ti guarda dal Grande Inquisitor

Tannhäuser in Keulen

Het was natuurlijk te verwachten dat de recente Parijse voorstelling van Tannhäuser onmogelijk te evenaren was. Desalniettemin deed de opera van Keulen een meer dan verdienstelijke poging.

Foto

Het begin van de opera begon nochtans niet erg hoopvol. Op een gaas worden tijdens het begin van de Venusbergscène vage lichtvlekken geprojecteerd waarvan het doel me niet echt duidelijk is. Maar dat gaas en de videobeelden verdwijnen definitief als Venus begint te zingen... liggend op een zwarte sofa voor een vuurrood gordijn. Voor de rest van de opera heeft Frank Philipp Schlössmann een eenheidsdecor ontworpen dat bestaat uit een grote glazen zaal die de Wartburg moet voorstellen. In het laatste bedrijf zijn de meeste van de ramen ingeslagen en ligt alles overhoop. Na het vertrek van Tannhäuser naar Rome blijft er van de minnezangers en ridders niet veel over.

Alhoewel de kostuums hedendaags zijn, heeft de regisseur Jasmin Solfaghari toch een redelijk traditionele regie gemaakt. De zangwedstrijd verloopt effectief als een zangwedstrijd, met een publiek dat mee reageert op de interventies van Tannhäuser, de levenloze Elisabeth wordt op het einde in een processie voorbij gedragen, ...

De religieuze context van de opera krijgt vorm door middel van allerlei kruistekens die gemaakt worden. Zo legt Tannhäuser tijdens de Venusbergscène een kruis op de grond met zijn muziekpartituren. In de chaos na de zangwedstrijd lijken alle stoelen door het koor op een hoop gegooid te worden. Maar als het koor zich terugtrekt, dan blijken die stoelen ook een kruis te vormen dat naar Tannhäuser wijst. De pelgrims dragen een wit T-shirt met een rood kruis, waardoor ze wel eerder op tempeliers lijken. Na "Allmächt'ge Jungfrau" snijdt Elisabeth haar polsen over en tekent met haar bloed een gelijkaardig kruis op haar T-shirt. Ze heeft blijkbaar al eerder zelfmoordpogingen ondernomen, aangezien ze van in het begin van het derde bedrijf al een verband rond haar polsen heeft.

Een belangrijke factor in het succes was het koor en orkest onder leiding van Markus Stenz. Na de Ring en Lohengrin bevestigt hij met deze Tannhäuser zijn affiniteit met het Wagnerrepertoire. Hij heeft trouwens gekozen om de Dresden-versie (eigenlijk de eerste herwerkte versie van 1847) uit te voeren. De verschillen met de Parijse versie zijn vooral evident in het eerste bedrijf, waar het bacchanaal zo goed als onbestaande is. Maar ook de zangwestrijd zelf is anders. Zo leek me de monoloog van de Landgraaf een stuk korter dan normaal. Na Wolframs "Blick' ich umher" krijgen ook nog andere minnezangers de kans om hun visie op "de liefde" te geven... met onder andere een opmerkelijk mooie prestatie van Musa Nkuna als Walther von der Vogelweide.

Torsten Kerl maakte zijn roldebuut als Tannhäuser. Zijn neuzelende klank is niet het meest aangename geluid om naar te luisteren. Nadat hij op het einde van de Venusberg een hoge noot kraakte bij "Göttin, lass' mich ziehn!" en ondertussen ook al een paar geaspireerde melismen gezongen had, liet hij aan het begin van het tweede bedrijf aankondigen dat hij "leicht indisponiert" is... wat ik een flauw en ongeloofwaardig excuus vindt als zo'n aankondiging na de feiten gebeurt. Maar het resultaat was wel dat hij nadien beter en zelfverzekerder zong. Alhoewel er van zingen niet veel te merken was tijdens "Inbrunst im Herzen", dat vooral vorm gegeven werd met veel pseudo-dramatische expressiviteit van Sprechgesang, spreken, roepen en janken. Maar zijn tweede bedrijf was tenminste toch redelijk goed en het blijft natuurlijk een monsterrol.

Een ander roldebuut was dat van Miljenko Turk als Wolfram. Hij heeft wel een zeer aangename stem, die verrassend helder klinkt voor een bariton, maar die wel voor problemen zorgde bij de lagere noten. Ik vroeg me soms af of hij niet eerder een "luie tenor" is. Zeker in zijn scènes met Tannhäuser was het niet altijd duidelijk wie nu eigenlijk de heldentenor moest voorstellen. Hij was ook de zanger met de best verstaanbare Duitse uitspraak (in Keulen worden Duitse opera's trouwens nog altijd niet boventiteld). Reinhard Dorn was een goede Hermann, met echte diepe basnoten en de autoriteit van een Landgraaf.

Dalia Schaechter maakte ook een roldebuut, als Venus. Ze klinkt niet echt sensueel, maar eerder dramatisch. Dat werkt wel uitstekend op het moment dat Tannhäuser haar afwijst en zijn heil bij Maria gaat zoeken. Camilla Nylund was een hemels mooie Elisabeth, alhoewel haar stem niet echt "jugendlich dramatisch" klinkt. Ze heeft wel geen enkel probleem om hoorbaar te blijven tegen een achtergrond van een voltallig koor en het forte spelend orkest op het einde van het tweede bedrijf... maar haar klank blijft essentieel lyrisch.

Ze spelen deze productie nog tot half mei en voor Wagnerianen is het de unieke kans om eens de "Dresdner Fassung" te horen met een behoorlijke bezetting, een fantastisch orkest en een niet-storende enscenering.

Publicatie: maandag 7 april 2008 @ 17:49
Rubriek: Opera

Recent RSS feed

Roman Trekel in deSingel

We zijn al aan het laatste "echte" liedrecital in deSingel dit seizoen. De bariton Roman Trekel en pianist Jan Philip Schulze brachten Brahms' zelden uitgevoerde cyclus Die schöne Magelone.

Liedrecital, 19-11-2017 10:38
0 opmerkingen

Lucio Silla in de Munt

Toen Peter De Caluwe tien jaar geleden zijn eerste seizoen voorstelde, vermeldde hij dat hij de vier opera's seria van Mozart wilde opvoeren. Clemenza, Idomeneo en Mitridate hebben we al gehad. Met de nieuwe productie van Lucio Silla is het kwartet nu volledig.

Opera, 8-11-2017 16:47
3 opmerkingen

Karine Deshayes in de Munt

Voor het tweede Muntrecital dit seizoen stonden er drie artiesten op het podium. Naast de mezzo Karine Deshayes en de pianist Tristan Pfaff, deed ook de klarinettist Philippe Berrod mee... en dat kan maar één ding betekenen...

Liedrecital, 6-11-2017 22:53
0 opmerkingen

Margherita in Wexford

Zoals eerder deze week reeds vermeld, staat het Wexford Opera Festival bekend voor het opvoeren van onbekende werken. Mijn laatste voorstelling deze week valt volledig in die categorie... het "melodramma semiserio" Margherita van de mij totaal onbekende Italiaanse componist Jacopo Foroni.

Opera, 5-11-2017 11:38
0 opmerkingen

La scala di seta in Wexford

Het laatste ShortWork dat in Wexford opgevoerd werd, is La scala di seta. De relatief korte Rossini-farsa vraagt slechts zes zangers is dus ideaal voor de namiddagvoorstelling in het Whites Hotel, uitgevoerd met de pianobegeleiding van Tina Chang.

Opera, 4-11-2017 8:54
0 opmerkingen

Risurrezione in Wexford

Franco Alfano is vooral bekend als de componist die Puccini's Turandot voltooide. Zangers als Placido Domingo en Roberto Alagna brachten recent wel zijn Cyrano de Bergerac terug onder de aandacht, maar (van) zijn Risurrezione had ik nog nooit gehoord.

Opera, 3-11-2017 10:28
6 opmerkingen

Rigoletto in Wexford

Dé vraag vooraf was hoe ze Rigoletto tot ongeveer een uur kunnen inkorten als één van de ShortWorks bij het Wexford Opera Festival. Dat is dus niet echt gelukt, uiteindelijk duurde de voorstelling meer dan anderhalf uur zonder pauze.

Opera, 2-11-2017 19:38
0 opmerkingen

Dubliners in Wexford

Het Wexford Opera Festival presenteert elke namiddag zogenaamde ShortWorks in de congreszaal van het Whites Hotel. Een voorstelling duurt ongeveer een uur en is bezet met jonge zangers. Vandaag was een creatie te horen... Dubliners van Andrew Synnott.

Opera, 1-11-2017 21:34
1 opmerking

Medea in Wexford

Na zes jaar ben ik nog eens in Wexford voor hun jaarlijks operafestival, dat ondertussen aan zijn 66ste editie toe is. Het Festival staat bekend voor haar programmatie van onbekende opera's, alhoewel de openingsproductie - Cherubini's Medea - toch geen echte rariteit meer is.

Opera, 1-11-2017 10:53
0 opmerkingen

November 2017

Cecilia Bartoli heeft een nieuwe CD uit en daar hoort een toernee bij die haar in november ook weer naar het PSK brengt. In de Vlaamse en Waalse Opera staat Franse Donizetti op het programma: in Gent wordt de productie van Le duc d'Albe hernomen, in Luik spelen ze La favorite. Bij de liedrecitals kijk ik vooral uit naar "Die Schöne Magelone" door Roman Trekel.

Toekomstmuziek, 30-10-2017 18:16
0 opmerkingen