ti guarda dal Grande Inquisitor

Matthias Goerne op de Schubertiade

Matthias Goerne gaf twee recitals tijdens de Schubertiade Schwarzenberg. De eerste avond zong hij liederen van Schubert en Schumann met de altijd excentrieke Eric Schneider aan de piano. Gisteren begeleidde Alexander Schmalcz hem in Mahler en Brahms.

Voor het Schubert-gedeelte had hij een aantal Goethe-Lieder uitgekozen, waar geen echte verrassingen tussenzaten. In zijn typische vocale boetseerstijl zong hij liederen als "Ganymed", "An den Mond", een boertig-heroïsche "Rastlose Liebe" en een ongelooflijk trage uitvoering van "Meeres Stille". Zijn buitenissige tempokeuzes in Schubert beginnen stilaan een karaktertrek te worden, maar in dit recital viel het allemaal nogal mee. Enkel "Auf dem See" was naar mijn gevoel veel te traag, waardoor hij ook de zorgvuldige afwisseling van snelle en trage liederen onnodig doorbrak.

De mini-cyclus Gesänge des Harfners is Schuberts prototype voor Winterreise en het is ook vanuit dit standpunt dat hij de drie liederen vertolkte als een verinnerlijkte zoektocht. De enige verrassende liedkeuze was "Hoffnung"... een Schubert-lied dat ik niet echt kende en wat Matthias Goerne eerder als een springerig danslied dan als een plechtig ingetogen gebed zong. Maar op die manier vormde het wel een welgekomen contrast met de intense Harfenspieler-Lieder.

Heine was de dichter van de Schumann-Lieder met de Liederkreis (opus 24) als hoofdbrok. Schumann schreef deze liederen toen hij in Leipzig gescheiden was van zijn Clara - die op dat moment in Hamburg (de 'schöne Stadt' uit "Schöne Wiege meiner Leiden") woonde - wachtend tot ze 21 jaar zou worden en vrij om te trouwen zonder haar vaders toestemming. Het is dan ook niet verwonderlijk dat het net deze gedichten waren die Schumann op dat moment aanspraken.

Het interessante aan Goernes programma was dat hij de Liederkreis liet voorafgaan door drie andere Heine-liederen als een soort "prequel", die ook opvallende parallellen vertoonde met Schumanns leven. In "Abends am Strand" horen we Matthias Goerne op een hilarische manier verhalen vertellen over 'ferne Küsten'... en het vraagt niet veel fantasie om zich in te beelden dat een van de luisterende meisjes Clara zou kunnen zijn, die gecharmeerd is door deze verteller. Daarop volgt de scheiding in "Es leuchtet meine Liebe" als de ridder voor de Jungfrau knielt, maar moet vluchten voor de 'Riese der Wildernis'... vader Wieck ? Daarna keert hij alleen terug - "Mein Wagen rollet langsam" - terwijl een spookachtige Goerne zijn muizenissen probeert te verjagen.

Tijdens deze liederen beweegt Goerne veel meer op het podium dan vroeger. Het begint bijna zo erg te worden als bij Bostridge. Maar Goerne heeft tenminste nog wel een betere stem, ondanks de opvallend luidruchtige ademhaling, de vaak ingeslikte medeklinkers en het gekauw op de overblijvende medeklinkers.

Met de bisnummers "Im Abendrot" en "Widmung" besloot hij zijn eerste - toch wel traditionele - Liederabend.

Matthias Goerne begon zijn tweede recital met tien liederen Aus des Knaben Wunderhorn en dat was meteen het hoogtepunt van zijn Schubertiade-bijdrage. Enkel de twee eerste liederen - "Phantasie" en "Zu Straßburg auf der Schanz" - waren niet zo'n goede keuze... tenminste voor wat de tessituur betreft. Hij kan zijn stem weliswaar ongelooflijk donker kleuren, maar kleur alleen is geen substituut voor diepte.

Maar al zijn opera-ervaring kwam boven in "Um schlimme Kinder artig zu machen", waarbij elke 'Kukukuk' een ander karakter kreeg en hij op een agressieve manier zijn teleurstelling uitbraakte met 'dergleichen Kinder brauch' ich kein'. "Urlicht" was een sterk staaltje van hoe hij lange frases in één adem kan zingen. Hij eindigde met de twee soldatenliederen "Revelge" en "Der Tambourgesell". "Revelge" werd een adembenemende scène, overwegend bulderend, maar met toch een plots rustpunt als 'sie ziehn vor Schätzleins Haus'... wat me deed denken aan het vergelijkbare moment in "Gute Nacht" uit Winterreise.

Alexander Schmalcz liet zich ondertussen ook niet onbetuigd. Ik had nog nooit van hem gehoord, maar het is een veelbelovende liedpianist. Hij speelt met de nodige aandacht voor detail, gaande van het kanonnengebulder in "Revelge" tot de virtuoze verklanking van de nachtegaal in "Ablösung im Sommer" of de verfijnde schalmei van "Zu Straßburg auf der Schanz".

Na de pauze stonden eerst Brahms' Vier ernste Gesänge op het programma. Matthias Goerne speelde weer volledig op de donkere kleuren in zijn stem, maar hij kon mijn aandacht toch niet de hele tijd vasthouden. Het had misschien geholpen als hij niet de hele tijd voorover gebogen in de piano had staan zingen. Tenslotte zong hij nog vijf onbekende Brahms-liederen, waarvan sommige best onbekend mogen blijven... "Meerfahrt" bijvoorbeeld. "Lerchengesang" was daarentegen wel een leuke ontdekking, waarin Schmalcz ook weer op zijn allersubtielst was om de 'Ätherische ferne Stimmen' uit zijn piano te halen.

Met twee bisnummers besloot hij het recital. Met Mahlers "Selbstgefühl" vraagt hij zich - met veel gevoel voor zelf-relativering - af wat er mis is met hem... tot de dokter het verlossende woord brengt: 'ein Narr bist du gewiß'. Op sommige momenten van zijn recitals had geen treffender beeld hem kunnen omschrijven.

Publicatie: dinsdag 21 juni 2005 @ 12:37
Rubriek: Liedrecital

Recent RSS feed

La favorite in Luik

Donizetti's La favorite behoort niet echt tot het ijzeren repertoire. Maar na de voorstelling bij het Beierse operafestival is het wel uitzonderlijk om in hetzelfde jaar een tweede productie mee te maken. Maar net zoals de Münchense liet ook de Luikse productie te wensen over.

Opera, 23-11-2017 21:52
1 opmerking

Roman Trekel in deSingel

We zijn al aan het laatste "echte" liedrecital in deSingel dit seizoen. De bariton Roman Trekel en pianist Jan Philip Schulze brachten Brahms' zelden uitgevoerde cyclus Die schöne Magelone.

Liedrecital, 19-11-2017 10:38
0 opmerkingen

Lucio Silla in de Munt

Toen Peter De Caluwe tien jaar geleden zijn eerste seizoen voorstelde, vermeldde hij dat hij de vier opera's seria van Mozart wilde opvoeren. Clemenza, Idomeneo en Mitridate hebben we al gehad. Met de nieuwe productie van Lucio Silla is het kwartet nu volledig.

Opera, 8-11-2017 16:47
3 opmerkingen

Karine Deshayes in de Munt

Voor het tweede Muntrecital dit seizoen stonden er drie artiesten op het podium. Naast de mezzo Karine Deshayes en de pianist Tristan Pfaff, deed ook de klarinettist Philippe Berrod mee... en dat kan maar één ding betekenen...

Liedrecital, 6-11-2017 22:53
0 opmerkingen

Margherita in Wexford

Zoals eerder deze week reeds vermeld, staat het Wexford Opera Festival bekend voor het opvoeren van onbekende werken. Mijn laatste voorstelling deze week valt volledig in die categorie... het "melodramma semiserio" Margherita van de mij totaal onbekende Italiaanse componist Jacopo Foroni.

Opera, 5-11-2017 11:38
0 opmerkingen

La scala di seta in Wexford

Het laatste ShortWork dat in Wexford opgevoerd werd, is La scala di seta. De relatief korte Rossini-farsa vraagt slechts zes zangers is dus ideaal voor de namiddagvoorstelling in het Whites Hotel, uitgevoerd met de pianobegeleiding van Tina Chang.

Opera, 4-11-2017 8:54
0 opmerkingen

Risurrezione in Wexford

Franco Alfano is vooral bekend als de componist die Puccini's Turandot voltooide. Zangers als Placido Domingo en Roberto Alagna brachten recent wel zijn Cyrano de Bergerac terug onder de aandacht, maar (van) zijn Risurrezione had ik nog nooit gehoord.

Opera, 3-11-2017 10:28
6 opmerkingen

Rigoletto in Wexford

Dé vraag vooraf was hoe ze Rigoletto tot ongeveer een uur kunnen inkorten als één van de ShortWorks bij het Wexford Opera Festival. Dat is dus niet echt gelukt, uiteindelijk duurde de voorstelling meer dan anderhalf uur zonder pauze.

Opera, 2-11-2017 19:38
0 opmerkingen

Dubliners in Wexford

Het Wexford Opera Festival presenteert elke namiddag zogenaamde ShortWorks in de congreszaal van het Whites Hotel. Een voorstelling duurt ongeveer een uur en is bezet met jonge zangers. Vandaag was een creatie te horen... Dubliners van Andrew Synnott.

Opera, 1-11-2017 21:34
1 opmerking

Medea in Wexford

Na zes jaar ben ik nog eens in Wexford voor hun jaarlijks operafestival, dat ondertussen aan zijn 66ste editie toe is. Het Festival staat bekend voor haar programmatie van onbekende opera's, alhoewel de openingsproductie - Cherubini's Medea - toch geen echte rariteit meer is.

Opera, 1-11-2017 10:53
0 opmerkingen

November 2017

Cecilia Bartoli heeft een nieuwe CD uit en daar hoort een toernee bij die haar in november ook weer naar het PSK brengt. In de Vlaamse en Waalse Opera staat Franse Donizetti op het programma: in Gent wordt de productie van Le duc d'Albe hernomen, in Luik spelen ze La favorite. Bij de liedrecitals kijk ik vooral uit naar "Die Schöne Magelone" door Roman Trekel.

Toekomstmuziek, 30-10-2017 18:16
0 opmerkingen