ti guarda dal Grande Inquisitor

Schubertiade Schwarzenberg (5)

Afgelopen weekend was baritonweekend op de Schubertiade, alhoewel dat niet zo gepland was. Jonas Kaufmann zou zondagnamiddag Die schöne Müllerin zingen, maar hij was ziek en werd vervangen door Dietrich Henschel. Thomas Quasthoff verving 's avonds Edita Gruberova.

Het concert op zaterdag was een atypisch concert voor de Schubertiade met enkel muziek van Bach. De Berliner Barock Solisten (leden van de Berliner Philharmoniker) speelden de Ouverture Nr. 1 en het Dubbelconcerto voor viool en hobo (BWV 1060) met Rainer Kussmaul (viool) en Albrecht Mayer (hobo).

Maar mijn aandacht ging vooral naar de twee Bach-kantates met Thomas Quasthoff als solist. In Der Friede sei mit dir (BWV 158) klonk hij wat vermoeid. Vooral in de aria Welt, ade, ich bin dein müde waren er een paar onnauwkeurigheden waar te nemen en in het arioso verwachtte ik een triller bij "... mit himmlischen Kronen", maar die liet hij achterwege.

Voor het bekende Ich habe genug (BWV 82) was hij terug op het niveau dat ik van hem verwacht. Schlummert ein was quasi-perfect. Het eerste deel werd onaards teder en intiem gezongen... en het da capo was zo mogelijk nog ontroerender. In het middendeel zong hij wél een - zij het subtiele - triller.

Dietrich Henschel nam zondagnamiddag zowel het het programma als de pianist (Helmut Deutsch) van Jonas Kaufmann over. Dietrich Henschel heeft de meest onwaarschijnlijke stem om in de jonge molenaarsknecht te doen geloven. Vooral voor de eerste helft van de cyclus is toch een minimum aan klankschoonheid nodig, waarover hij niet beschikt. Maar het portretteren van een getormenteerde romantische ziel ligt hem dan weer perfect.

Daarom dat het pas écht goed werd na de reality-check van Der Jäger en Eifersucht und Stolz. Het is met Die liebe Farbe dat hij de eerste keer ontroert en met Trockne Blumen creëert hij een beklemmende sfeer. Spijtig dat hij de kracht miste voor de climaxen in Ungeduld of Mein!, en dat hij in het slotlied Des Baches Wiegenlied een paar keer de tekst kwijt raakte. Daarom misschien dat hij drie bisnummers gaf... Der Musensohn (als contrast kan dat tellen), Schlegels Der Wanderer en Mayrhofers Der Schiffer.

Voor het hoofdstuk fait-divers moet ik vermelden dat er een paar idioten in de zaal zaten die dachten dat ze bij het twaalde lied Pause moesten applaudisseren... omdat ze dachten dat het pauze was.

Het vervangprogramma dat Thomas Quasthoff en Justus Zeyen zondagavond voorstelden, hadden we al bij eerdere Schubertiades gehoord, met bekende Schubertliederen voor en Brahms' Opus 32 na de pauze.

Nog voor Quasthoff één noot gezongen had, was het duidelijk dat hij goed geluimd was en dat we een meesterlijk recital konden verwachten. Hij begon met zich te verontschuldigen bij de Gruberova-fans dat ze die avond geen sopraantonen zouden horen, maar hoopte dat ze zich toch niet zouden vervelen. Daarna volgde een grandioze Prometheus.

Het is een cliché om liederen als mini-opera's te omschrijven. Maar in het geval van Quasthoff die Prometheus is er geen passendere omschrijving denkbaar. Een voorbeeld... het lied eindigt met "... wie ich" en zelfs in die ene slotlettergreep varieert hij dynamiek, kleur en timbre om zowel verbittering en verachting uit te drukken. Hetzelfde en meer was onder verschillende gedaanten te horen in de rest van het lied.

Grenzen der Menschheit is nog zo'n lied met bovenmenselijke dimensies. Quasthoff zingt het opvallend teruggehouden, maar wel met een magistraal diminuendo voor "Was unterschiedet Götter von Menschen". Dit lied leent zich ook perfect om zijn ronkende bastonen in te zetten. Nooit verlegen om het publiek tot de orde te roepen kwam na Grenzen der Menschheit plots een "pssst" van het podium met de suggestie dat "ze maar thuis moesten hoesten"... daarna was het opvallend stiller. Meer Schubert-hoogtepunten volgden: Der Zwerg, Auf der Bruck, Die Forelle, ...

Het Opus 32 van Brahms vind ik - als geheel - geen meesterwerk. Daarvoor zitten er iets teveel tweederangsliederen in... maar het begint wel indrukwekkend met Wie rafft' ich mich auf in der Nacht en eindigt met het meesterwerk Wie bist du, meine Königin. Quasthoff zingt het desalniettemin fantastisch met bijvoorbeeld een strelend "wonnevoll" in het slotlied. Justus Zeyen haalde allerlei details uit zijn piano, zoals de fonkelende sterren in het eerste lied.

Voor de bisnummers keerden ze terug naar Schubert met eerst Der Wanderer (deze keer die van Schmidt von Lübeck) en daarna werden we de nacht ingestuurd met eerst Im Abendrot en tot slot Nacht und Träume... De nachthemel in Schwarzenberg staat trouwens vol sterren die in Vlaanderen nooit zichtbaar zijn omwille van onze alom geroemde lichtvervuiling. Maar in het Bregenzer Wald zie je zelfs de Melkweg met het blote oog... "Heil'ge Nacht, du sinkest nieder" inderdaad.

Publicatie: maandag 5 september 2005 @ 20:08
Rubriek: Liedrecital

Recent RSS feed

La favorite in Luik

Donizetti's La favorite behoort niet echt tot het ijzeren repertoire. Maar na de voorstelling bij het Beierse operafestival is het wel uitzonderlijk om in hetzelfde jaar een tweede productie mee te maken. Maar net zoals de Münchense liet ook de Luikse productie te wensen over.

Opera, 23-11-2017 21:52
0 opmerkingen

Roman Trekel in deSingel

We zijn al aan het laatste "echte" liedrecital in deSingel dit seizoen. De bariton Roman Trekel en pianist Jan Philip Schulze brachten Brahms' zelden uitgevoerde cyclus Die schöne Magelone.

Liedrecital, 19-11-2017 10:38
0 opmerkingen

Lucio Silla in de Munt

Toen Peter De Caluwe tien jaar geleden zijn eerste seizoen voorstelde, vermeldde hij dat hij de vier opera's seria van Mozart wilde opvoeren. Clemenza, Idomeneo en Mitridate hebben we al gehad. Met de nieuwe productie van Lucio Silla is het kwartet nu volledig.

Opera, 8-11-2017 16:47
3 opmerkingen

Karine Deshayes in de Munt

Voor het tweede Muntrecital dit seizoen stonden er drie artiesten op het podium. Naast de mezzo Karine Deshayes en de pianist Tristan Pfaff, deed ook de klarinettist Philippe Berrod mee... en dat kan maar één ding betekenen...

Liedrecital, 6-11-2017 22:53
0 opmerkingen

Margherita in Wexford

Zoals eerder deze week reeds vermeld, staat het Wexford Opera Festival bekend voor het opvoeren van onbekende werken. Mijn laatste voorstelling deze week valt volledig in die categorie... het "melodramma semiserio" Margherita van de mij totaal onbekende Italiaanse componist Jacopo Foroni.

Opera, 5-11-2017 11:38
0 opmerkingen

La scala di seta in Wexford

Het laatste ShortWork dat in Wexford opgevoerd werd, is La scala di seta. De relatief korte Rossini-farsa vraagt slechts zes zangers is dus ideaal voor de namiddagvoorstelling in het Whites Hotel, uitgevoerd met de pianobegeleiding van Tina Chang.

Opera, 4-11-2017 8:54
0 opmerkingen

Risurrezione in Wexford

Franco Alfano is vooral bekend als de componist die Puccini's Turandot voltooide. Zangers als Placido Domingo en Roberto Alagna brachten recent wel zijn Cyrano de Bergerac terug onder de aandacht, maar (van) zijn Risurrezione had ik nog nooit gehoord.

Opera, 3-11-2017 10:28
6 opmerkingen

Rigoletto in Wexford

Dé vraag vooraf was hoe ze Rigoletto tot ongeveer een uur kunnen inkorten als één van de ShortWorks bij het Wexford Opera Festival. Dat is dus niet echt gelukt, uiteindelijk duurde de voorstelling meer dan anderhalf uur zonder pauze.

Opera, 2-11-2017 19:38
0 opmerkingen

Dubliners in Wexford

Het Wexford Opera Festival presenteert elke namiddag zogenaamde ShortWorks in de congreszaal van het Whites Hotel. Een voorstelling duurt ongeveer een uur en is bezet met jonge zangers. Vandaag was een creatie te horen... Dubliners van Andrew Synnott.

Opera, 1-11-2017 21:34
1 opmerking

Medea in Wexford

Na zes jaar ben ik nog eens in Wexford voor hun jaarlijks operafestival, dat ondertussen aan zijn 66ste editie toe is. Het Festival staat bekend voor haar programmatie van onbekende opera's, alhoewel de openingsproductie - Cherubini's Medea - toch geen echte rariteit meer is.

Opera, 1-11-2017 10:53
0 opmerkingen

November 2017

Cecilia Bartoli heeft een nieuwe CD uit en daar hoort een toernee bij die haar in november ook weer naar het PSK brengt. In de Vlaamse en Waalse Opera staat Franse Donizetti op het programma: in Gent wordt de productie van Le duc d'Albe hernomen, in Luik spelen ze La favorite. Bij de liedrecitals kijk ik vooral uit naar "Die Schöne Magelone" door Roman Trekel.

Toekomstmuziek, 30-10-2017 18:16
0 opmerkingen