ti guarda dal Grande Inquisitor

La forza del destino in Berlijn

Dat La forza del destino niet de meest doorzichtige en geloofwaardige plot heeft, wordt algemeen aanvaard. Maar om een en ander nog wat te bemoeilijken, geeft de Staatsoper unter den Linden een psychologische en politieke invulling aan Verdi's opera waarbij alle logica zoek is.

De opera begint meteen met de proloog, waarin de relaties tussen de verschillende rollen geduid worden. Zo draagt de Marchese di Calatrava een paterspij en blijkt hij later ook Padre Guardiano te zijn, het is trouwens ook dezelfde zanger die deze twee rollen zingt. Curra en Preziosilla zijn ook dezelfde persoon en zij vormen daarenboven ook nog eens het alter-ego van Leonora. In dit soort producties moet Leonora uiteraard een incestueuze verhouding hebben met haar vader. Als op het einde van de opera Leonora doorboord wordt door het zwaard van haar broer, wordt tegelijkertijd Preziosilla-Curra-Leonora verkracht door haar "Vader" Guardiano. Don Carlo di Vargas en Don Alvaro kunnen ook nog eens als elkaars evenbeeld beschouwd worden.

Het zijn allemaal interessante ideeën die ongetwijfeld stof bevatten voor een of ander theaterwerk, maar met Forza hebben ze niets te maken. Ik veronderstel dat de regisseur theater superieur vindt aan het stoffige genre van de opera. Een voorbeeld is de slagveldscène. Die speelt zich af voor de gestileerde façade van de Staatsoper met de reclamehokjes, met daarboven de tekst "Deutsche Staatsoper", waarin de aankondigingen van de volgende voorstellingen hangen. Tijdens de slag bewegen die hokjes naar elkaar, ze botsen en een deel van die letters vallen eraf waardoor enkel de letters "theater" overblijven.

Het is misschien ook gebruikelijk om in de theaterwereld creatief om te gaan met de toneelstukken, en dus doet hij dat ook met Forza. De meest opvallende ingreep is de verplaatsing van de ouverture naar ergens tijdens het voorlaatste bedrijf. Hier en daar worden ook stukken weggeknipt (o.a. in de herbergscène) en ik had ook vaak de indruk dat de volgorde van de scènes niet altijd juist was. Zijn "hercreatie" bestaat niet meer uit een aantal bedrijven, maar uit twaalf scènes, die elk een eigen titel gekregen hebben. Zo krijgt de herbergscène de titel "Identitätsproduktion: Machtkampf um die Kunst der Illusion", de scène waarin Fra Melitone voedsel uitdeelt, heet "Schau-Platz: Kunstgenuss als Wirklichkeitserzatz", enz.

De bedenker van dit alles is Stefan Herheim... een naam om te onthouden, kwestie van niet per ongeluk in een van zijn voorstellingen terecht te komen. Begrijpelijkerwijs was het een zeer tumultueuze avond met massaal boegeroep op meerdere momenten tijdens de voorstelling.

Norma Fantini zong Leonora. We kennen haar nog van haar Aida in de Munt. Ze zingt een goede Leonora. Haar stem klinkt gigantisch, maar ze kan ze toch ook terugbrengen tot intiemere klanken. Alleen deed ze dat wel niet in het begin van "Pace, pace", waar ze traditioneel verondersteld wordt om piano te beginnen. Maar aangezien ze in deze enscenering de vechtende Vargas en Don Alvaro probeert te bedwingen, vliegt ze er maar meteen forte in... dat was een van die momenten die niet juist aanvoelden.

Burkhard Fritz heeft een paar jaar geleden nog Faust gezongen in deSingel. Hij heeft wel het potentieel voor Don Alvaro, maar heeft totaal geen Verdi-stijlgevoel. Hij zingt zonder enig gebruik van portamenti en zijn frasering komt onnatuurlijk over. Vooral in zijn grote aria "La vita è inferno" is dit nefast. Een van de weinige goede ideeën was om de klarinetbegeleiding op het podium te laten uitvoeren door een straatmuzikant.

Anthony Michaels-Moore is wel al voldoende bekend. De rol van Vargas zou hem a priori perfect moeten passen. Qua timbre en volume is dat ook zo. Maar zijn vibrato begint wat te los te worden en ook zijn legato is niet echt glad meer. Alexander Vinogradov is een redelijk nieuwe naam, alhoewel hij al Don Basilio gezongen heeft in de Vlaamse Opera. Als Padre Guardiano liet hij een schitterend ronkend timbre horen... toch één absoluut positief punt dat overblijft van deze voorstelling.

Publicatie: zaterdag 12 mei 2007 @ 19:48
Rubriek: Opera

Recent RSS feed

La favorite in Luik

Donizetti's La favorite behoort niet echt tot het ijzeren repertoire. Maar na de voorstelling bij het Beierse operafestival is het wel uitzonderlijk om in hetzelfde jaar een tweede productie mee te maken. Maar net zoals de Münchense liet ook de Luikse productie te wensen over.

Opera, 23-11-2017 21:52
1 opmerking

Roman Trekel in deSingel

We zijn al aan het laatste "echte" liedrecital in deSingel dit seizoen. De bariton Roman Trekel en pianist Jan Philip Schulze brachten Brahms' zelden uitgevoerde cyclus Die schöne Magelone.

Liedrecital, 19-11-2017 10:38
0 opmerkingen

Lucio Silla in de Munt

Toen Peter De Caluwe tien jaar geleden zijn eerste seizoen voorstelde, vermeldde hij dat hij de vier opera's seria van Mozart wilde opvoeren. Clemenza, Idomeneo en Mitridate hebben we al gehad. Met de nieuwe productie van Lucio Silla is het kwartet nu volledig.

Opera, 8-11-2017 16:47
3 opmerkingen

Karine Deshayes in de Munt

Voor het tweede Muntrecital dit seizoen stonden er drie artiesten op het podium. Naast de mezzo Karine Deshayes en de pianist Tristan Pfaff, deed ook de klarinettist Philippe Berrod mee... en dat kan maar één ding betekenen...

Liedrecital, 6-11-2017 22:53
0 opmerkingen

Margherita in Wexford

Zoals eerder deze week reeds vermeld, staat het Wexford Opera Festival bekend voor het opvoeren van onbekende werken. Mijn laatste voorstelling deze week valt volledig in die categorie... het "melodramma semiserio" Margherita van de mij totaal onbekende Italiaanse componist Jacopo Foroni.

Opera, 5-11-2017 11:38
0 opmerkingen

La scala di seta in Wexford

Het laatste ShortWork dat in Wexford opgevoerd werd, is La scala di seta. De relatief korte Rossini-farsa vraagt slechts zes zangers is dus ideaal voor de namiddagvoorstelling in het Whites Hotel, uitgevoerd met de pianobegeleiding van Tina Chang.

Opera, 4-11-2017 8:54
0 opmerkingen

Risurrezione in Wexford

Franco Alfano is vooral bekend als de componist die Puccini's Turandot voltooide. Zangers als Placido Domingo en Roberto Alagna brachten recent wel zijn Cyrano de Bergerac terug onder de aandacht, maar (van) zijn Risurrezione had ik nog nooit gehoord.

Opera, 3-11-2017 10:28
6 opmerkingen

Rigoletto in Wexford

Dé vraag vooraf was hoe ze Rigoletto tot ongeveer een uur kunnen inkorten als één van de ShortWorks bij het Wexford Opera Festival. Dat is dus niet echt gelukt, uiteindelijk duurde de voorstelling meer dan anderhalf uur zonder pauze.

Opera, 2-11-2017 19:38
0 opmerkingen

Dubliners in Wexford

Het Wexford Opera Festival presenteert elke namiddag zogenaamde ShortWorks in de congreszaal van het Whites Hotel. Een voorstelling duurt ongeveer een uur en is bezet met jonge zangers. Vandaag was een creatie te horen... Dubliners van Andrew Synnott.

Opera, 1-11-2017 21:34
1 opmerking

Medea in Wexford

Na zes jaar ben ik nog eens in Wexford voor hun jaarlijks operafestival, dat ondertussen aan zijn 66ste editie toe is. Het Festival staat bekend voor haar programmatie van onbekende opera's, alhoewel de openingsproductie - Cherubini's Medea - toch geen echte rariteit meer is.

Opera, 1-11-2017 10:53
0 opmerkingen

November 2017

Cecilia Bartoli heeft een nieuwe CD uit en daar hoort een toernee bij die haar in november ook weer naar het PSK brengt. In de Vlaamse en Waalse Opera staat Franse Donizetti op het programma: in Gent wordt de productie van Le duc d'Albe hernomen, in Luik spelen ze La favorite. Bij de liedrecitals kijk ik vooral uit naar "Die Schöne Magelone" door Roman Trekel.

Toekomstmuziek, 30-10-2017 18:16
0 opmerkingen