballade componeerde, speelde kleine Richard nog met de lego-blokken. Verder stonden er nog een aantal liederen uit het Spanisches Liederbuch op het programma... Hugo Wolf was ook een grote bewonderaar van Wagner, vandaar.

Toen ik Violeta Urmana verleden jaar op de Schubertiade hoorde, was ik vooral onder de indruk van haar technisch kunnen. Sindsdien is ze verder ontwikkeld tot het stadium dat ze met die gigantische vocale middelen ook effectief iets doet. Vooral Cronnan was schitterend opgebouwd, met een kristalheldere dictie vertelde ze het verhaal van Shilric bij het graf van zijn geliefde Vinvela. En op het einde van de Wesendonck-lieder had ze me bijna overtuigd dat Wagners bijdrage tot het liedrepertoire niet volledig zinloos was.

Haar uitvoering van de Wolf-liederen vond ik minder geslaagd. Maar dat lag misschien eerder aan de keuze van de liederen, die vooral op het grote effect mikten en daarom niet voor voldoende variatie zorgden. Hier had ik weer dat "wow"-gevoel van verleden jaar.

Eerder dit jaar had Christiane Oelze ook Isoldes Liebestod gezongen in deSingel. En hoewel dat helemaal niet slecht was, merk je toch dat die muziek beter tot zijn recht komt met een stem die een paar maten groter is...

Daar waar het recital van Violeta Urmana nog wel degelijk te omschrijven is als een "Liederabend", was dat niet meer het geval bij het concert van afgelopen dinsdag. We kwamen wel weer volledig bij Schubert terecht, maar dan bij diens opera's. Schubert heeft gedurende zijn hele leven pogingen gedaan om ook als operacomponist erkend te worden in Wenen, maar geen enkele van zijn werken heeft de tand des tijds doorstaan en zijn sindsdien omhuld met de nevels van de muziekgeschiedenis.

Maar de Schubertiade zou de Schubertiade niet zijn als ze die werken zo maar in de kast zouden laten liggen. Uit vijf van zijn opera's - Des Teufels Lustschloß, Fernando, Adrast, Die Verschworenen, Die Freunde von Salamanca - werden aria's en duetten opgevoerd. Sibylla Rubens en Markus Schäfer (die insprong voor de zieke Michael Schade) zongen, de Wiener Virtuosen begeleidden.

Ik vond het concert niet echt geslaagd. De soubrette van Sibylla Rubens leek me soms wat te licht. Ook al zijn het vaak "Singspiele", iets meer gewicht had geen kwaad gekund. Anderzijds was de Romanze Ich schleiche bang' und still herum van Helene uit "Die Verschworenen" wel een hoogtepunt van de avond.

Markus Schäfer had dan weer wel de juiste stem voor deze aria's... een Mozart-tenor die me soms aan Peter Schreier deed denken. Het zal wel niet evident zijn om op een paar dagen dit repertoire in te studeren en het is misschien daarom dat hij niet altijd even mooi afgerond zong, of dat wat meer repetities met het orkest een aantal plooien hadden kunnen gladstrijken.

De romantische novelle "Die wundersame Liebesgeschichte der schönen Magelone und des Grafen Peter aus der Provence" van Ludwig Tieck stond woensdag op het programma. Het beschrijft de liefdesgeschiedenis van Peter en Magelone aan de hand van prozateksten, afgewisseld met liederen. Johannes Brahms heeft die liederen (op twee na) op muziek gezet en daarmee was zijn enige echte liedcyclus Die schöne Magelone geboren.

Deze cyclus - Eric Sams omschrijft hem als de enige tegenhanger uit het liedgenre van Tristan und Isolde - heeft niet dezelfde bekendheid (laat staan populariteit) als de liedcycli van Schubert of Schumann. Een mogelijke reden hiervoor is dat de liederen op zich moeilijk te volgen zijn zonder dat men de context kent. Op de Schubertiade heeft men dit opgelost door de acteur Bruno Ganz in te schakelen om de prozadelen van de novelle voor te lezen. De liederen werden dan op het gepaste moment gezongen door Roman Trekel, met Oliver Pohl aan de piano.

Brahms' liederen horen niet meteen tot mijn favorieten, maar desalniettemin was het een zeer onderhoudende avond. Ik had wel iets meer expressie en inleving verwacht van Bruno Ganz. Hij vertelde het verhaal wat te sec naar mijn smaak en was niet voldoende "verteller". Roman Trekel was over het algemeen wel goed, met een duidelijke dictie ook, maar klonk in de meer heroïsche liederen wat genepen... alsof hij op volle capaciteit zong en niet meer voldoende reserve had om te kunnen nuanceren. Het was wel bewonderenswaardig dat hij deze, toch wel zelden uitgevoerde, opera-achtige liedcyclus zonder partituur zong.

Publicatie: vrijdag 5 september 2003 @ 14:19
Rubriek: Liedrecital

Recent RSS feed

Roman Trekel in deSingel

We zijn al aan het laatste "echte" liedrecital in deSingel dit seizoen. De bariton Roman Trekel en pianist Jan Philip Schulze brachten Brahms' zelden uitgevoerde cyclus Die schöne Magelone.

Liedrecital, 19-11-2017 10:38
0 opmerkingen

Lucio Silla in de Munt

Toen Peter De Caluwe tien jaar geleden zijn eerste seizoen voorstelde, vermeldde hij dat hij de vier opera's seria van Mozart wilde opvoeren. Clemenza, Idomeneo en Mitridate hebben we al gehad. Met de nieuwe productie van Lucio Silla is het kwartet nu volledig.

Opera, 8-11-2017 16:47
3 opmerkingen

Karine Deshayes in de Munt

Voor het tweede Muntrecital dit seizoen stonden er drie artiesten op het podium. Naast de mezzo Karine Deshayes en de pianist Tristan Pfaff, deed ook de klarinettist Philippe Berrod mee... en dat kan maar één ding betekenen...

Liedrecital, 6-11-2017 22:53
0 opmerkingen

Margherita in Wexford

Zoals eerder deze week reeds vermeld, staat het Wexford Opera Festival bekend voor het opvoeren van onbekende werken. Mijn laatste voorstelling deze week valt volledig in die categorie... het "melodramma semiserio" Margherita van de mij totaal onbekende Italiaanse componist Jacopo Foroni.

Opera, 5-11-2017 11:38
0 opmerkingen

La scala di seta in Wexford

Het laatste ShortWork dat in Wexford opgevoerd werd, is La scala di seta. De relatief korte Rossini-farsa vraagt slechts zes zangers is dus ideaal voor de namiddagvoorstelling in het Whites Hotel, uitgevoerd met de pianobegeleiding van Tina Chang.

Opera, 4-11-2017 8:54
0 opmerkingen

Risurrezione in Wexford

Franco Alfano is vooral bekend als de componist die Puccini's Turandot voltooide. Zangers als Placido Domingo en Roberto Alagna brachten recent wel zijn Cyrano de Bergerac terug onder de aandacht, maar (van) zijn Risurrezione had ik nog nooit gehoord.

Opera, 3-11-2017 10:28
6 opmerkingen

Rigoletto in Wexford

Dé vraag vooraf was hoe ze Rigoletto tot ongeveer een uur kunnen inkorten als één van de ShortWorks bij het Wexford Opera Festival. Dat is dus niet echt gelukt, uiteindelijk duurde de voorstelling meer dan anderhalf uur zonder pauze.

Opera, 2-11-2017 19:38
0 opmerkingen

Dubliners in Wexford

Het Wexford Opera Festival presenteert elke namiddag zogenaamde ShortWorks in de congreszaal van het Whites Hotel. Een voorstelling duurt ongeveer een uur en is bezet met jonge zangers. Vandaag was een creatie te horen... Dubliners van Andrew Synnott.

Opera, 1-11-2017 21:34
1 opmerking

Medea in Wexford

Na zes jaar ben ik nog eens in Wexford voor hun jaarlijks operafestival, dat ondertussen aan zijn 66ste editie toe is. Het Festival staat bekend voor haar programmatie van onbekende opera's, alhoewel de openingsproductie - Cherubini's Medea - toch geen echte rariteit meer is.

Opera, 1-11-2017 10:53
0 opmerkingen

November 2017

Cecilia Bartoli heeft een nieuwe CD uit en daar hoort een toernee bij die haar in november ook weer naar het PSK brengt. In de Vlaamse en Waalse Opera staat Franse Donizetti op het programma: in Gent wordt de productie van Le duc d'Albe hernomen, in Luik spelen ze La favorite. Bij de liedrecitals kijk ik vooral uit naar "Die Schöne Magelone" door Roman Trekel.

Toekomstmuziek, 30-10-2017 18:16
0 opmerkingen