ti guarda dal Grande Inquisitor

Christa Ludwig - The Birthday Edition

Een van allereerste liedrecitals die ik ooit hoorde, vond eind 1994 plaats in de Munt. Op het podium stond Christa Ludwig die tijdens haar afscheidstournee ook Brussel aandeed. Het was een van die liedrecitals die ik graag nog eens wou terughoren... en dat is nu min of meer mogelijk.

FotoIn 1994 nam ze in Athene twee liedrecitals op met Charles Spencer aan de piano, die nu verschenen zijn op een dubbel-DVD. De aanleiding voor deze "nieuwe" DVD is Ludwigs tachtigste verjaardag, die ze afgelopen zondag, op 16 maart, kon vieren.

Naast het recital van de afscheidstournee op de ene DVD, staat op de tweede DVD een uitvoering van Winterreise. Ze zingt een evenwichtige liedcyclus, waarbij vooral verdriet aanwezig is. Maar de aangename herinneringen aan betere tijden zorgen voor een zachtere klank die altijd met een melancholische glimlach ondersteund worden. Typische voorbeelden hiervan zijn te vinden in Der Lindenbaum, of zelfs in Rückblick als ze het over de "Stadt der Unbeständigkeit" heeft.

Heel haar vertolking wordt gekenmerkt door een natuurlijk ritme en fraseringen die zich ontwikkelen als golven die naar het strand rollen en terugtrekken. Daarbij worden de sleutelwoorden subtiel beklemtoond. Maar ook het spelen met klanken en kleuren hebben hun rol. In Die Wetterfahne hoor je haar verontwaardiging bij "Was fragen sie nach meinen Schmerzen ?". In Gefror'ne Tränen, wat ze heel ontroerend begint, verandert ze haar klank totaal als ze op een afstandelijkere manier tegen haar tranen spreekt: "Ei Tränen, meine Tränen". De kraai die de Wanderer volgt, lijkt niet haar beste vriend te zijn. In Rückblick klinkt ze kwaad en in Die Krähe snauwt ze hem zelfs af.

Ondanks haar relatief gevorderde leeftijd klinkt haar stem nog altijd fantastisch. Er is niet alleen die fenomenale ademtechniek, maar ook de gigantische reserve waarover ze lijkt te beschikken. Als ze op het einde van Gefror'ne Tränen fortissimo eindigt met "Des ganzen Winters Eis !" heb ik het gevoel dat ze nog lang niet aan het eind van haar stem is. Een gelijkaardig moment is het slot - "Da ist meiner Liebsten Haus" - van Wasserflut. De intensiteit van Auf dem Flusse maakt het tot een van de meest aangrijpende momenten van haar vertolking, net zoals Der Wegweiser waarbij je de doodsangst ziet in haar gezicht en hoort in de nadruk van haar stem.

Foto

Het andere Liedrecital is minder geslaagd. Het begint moeizaam met liederen van Schubert. Maar Der Tod und das Mädchen vond ik bijvoorbeeld wel heel goed. In het begin is ze gehaast en angstig als ze het meisje speelt, de dood krijgt daarna een lijzige toon, zonder echter veel van kleur te veranderen. Op het einde van elk groepje liederen is er trouwens nooit applaus. Ik vraag me dan ook af of het niet zonder publiek opgenomen is.

Het groepje Mahlerliederen bereikt een piek bij Ich bin der Welt abhanden gekommen. Charles Spencer creëert eerst de perfecte sfeer, waarna Christa Ludwig ontroert met haar trage, gedragen voordracht. Het feit dat ze daarna nog Scheiden und Meiden zingt, vond ik een ongepaste keuze. Strauss stond ook op het programma met onder andere een indrukwekkend mezza voce gezongen Die Nacht en Morgen.

In de boekjes die bij de DVD zitten, is ook een interview met Christa Ludwig te lezen. Daarin vertelt ze dat Leonard Bernstein haar favoriete dirigent was. Ik vermoed dat ze daarom zijn Cycle of five kid songs ook opgenomen heeft in dit recital, alhoewel ze niet echt passen tussen al die Duitse romantische liederen. Maar ze zijn wel leuk. Haar gevoel voor humor is ook te horen in een paar liederen van Wolf. In dem Schatten meiner Locken is volledig vocaal uitgeacteerd met veelzeggende pauzes en plotse versnellingen. Ook Mein Liebster hat zu Tische mich geladen en Wie lange schon uit het Italienisches Liederbuch werden grappig vertolkt.

Foto

Humor is ook de rode draad in het bonusmateriaal. In 1999 gaf ze master classes in het Volkstheater in Wenen. Op de DVD's zijn drie zangers te horen en zien, elk in twee opera-aria's. Christa Ludwig probeert hen duidelijk te maken dat ze die aria's niet uit hun context moeten zingen, maar er telkens aan moeten denken wat de situatie in de opera is. De ene zanger reageerde iets beter dan de andere.

Markus Pelz zong twee woede-aria's. Figaro's Aprite un po'quegli occhi en Pizarro's Ha! welch' ein Augenblick! zijn uitermate geschikt om er lustig op los te brullen en dat deed deze bariton dan ook. Zelfs na de les van Christa Ludwig, is er nauwelijks iets veranderd in zijn zang. De mezzo Stella Grigorian blijft problemen hebben om Smanie implacabili van Dorabella goed gezongen te krijgen, maar Carmens Seguidilla ligt haar veel beter. De meeste vooruitgang boekte de tenor Valerij Serkin. Na een eerste expressieloze uitvoering van Tamino's Portretaria klinkt hij een kwartier later al een heel stuk beter nadat Ludwig hem onder handen genomen heeft. Ook Pourquoi me réveiller verbetert merkbaar tijdens de les.

Publicatie: donderdag 20 maart 2008 @ 21:51
Rubriek: DVD's

Recent RSS feed

Roman Trekel in deSingel

We zijn al aan het laatste "echte" liedrecital in deSingel dit seizoen. De bariton Roman Trekel en pianist Jan Philip Schulze brachten Brahms' zelden uitgevoerde cyclus Die schöne Magelone.

Liedrecital, 19-11-2017 10:38
0 opmerkingen

Lucio Silla in de Munt

Toen Peter De Caluwe tien jaar geleden zijn eerste seizoen voorstelde, vermeldde hij dat hij de vier opera's seria van Mozart wilde opvoeren. Clemenza, Idomeneo en Mitridate hebben we al gehad. Met de nieuwe productie van Lucio Silla is het kwartet nu volledig.

Opera, 8-11-2017 16:47
3 opmerkingen

Karine Deshayes in de Munt

Voor het tweede Muntrecital dit seizoen stonden er drie artiesten op het podium. Naast de mezzo Karine Deshayes en de pianist Tristan Pfaff, deed ook de klarinettist Philippe Berrod mee... en dat kan maar één ding betekenen...

Liedrecital, 6-11-2017 22:53
0 opmerkingen

Margherita in Wexford

Zoals eerder deze week reeds vermeld, staat het Wexford Opera Festival bekend voor het opvoeren van onbekende werken. Mijn laatste voorstelling deze week valt volledig in die categorie... het "melodramma semiserio" Margherita van de mij totaal onbekende Italiaanse componist Jacopo Foroni.

Opera, 5-11-2017 11:38
0 opmerkingen

La scala di seta in Wexford

Het laatste ShortWork dat in Wexford opgevoerd werd, is La scala di seta. De relatief korte Rossini-farsa vraagt slechts zes zangers is dus ideaal voor de namiddagvoorstelling in het Whites Hotel, uitgevoerd met de pianobegeleiding van Tina Chang.

Opera, 4-11-2017 8:54
0 opmerkingen

Risurrezione in Wexford

Franco Alfano is vooral bekend als de componist die Puccini's Turandot voltooide. Zangers als Placido Domingo en Roberto Alagna brachten recent wel zijn Cyrano de Bergerac terug onder de aandacht, maar (van) zijn Risurrezione had ik nog nooit gehoord.

Opera, 3-11-2017 10:28
6 opmerkingen

Rigoletto in Wexford

Dé vraag vooraf was hoe ze Rigoletto tot ongeveer een uur kunnen inkorten als één van de ShortWorks bij het Wexford Opera Festival. Dat is dus niet echt gelukt, uiteindelijk duurde de voorstelling meer dan anderhalf uur zonder pauze.

Opera, 2-11-2017 19:38
0 opmerkingen

Dubliners in Wexford

Het Wexford Opera Festival presenteert elke namiddag zogenaamde ShortWorks in de congreszaal van het Whites Hotel. Een voorstelling duurt ongeveer een uur en is bezet met jonge zangers. Vandaag was een creatie te horen... Dubliners van Andrew Synnott.

Opera, 1-11-2017 21:34
1 opmerking

Medea in Wexford

Na zes jaar ben ik nog eens in Wexford voor hun jaarlijks operafestival, dat ondertussen aan zijn 66ste editie toe is. Het Festival staat bekend voor haar programmatie van onbekende opera's, alhoewel de openingsproductie - Cherubini's Medea - toch geen echte rariteit meer is.

Opera, 1-11-2017 10:53
0 opmerkingen

November 2017

Cecilia Bartoli heeft een nieuwe CD uit en daar hoort een toernee bij die haar in november ook weer naar het PSK brengt. In de Vlaamse en Waalse Opera staat Franse Donizetti op het programma: in Gent wordt de productie van Le duc d'Albe hernomen, in Luik spelen ze La favorite. Bij de liedrecitals kijk ik vooral uit naar "Die Schöne Magelone" door Roman Trekel.

Toekomstmuziek, 30-10-2017 18:16
0 opmerkingen