ti guarda dal Grande Inquisitor

Don Carlo in Berlijn

De tweede Verdi-opera die momenteel in de Berlijnse Staatsoper speelt, is Don Carlo. Het contrast met hun Forza kon moeilijk groter zijn.

In de eerste plaats was er nu een orkest. Het is nauwelijks te geloven dat het dezelfde Staatskapelle Berlin was, die in de orkestbak zat. Bij Forza klonk het orkest mat en oppervlakkig. Onder leiding van Paolo Carignani speelde het orkest echter een volbloed-Verdi, waarbij hij enerzijds de teugels liet vieren, maar tegelijkertijd alles strak onder controle hield. Bijvoorbeeld tijdens de Filippo-Inquisitor-scène ging de meeste dreiging uit van het orkest. Ook de obligate solo-instrumenten tijdens bijvoorbeeld "Ella giammai m'amò" of "Tu che la vanità" mochten voluit op het voorplan komen.

De enscenering van Philipp Himmelmann was ook een gemoderniseerde versie met smokings, maatpakken en aktetassen, maar wel één die grotendeels klopt.

Bijna alles speelt zich af op een wit rechthoekig podium waarin een kruisvorm ingewerkt zit. In de vier overblijvende vlakken lichten ook af en toe kruisjes op om de religieuze aspecten van de plot te onderstrepen. Op dat podium staat een lange tafel. De rest van de scène blijft meestal leeg en in het donker gehuld. Tijdens de ouverture zien we Filippo, Elisabetta, Don Carlo en Eboli aan die tafel zitten tijdens een huiselijke maaltijd. Ook tijdens het auto-da-fe zitten ze weer te eten, terwijl de executie van de ketters als entertainment dient. Die tafel wordt zo ook de bureau van Filippo, de gevangenis van Don Carlo, ...

Maar het is vooral de bezetting die alles slaat. Het begint wel allemaal nogal luidruchtig. Andrew Richards zingt Don Carlo's aria "Io l' ho perduta!" (het was de Italiaanse versie in vier bedrijven) met bakken squillo. Zijn klaroengeschal klinkt heel indrukwekkend en zijn timbre blijft, zelfs onder die druk, mooi klinken. Alleen rondt hij de frases niet mooi af en laat hij alles in wild wegknallen. Een enkele keer knalde het zelfs totaal verkeerd. Die wijdopen zangmethode is weliswaar opwindend, maar de vraag is hoe lang het gaat blijven duren. De momenten dat hij zijn stem terugbracht tot kleinere dimensies klonken minstens even goed en voelden veel juister en comfortabeler aan. Het begin van zijn gevangenisscène was zo'n moment dat heel mooi uitgevoerd werd.

Trouwens, voor wie de naam Andrew Richards nog onbekend klinkt... in december zal hij de tenor-Werther zingen in de Munt. Als hij dan zijn stem in lijn kan houden, zou dat wel eens heel interessant kunnen worden.

In de competitie "anything you can sing, I can sing louder" gaf Angela Marambio aanvankelijk stevig weerwerk. Haar forte heeft echter de typische spinto-kleuren en -kracht waarmee ze ook de ensembles kan domineren. Tijdens het auto-da-fe komt ze zonder problemen over het orkest, het koor en de andere solisten. Daarnaast zong ze ook een heel mooie "Tu che le vanità" waarbij ze kracht en melancholie afwisselde.

FotoZoals gezegd, het begon allemaal nogal luid... tot Filippo verscheen. René Pape is zonder twijfel een van de grote bassen van het moment en hij laat horen hoe met een grote stem ook écht gezongen kan worden. De scène met Posa was een ongelooflijk voorbeeld van hoe Verdiaanse lijnen vormgegeven kunnen worden op het vlak van frasering, dynamiek en tekstkleuring. Voor de meeste Filippo's is het wachten tot de grote monoloog, maar hier is het onderhoud met Posa al het ontroerende moment als hij min of meer zijn hart uitstort met "La regina ... un sospetto mi turba ... mio figlio". Het succes van die scène was uiteraard ook mede te danken aan de Posa van Roman Trekel. Hij is wel geen klassieke Verdi-bariton en zijn hoogte klonk soms genepen, maar de manier waarop hij met de tekst omgaat, maakt zo ongeveer alles goed... en hij zingt zelfs bescheiden trillers.

Beatrice Uria-Monzon is bijna met Carmen vereenzelvigd geworden, maar nu verruimt ze haar repertoire met haar eerste (?) Eboli. Het toeval wil echter dat ze in deze enscering nog altijd Carmenachtige verleidingstechnieken toepast. Vooral tijdens de Sluieraria kruipt ze wulps over de tafel en bespringt ze de Tebaldo van dienst. Die Sluieraria was op zich wel correct gezongen, maar voor de rest niet memorabel.

In de twee bedrijven na de pauze veranderde er echter een en ander. Na de scène met Posa, verwachtte ik grootse dingen van René Pape in zijn monoloog. Die verwachtingen werden echter niet volledig ingelost. Er waren wel degelijk heel veel mooie momenten, maar ik vond nooit een grote lijn doorheen de monoloog. Dat hij net te laat was met zijn inzet van "Dormirò sol", heeft daar misschien iets mee te maken. Maar ook eerder tijdens "Ella giammai m'amo" gebruikte hij al te veel pianissimo-effectjes, die meer op het effect gericht waren dan op een interpretatieve logica. Die pianissimo's waren dan ook nog eens fluisteringen die zo goed als niet droegen. In de daarop volgende confrontatie met de Groot-Inquisiteur was hij weer wel heel goed. Maar zoals gezegd, kwam in die scène de meeste dreiging van het orkest... vooral omdat Kwangchul Youn geen zwarte en dreigende stem heeft waarmee hij de overhand kan halen op René Pape.

Het meest ontroerende moment van de laatste bedrijven moest dan weer van Roman Trekel komen, en dan in het bijzonder van zijn sterfscène en een schitterende "Per me giunto" waarmee hij afscheid neemt van Don Carlo. Die aria was ook een sterk staaltje van vocale stem- en adembeheersing. Op het moment dat hij doodgeschoten wordt, staat hij trouwens bovenop de tafel. Tegen dat hij aan het einde van "O Carlo, ascolta" is, ligt hij helemaal beneden naast dat witte podium. In verschillende etappes valt hij naar beneden, wat al evenveel indruk maakte als de zeer ontroerende sterfscène.

Nadat Carlo gered werd door Keizer Karel, keert de huiselijke rust terug in het Escuriaal. De Groot-Inquisiteur schuift aan de koninklijke tafel aan en Elisabetta schenkt hem een tas thee uit...

Publicatie: maandag 14 mei 2007 @ 15:58
Rubriek: Opera

Recent RSS feed

Roman Trekel in deSingel

We zijn al aan het laatste "echte" liedrecital in deSingel dit seizoen. De bariton Roman Trekel en pianist Jan Philip Schulze brachten Brahms' zelden uitgevoerde cyclus Die schöne Magelone.

Liedrecital, 19-11-2017 10:38
0 opmerkingen

Lucio Silla in de Munt

Toen Peter De Caluwe tien jaar geleden zijn eerste seizoen voorstelde, vermeldde hij dat hij de vier opera's seria van Mozart wilde opvoeren. Clemenza, Idomeneo en Mitridate hebben we al gehad. Met de nieuwe productie van Lucio Silla is het kwartet nu volledig.

Opera, 8-11-2017 16:47
3 opmerkingen

Karine Deshayes in de Munt

Voor het tweede Muntrecital dit seizoen stonden er drie artiesten op het podium. Naast de mezzo Karine Deshayes en de pianist Tristan Pfaff, deed ook de klarinettist Philippe Berrod mee... en dat kan maar één ding betekenen...

Liedrecital, 6-11-2017 22:53
0 opmerkingen

Margherita in Wexford

Zoals eerder deze week reeds vermeld, staat het Wexford Opera Festival bekend voor het opvoeren van onbekende werken. Mijn laatste voorstelling deze week valt volledig in die categorie... het "melodramma semiserio" Margherita van de mij totaal onbekende Italiaanse componist Jacopo Foroni.

Opera, 5-11-2017 11:38
0 opmerkingen

La scala di seta in Wexford

Het laatste ShortWork dat in Wexford opgevoerd werd, is La scala di seta. De relatief korte Rossini-farsa vraagt slechts zes zangers is dus ideaal voor de namiddagvoorstelling in het Whites Hotel, uitgevoerd met de pianobegeleiding van Tina Chang.

Opera, 4-11-2017 8:54
0 opmerkingen

Risurrezione in Wexford

Franco Alfano is vooral bekend als de componist die Puccini's Turandot voltooide. Zangers als Placido Domingo en Roberto Alagna brachten recent wel zijn Cyrano de Bergerac terug onder de aandacht, maar (van) zijn Risurrezione had ik nog nooit gehoord.

Opera, 3-11-2017 10:28
6 opmerkingen

Rigoletto in Wexford

Dé vraag vooraf was hoe ze Rigoletto tot ongeveer een uur kunnen inkorten als één van de ShortWorks bij het Wexford Opera Festival. Dat is dus niet echt gelukt, uiteindelijk duurde de voorstelling meer dan anderhalf uur zonder pauze.

Opera, 2-11-2017 19:38
0 opmerkingen

Dubliners in Wexford

Het Wexford Opera Festival presenteert elke namiddag zogenaamde ShortWorks in de congreszaal van het Whites Hotel. Een voorstelling duurt ongeveer een uur en is bezet met jonge zangers. Vandaag was een creatie te horen... Dubliners van Andrew Synnott.

Opera, 1-11-2017 21:34
1 opmerking

Medea in Wexford

Na zes jaar ben ik nog eens in Wexford voor hun jaarlijks operafestival, dat ondertussen aan zijn 66ste editie toe is. Het Festival staat bekend voor haar programmatie van onbekende opera's, alhoewel de openingsproductie - Cherubini's Medea - toch geen echte rariteit meer is.

Opera, 1-11-2017 10:53
0 opmerkingen

November 2017

Cecilia Bartoli heeft een nieuwe CD uit en daar hoort een toernee bij die haar in november ook weer naar het PSK brengt. In de Vlaamse en Waalse Opera staat Franse Donizetti op het programma: in Gent wordt de productie van Le duc d'Albe hernomen, in Luik spelen ze La favorite. Bij de liedrecitals kijk ik vooral uit naar "Die Schöne Magelone" door Roman Trekel.

Toekomstmuziek, 30-10-2017 18:16
0 opmerkingen