ti guarda dal Grande Inquisitor

Schubertiade (3) - Robert Holl

Een Winterreise die 95 minuten duurt, moet ongetwijfeld een kandidaat zijn voor het "Guinness Book of Records". De daders voor deze prestatie waren de Nederlandse bas-bariton Robert Holl en de pianist Oleg Maisenberg. Ze maakten er een plechtige, haast sacrale, gebeurtenis van met veel slow-motion-effecten. Het zal duidelijk zijn dat een dergelijke trage uitvoering mij niet echt kan bekoren.

De lange uitvoeringstermijn is te wijten aan twee aspecten. Ten eerste is er de keuze van de tempo's van de individuele liederen. Het karakteristieke ritme van de Wanderer die door de sneeuw stapt, was uiteraard totaal afwezig. Het leek meer op iemand die op handen en voeten door de woestijn kruipt op zoek naar water. Vanuit een psychologisch standpunt gezien, is dat misschien nog zo gek niet... maar dan had Schubert zijn cyclus wel een andere naam gegeven.

De 'schuldige' voor deze comateuze tempo's lijkt me hoofdzakelijk Robert Holl te zijn. Er waren namelijk twee liederen - Der stürmische Morgen en Mut - waar de zanger en de pianist overduidelijk vochten om het "juiste" tempo. Schubert heeft beide liederen (waarschijnlijk niet toevallig) aangeduid met 'ziemlich geschwind'. Dat was ook ongeveer het tempo waarmee Maisenberg begon. Maar Robert Holl haalde telkens het tempo naar beneden als hij begon te zingen... waarna Maisenberg terug versnelde voor zijn tussenstukjes... en zo scheurden ze deze liederen samen aan flarden.

De tweede reden voor de lengte van het recital heeft te maken met de pauzes tussen de liederen. Het komt de continuďteit van de cyclus niet ten goede als er telkens een dood moment van 20 ŕ 30 seconden valt. Bij elk lied moet de draad dan weer opgepakt worden. Korte pauzes hoeven niet altijd negatief te zijn, maar er zijn van die momenten in Winterreise waar té lange pauzes dodelijk zijn. Ik denk bijvoorbeeld aan de reeks liederen van Der greise Kopf tot en met Der stürmische Morgen. Deze liederen hangen zodanig aan elkaar dat ze, als het ware, in één adem gezongen moeten worden. Ook als Die Nebensonnen meteen gevolgd wordt door de draailier van Der Leiermann ontstaat een aangrijpend effect. Maar dat was hier dus niet het geval... in die mate zelfs dat ik geen cyclus gehoord heb, maar 24 losse liederen, die blijkbaar niets met elkaar te maken hebben...

Robert Holl heeft nochtans een prachtig timbre en een uitstekende dictie, zonder wollig te worden. Maar op interpretatief vlak deed hij me nooit op het puntje van mijn stoel zitten. Op zich is het lovenswaardig dat hij Schuberts partituur - op de tempo's na - op een onderdanige manier in het centrum van zijn vertolking zet. Er is bijvoorbeeld ook geen enkele "lelijke" noot te horen. Maar ik had nooit de indruk dat hij verder wilde gaan om ook een idee te geven van wat er tussen de regels staat. Van een zanger met de intelligentie en de kennis van Robert Holl had ik iets anders verwacht.

Publicatie: woensdag 31 augustus 2005 @ 10:51
Rubriek: Liedrecital

Recent RSS feed

Roman Trekel in deSingel

We zijn al aan het laatste "echte" liedrecital in deSingel dit seizoen. De bariton Roman Trekel en pianist Jan Philip Schulze brachten Brahms' zelden uitgevoerde cyclus Die schöne Magelone.

Liedrecital, 19-11-2017 10:38
0 opmerkingen

Lucio Silla in de Munt

Toen Peter De Caluwe tien jaar geleden zijn eerste seizoen voorstelde, vermeldde hij dat hij de vier opera's seria van Mozart wilde opvoeren. Clemenza, Idomeneo en Mitridate hebben we al gehad. Met de nieuwe productie van Lucio Silla is het kwartet nu volledig.

Opera, 8-11-2017 16:47
3 opmerkingen

Karine Deshayes in de Munt

Voor het tweede Muntrecital dit seizoen stonden er drie artiesten op het podium. Naast de mezzo Karine Deshayes en de pianist Tristan Pfaff, deed ook de klarinettist Philippe Berrod mee... en dat kan maar één ding betekenen...

Liedrecital, 6-11-2017 22:53
0 opmerkingen

Margherita in Wexford

Zoals eerder deze week reeds vermeld, staat het Wexford Opera Festival bekend voor het opvoeren van onbekende werken. Mijn laatste voorstelling deze week valt volledig in die categorie... het "melodramma semiserio" Margherita van de mij totaal onbekende Italiaanse componist Jacopo Foroni.

Opera, 5-11-2017 11:38
0 opmerkingen

La scala di seta in Wexford

Het laatste ShortWork dat in Wexford opgevoerd werd, is La scala di seta. De relatief korte Rossini-farsa vraagt slechts zes zangers is dus ideaal voor de namiddagvoorstelling in het Whites Hotel, uitgevoerd met de pianobegeleiding van Tina Chang.

Opera, 4-11-2017 8:54
0 opmerkingen

Risurrezione in Wexford

Franco Alfano is vooral bekend als de componist die Puccini's Turandot voltooide. Zangers als Placido Domingo en Roberto Alagna brachten recent wel zijn Cyrano de Bergerac terug onder de aandacht, maar (van) zijn Risurrezione had ik nog nooit gehoord.

Opera, 3-11-2017 10:28
6 opmerkingen

Rigoletto in Wexford

Dé vraag vooraf was hoe ze Rigoletto tot ongeveer een uur kunnen inkorten als één van de ShortWorks bij het Wexford Opera Festival. Dat is dus niet echt gelukt, uiteindelijk duurde de voorstelling meer dan anderhalf uur zonder pauze.

Opera, 2-11-2017 19:38
0 opmerkingen

Dubliners in Wexford

Het Wexford Opera Festival presenteert elke namiddag zogenaamde ShortWorks in de congreszaal van het Whites Hotel. Een voorstelling duurt ongeveer een uur en is bezet met jonge zangers. Vandaag was een creatie te horen... Dubliners van Andrew Synnott.

Opera, 1-11-2017 21:34
1 opmerking

Medea in Wexford

Na zes jaar ben ik nog eens in Wexford voor hun jaarlijks operafestival, dat ondertussen aan zijn 66ste editie toe is. Het Festival staat bekend voor haar programmatie van onbekende opera's, alhoewel de openingsproductie - Cherubini's Medea - toch geen echte rariteit meer is.

Opera, 1-11-2017 10:53
0 opmerkingen

November 2017

Cecilia Bartoli heeft een nieuwe CD uit en daar hoort een toernee bij die haar in november ook weer naar het PSK brengt. In de Vlaamse en Waalse Opera staat Franse Donizetti op het programma: in Gent wordt de productie van Le duc d'Albe hernomen, in Luik spelen ze La favorite. Bij de liedrecitals kijk ik vooral uit naar "Die Schöne Magelone" door Roman Trekel.

Toekomstmuziek, 30-10-2017 18:16
0 opmerkingen