ti guarda dal Grande Inquisitor

Matthias Goerne op de Schubertiade

Matthias Goerne gaf twee recitals tijdens de Schubertiade Schwarzenberg. De eerste avond zong hij liederen van Schubert en Schumann met de altijd excentrieke Eric Schneider aan de piano. Gisteren begeleidde Alexander Schmalcz hem in Mahler en Brahms.

Voor het Schubert-gedeelte had hij een aantal Goethe-Lieder uitgekozen, waar geen echte verrassingen tussenzaten. In zijn typische vocale boetseerstijl zong hij liederen als "Ganymed", "An den Mond", een boertig-heroïsche "Rastlose Liebe" en een ongelooflijk trage uitvoering van "Meeres Stille". Zijn buitenissige tempokeuzes in Schubert beginnen stilaan een karaktertrek te worden, maar in dit recital viel het allemaal nogal mee. Enkel "Auf dem See" was naar mijn gevoel veel te traag, waardoor hij ook de zorgvuldige afwisseling van snelle en trage liederen onnodig doorbrak.

De mini-cyclus Gesänge des Harfners is Schuberts prototype voor Winterreise en het is ook vanuit dit standpunt dat hij de drie liederen vertolkte als een verinnerlijkte zoektocht. De enige verrassende liedkeuze was "Hoffnung"... een Schubert-lied dat ik niet echt kende en wat Matthias Goerne eerder als een springerig danslied dan als een plechtig ingetogen gebed zong. Maar op die manier vormde het wel een welgekomen contrast met de intense Harfenspieler-Lieder.

Heine was de dichter van de Schumann-Lieder met de Liederkreis (opus 24) als hoofdbrok. Schumann schreef deze liederen toen hij in Leipzig gescheiden was van zijn Clara - die op dat moment in Hamburg (de 'schöne Stadt' uit "Schöne Wiege meiner Leiden") woonde - wachtend tot ze 21 jaar zou worden en vrij om te trouwen zonder haar vaders toestemming. Het is dan ook niet verwonderlijk dat het net deze gedichten waren die Schumann op dat moment aanspraken.

Het interessante aan Goernes programma was dat hij de Liederkreis liet voorafgaan door drie andere Heine-liederen als een soort "prequel", die ook opvallende parallellen vertoonde met Schumanns leven. In "Abends am Strand" horen we Matthias Goerne op een hilarische manier verhalen vertellen over 'ferne Küsten'... en het vraagt niet veel fantasie om zich in te beelden dat een van de luisterende meisjes Clara zou kunnen zijn, die gecharmeerd is door deze verteller. Daarop volgt de scheiding in "Es leuchtet meine Liebe" als de ridder voor de Jungfrau knielt, maar moet vluchten voor de 'Riese der Wildernis'... vader Wieck ? Daarna keert hij alleen terug - "Mein Wagen rollet langsam" - terwijl een spookachtige Goerne zijn muizenissen probeert te verjagen.

Tijdens deze liederen beweegt Goerne veel meer op het podium dan vroeger. Het begint bijna zo erg te worden als bij Bostridge. Maar Goerne heeft tenminste nog wel een betere stem, ondanks de opvallend luidruchtige ademhaling, de vaak ingeslikte medeklinkers en het gekauw op de overblijvende medeklinkers.

Met de bisnummers "Im Abendrot" en "Widmung" besloot hij zijn eerste - toch wel traditionele - Liederabend.

Matthias Goerne begon zijn tweede recital met tien liederen Aus des Knaben Wunderhorn en dat was meteen het hoogtepunt van zijn Schubertiade-bijdrage. Enkel de twee eerste liederen - "Phantasie" en "Zu Straßburg auf der Schanz" - waren niet zo'n goede keuze... tenminste voor wat de tessituur betreft. Hij kan zijn stem weliswaar ongelooflijk donker kleuren, maar kleur alleen is geen substituut voor diepte.

Maar al zijn opera-ervaring kwam boven in "Um schlimme Kinder artig zu machen", waarbij elke 'Kukukuk' een ander karakter kreeg en hij op een agressieve manier zijn teleurstelling uitbraakte met 'dergleichen Kinder brauch' ich kein'. "Urlicht" was een sterk staaltje van hoe hij lange frases in één adem kan zingen. Hij eindigde met de twee soldatenliederen "Revelge" en "Der Tambourgesell". "Revelge" werd een adembenemende scène, overwegend bulderend, maar met toch een plots rustpunt als 'sie ziehn vor Schätzleins Haus'... wat me deed denken aan het vergelijkbare moment in "Gute Nacht" uit Winterreise.

Alexander Schmalcz liet zich ondertussen ook niet onbetuigd. Ik had nog nooit van hem gehoord, maar het is een veelbelovende liedpianist. Hij speelt met de nodige aandacht voor detail, gaande van het kanonnengebulder in "Revelge" tot de virtuoze verklanking van de nachtegaal in "Ablösung im Sommer" of de verfijnde schalmei van "Zu Straßburg auf der Schanz".

Na de pauze stonden eerst Brahms' Vier ernste Gesänge op het programma. Matthias Goerne speelde weer volledig op de donkere kleuren in zijn stem, maar hij kon mijn aandacht toch niet de hele tijd vasthouden. Het had misschien geholpen als hij niet de hele tijd voorover gebogen in de piano had staan zingen. Tenslotte zong hij nog vijf onbekende Brahms-liederen, waarvan sommige best onbekend mogen blijven... "Meerfahrt" bijvoorbeeld. "Lerchengesang" was daarentegen wel een leuke ontdekking, waarin Schmalcz ook weer op zijn allersubtielst was om de 'Ätherische ferne Stimmen' uit zijn piano te halen.

Met twee bisnummers besloot hij het recital. Met Mahlers "Selbstgefühl" vraagt hij zich - met veel gevoel voor zelf-relativering - af wat er mis is met hem... tot de dokter het verlossende woord brengt: 'ein Narr bist du gewiß'. Op sommige momenten van zijn recitals had geen treffender beeld hem kunnen omschrijven.

Publicatie: dinsdag 21 juni 2005 @ 12:37
Rubriek: Liedrecital

Recent RSS feed

Benjamin Appl in het Paleis der Academiën

Oorspronkelijk zouden Benjamin Appl en James Baillieu hun liedrecital in het Brussels Conservatorium geven. Maar de staat van de zaal is ondertussen zodanig dat zelfs de artiesten beginnen te klagen en dus werd uitgeweken naar het Paleis der Academiën.

Liedrecital, 24-2-2018 22:40
0 opmerkingen

Maart 2018

Maart is de maand van het klara-festival, waar onder andere een concertante Pelléas et Mélisande in pianoversie op het programma staat. De Munt brengt het bekendste operatweeluik Cav-Pag en Opera Vlaanderen herneemt de Gürbaca-productie van Parsifal.

Toekomstmuziek, 24-2-2018 9:29
0 opmerkingen

Dietrich Henschel in de Munt

Vijf liederen voor en vijf liederen na de pauze was alles wat Dietrich Henschel gisteren zong in de Munt. Alles bij elkaar amper twintig minuten muziek... wat toch wel héél mager is voor een "liedrecital".

Liedrecital, 13-2-2018 17:04
3 opmerkingen

Petite Messe Solennelle in deSingel

Het is dit jaar een Rossini-jaar - hij overleed 150 jaar geleden - en deSingel begint dat jaar met een uitvoering van zijn Petite Messe Solennelle.

Oratorium, 10-2-2018 10:56
0 opmerkingen

Pelléas et Mélisande in Antwerpen

Pelléas et Mélisande behoort tot mijn absolute lievelingsopera's en ik keek dan ook vol verwachting uit naar de nieuwe productie bij Opera Vlaanderen. Het is een visueel mooie productie geworden, maar vocaal bleef ik toch enigszins op mijn honger zitten.

Opera, 3-2-2018 10:40
13 opmerkingen

Carmen in Luik

De Opera van Luik blijft volharden in de boosheid door ook lange opera's zoals Carmen pas om 20 uur te laten beginnen. Het werd bijgevolg weer een bijna-nachtvoorstelling, des te meer omdat de voorstelling met meer dan 20 minuten vertraging begon omdat het orkest moest wachten op de harpiste...

Opera, 31-1-2018 9:13
8 opmerkingen

Februari 2018

In februari staat vooral de nieuwe productie van Pelléas et Mélisande bij Opera Vlaanderen in de schijnwerpers. In Luik brengen ze met Le domino noir een rariteit. Bij de recitals kijk ik vooral uit naar Benjamin Appl die zijn Heimat-CD in het Brussels Conservatorium voorstelt.

Toekomstmuziek, 26-1-2018 18:03
0 opmerkingen