ti guarda dal Grande Inquisitor

La forza del destino in Keulen

De zaal wordt volledig verduisterd, het doek gaat op en we zien een gigantisch wierookvat een paar keer heen en weer slingeren, het doek gaat weer neer en de ouverture van La forza del destino begint. Het is een van de beelden die vragen oproepen bij de enscenering van Christian Schuller in Keulen.

Mijn eerste verwachting was dat we een Forza zouden krijgen vol met religieuze symbolen. Maar, afgezien van een groot wit kruis tijdens de kloosterscène in het tweede bedrijf, bleek dit niet het geval te zijn. Het is wachten tot het einde van de opera voor het wederoptreden van het wierookvat tijdens het duel van Alvaro en Don Carlo. Ondertussen is het neergestort en heeft het een gat geslagen in het podium. Het is een visuele voorstelling om het begin en het einde van de opera met elkaar te verbinden. Dit gebeurt ook op muzikaal vlak door de opera te beginnen met de prelude die Verdi in 1862 voor St-Petersburg schreef... en niet de veel langere en bekendere ouverture voor de Scala-première in 1969. De opera eindigt ook met de slotscène zoals voorzien voor St-Petersburg met het koor dat een Miserere zingt.

Dat is al één opgelost raadsel, maar er blijven nog voldoende onopgeloste raadsels over. Vooral de rol van Preziosilla is niet helemaal duidelijk. Ze duikt bijvoorbeeld ook op in het klooster bij Padre Guardiano als ze rozenblaadjes over het kruis strooit... en zelfs in het laatste bedrijf, zij het in een "body bag". Het is een van de zeldzame gevallen dat ik graag een stuk Verdi geknipt had gezien. Heel het gedoe met Preziosilla, en vooral de Rataplan-scène, wordt gekenmerkt door een on-Verdiaanse saaiheid. Daarenboven slaagt Dalia Schaechter er ook niet in om haar scènes wat leven in te blazen, waarbij ze ook niet echt geholpen wordt door Schuller. Zo is ze in de kampscène een soort circusdirecteur, inclusief hoge hoed en dierentemmerszweep, die met het vrouwenkoor - allemaal identiek gekleed in rode jurk en met Marilyn Monroe-pruik - haar "diensten" komt aanbieden aan de soldaten.

Forza blinkt niet echt uit door een logische verhaallijn, maar dit wordt dan nog eens onduidelijker gemaakt door in de eerste scène (die zich in de wachtzaal van een treinstation afspeelt) het fatale schot uit een revolver te laten komen, die toevallig door Leonora opgeraapt wordt. De hele aanleiding van de opera wordt daarmee al op losse schroeven gezet.

De regie van Christian Schuller is voor de rest wel redelijk geslaagd met een rustige, visueel sobere enscenering. Maar de Preziosilla-scènes lijken wel uit een andere wereld te komen. In diezelfde scènes komt ook Fra Melitone voor. Het is weliswaar een buffo-partij, maar een die toch een minimum aan Verdi-stijl en legato verlangt. En dat is iets wat Günter von Kannen niet kan leveren met zijn overvloedig gebrul en onverzorgde lijnen.

FotoAndreas Hörl had een dag eerder Rusticone gezongen in La cifra en zong nu Padre Guardiano. Hij straalde nu rust en autoriteit uit in zijn zwarte priesterkleed (tegen het laatste bedrijf is hij blijkbaar gepromoveerd en mag hij kardinaalsrood dragen). Zijn stem is groot en klinkt heerlijk resonant, maar toch kon ik me niet van de indruk ontdoen dat ze niet altijd even juist zit, wat tijdens de hyperkinetische Rusticone minder opviel.

Bruno Caproni kennen we uiteraard van zijn Verdi-vertolkingen in de Vlaamse Opera... maar hij ontgoochelde enigszins als Don Carlo di Vargas. Het legato en de donkere kleur zijn wel aanwezig. Maar zijn grote aria "Urna fatale" en de aansluitende cabaletta maakten niet de indruk die ik verwacht had.

Tien jaar geleden was Ray Wade een laureaat van de Koningin Elisabethwedstrijd (in het jaar van Salters en Stefanescu). Hij was toen een typische mooie Mozarttenor. Ondertussen is zijn stem wel al wat aangedikt, maar hij blijft nog een volle lyrische tenor en is absoluut niet de spinto die voor de rol van Don Alvaro nodig is. Ik hoorde constant een Alfredo die per ongeluk in de verkeerde opera terecht gekomen was. Het is maar omdat de dirigent Enrico Delamboye het orkest soms tot Mozartiaanse proporties terugbrengt, dat hij zich niet al te belachelijk maakt in "O tu che in seno agli angeli". Op andere momenten - zoals in het duet met Don Carlo - kan hij niet opboksen tegen het orkest. Hij heeft een prachtige stem, maar is totaal misbezet in deze opera.

Maar het is de Belgische - jawel! - sopraan Isabelle Kabatu die iedereen in de schaduw stelt als Leonora. In de eerste scène staat ze er meteen, inclusief een mooi diminuendo op het einde van "Me pellegrina ed orfana". En tijdens de herbergscène domineert ze met haar spinto-kleur heel het podium. In de kloosterscène was haar "Madre, pietosa Vergine" niet zo aangrijpend als die van Manon Feubel in Luik, maar ze kan de scène mooi vormgeven. En natuurlijk wacht iedereen op haar "Pace, pace mio Dio!" en ook daar is het een groot succes van de messa di voce (alhoewel niet helemaal perfect) op de eerte "pace" tot de overweldigende "maledizione" op het einde als ze moeiteloos doorheen het orkest breekt zonder haar zanglijn geweld aan te doen. Ik vraag me af hoe lang het gaat duren eer de Belgische intendanten de tegenwoordigheid van geest gaan hebben om haar eens naar België te halen... als ze tenminste niet onbetaalbaar is geworden na haar optredens in de Scala, Liceu, Wenen, Zürich, ...

Publicatie: maandag 5 juni 2006 @ 12:46
Rubriek: Opera

Recent RSS feed

Roman Trekel in deSingel

We zijn al aan het laatste "echte" liedrecital in deSingel dit seizoen. De bariton Roman Trekel en pianist Jan Philip Schulze brachten Brahms' zelden uitgevoerde cyclus Die schöne Magelone.

Liedrecital, 19-11-2017 10:38
0 opmerkingen

Lucio Silla in de Munt

Toen Peter De Caluwe tien jaar geleden zijn eerste seizoen voorstelde, vermeldde hij dat hij de vier opera's seria van Mozart wilde opvoeren. Clemenza, Idomeneo en Mitridate hebben we al gehad. Met de nieuwe productie van Lucio Silla is het kwartet nu volledig.

Opera, 8-11-2017 16:47
3 opmerkingen

Karine Deshayes in de Munt

Voor het tweede Muntrecital dit seizoen stonden er drie artiesten op het podium. Naast de mezzo Karine Deshayes en de pianist Tristan Pfaff, deed ook de klarinettist Philippe Berrod mee... en dat kan maar één ding betekenen...

Liedrecital, 6-11-2017 22:53
0 opmerkingen

Margherita in Wexford

Zoals eerder deze week reeds vermeld, staat het Wexford Opera Festival bekend voor het opvoeren van onbekende werken. Mijn laatste voorstelling deze week valt volledig in die categorie... het "melodramma semiserio" Margherita van de mij totaal onbekende Italiaanse componist Jacopo Foroni.

Opera, 5-11-2017 11:38
0 opmerkingen

La scala di seta in Wexford

Het laatste ShortWork dat in Wexford opgevoerd werd, is La scala di seta. De relatief korte Rossini-farsa vraagt slechts zes zangers is dus ideaal voor de namiddagvoorstelling in het Whites Hotel, uitgevoerd met de pianobegeleiding van Tina Chang.

Opera, 4-11-2017 8:54
0 opmerkingen

Risurrezione in Wexford

Franco Alfano is vooral bekend als de componist die Puccini's Turandot voltooide. Zangers als Placido Domingo en Roberto Alagna brachten recent wel zijn Cyrano de Bergerac terug onder de aandacht, maar (van) zijn Risurrezione had ik nog nooit gehoord.

Opera, 3-11-2017 10:28
6 opmerkingen

Rigoletto in Wexford

Dé vraag vooraf was hoe ze Rigoletto tot ongeveer een uur kunnen inkorten als één van de ShortWorks bij het Wexford Opera Festival. Dat is dus niet echt gelukt, uiteindelijk duurde de voorstelling meer dan anderhalf uur zonder pauze.

Opera, 2-11-2017 19:38
0 opmerkingen

Dubliners in Wexford

Het Wexford Opera Festival presenteert elke namiddag zogenaamde ShortWorks in de congreszaal van het Whites Hotel. Een voorstelling duurt ongeveer een uur en is bezet met jonge zangers. Vandaag was een creatie te horen... Dubliners van Andrew Synnott.

Opera, 1-11-2017 21:34
1 opmerking

Medea in Wexford

Na zes jaar ben ik nog eens in Wexford voor hun jaarlijks operafestival, dat ondertussen aan zijn 66ste editie toe is. Het Festival staat bekend voor haar programmatie van onbekende opera's, alhoewel de openingsproductie - Cherubini's Medea - toch geen echte rariteit meer is.

Opera, 1-11-2017 10:53
0 opmerkingen

November 2017

Cecilia Bartoli heeft een nieuwe CD uit en daar hoort een toernee bij die haar in november ook weer naar het PSK brengt. In de Vlaamse en Waalse Opera staat Franse Donizetti op het programma: in Gent wordt de productie van Le duc d'Albe hernomen, in Luik spelen ze La favorite. Bij de liedrecitals kijk ik vooral uit naar "Die Schöne Magelone" door Roman Trekel.

Toekomstmuziek, 30-10-2017 18:16
0 opmerkingen