ti guarda dal Grande Inquisitor

Tristan und Isolde in Parijs

Als er een prijs zou moeten gegeven worden voor dé operaproductie van het jaar, dan is de kans groot dat het de Parijse Tristan und Isolde zou worden... zelfs nog voor de eerste opvoering. In de combinatie van zangers, regisseur Peter Sellars en dirigent Esa Pekka Salonen is er voor iedereen wel een reden te vinden om ervoor naar Parijs te gaan. Voor mij was de hoofdreden de video-artiest Bill Viola, ook al waren zijn opera-credentials onbestaande.

Ik kende Bill Viola enkel van zijn video-installatie Five angels for the millenium. Zelfs de light-versie in Tate Modern vond ik al heel indrukwekkend, maar dat viel totaal in het niets met de tentoonstelling in de Gasometer Oberhausen tijdens de RuhrTriennale. Met die overweldigende beelden in mijn hoofd had ik schrik dat zijn beelden bij Tristan und Isolde de voorstelling veel teveel zouden domineren. In zekere zin doen ze dat ook, maar toch ook weer niet.

Foto

Op het podium werd een relatief klein speelvlak afgebakend met daarachter grote schermen waarop Viola's film geprojecteerd werd. Het was niet zijn bedoeling om enkel de opera te illustreren, alhoewel er toch zuiver illustratieve beelden zijn, zoals de golven in het begin van het eerste bedrijf of het bos in het tweede bedrijf. Maar over het algemeen vertelt hij een ander - zij het gerelateerd - verhaal. Het drinken van de liefdesdrank is het centrale "zuiverende" moment van het eerste bedrijf en vanuit dit idee ontspint zich een volledig alternatief reinigingsritueel. Na de reiniging met water van het eerste bedrijf komt de loutering door vuur in het tweede bedrijf tijdens het liefdesduet. Op het moment dat de video-Tristan door het vuur stapt, denk je uiteraard meteen aan dat ander Wagneriaans koppel... uit de Ring. Het laatste bedrijf met de dood van Tristan en Isolde sluit visueel het best aan bij "Five angels".

Voor doordeweekse zangers is het waarschijnlijk een onoverkomelijke taak om te concurreren met die videobeelden, waar je nu eenmaal niet naast kán kijken. Maar zet Waltraud Meier op een scène en je hebt meteen een tweede aandachtspunt die alle aandacht naar zich toe zuigt. Een van de meest dramatische momenten komt bijvoorbeeld als ze Tristan de drank aanreikt en daarbij deels spottend, deels waanzinnig, deels uitdagend de woorden "Ihren Angelobten erschlung ich ihr einst, sein Haupt sandt' ich ihr heim; die Wunde, die seine Wehr mir schuf, die hat sie hold geheilt" in zijn gezicht slingert. Voor deze momenten vergeef ik haar graag de gemiste hoge noten van het liefdesduet en in "Mild und leise".

Ik was minder overtuigd van Ben Heppner. Hij zingt weliswaar onvermoeibaar de eindeloze muziek van Tristan, maar ik had vaak de indruk dat zijn stem een maat te klein is... ondanks de vaak transparante orkestklank van Esa Pekka Salonen. Het is echt een volumeprobleem, omdat ik eigenlijk nooit een massieve muur van geluid hoorde, zoals Waltraud Meier bijvoorbeeld wel kan produceren. Ik vond Salonen trouwens soms ook veel te traag. Vooral in de ouverture laat hij spanningsloze stiltes vallen, waardoor de ouverture desintegreert. Als dezelfde muziek weerkeert tijdens het liefdesduet kan hij ook maar amper de spanning gaande houden.

Of deze productie ook effectief de prijs "productie van het jaar" gaat krijgen van een of ander muziektijdschrift valt nog te bezien. Alle hype errond speelt misschien in zijn nadeel, maar ik kan niet meteen een andere productie bedenken die de "prijs" meer zou verdienen.

Publicatie: maandag 9 mei 2005 @ 19:00
Rubriek: Opera

Recent RSS feed

Roderick Williams in Buxton

Er was één voorstelling van het Buxton Festival dat het bordje "sold out" gekregen had. Publiekslieveling Roderick Williams en de pianist Iain Burnside lieten gisteren het Pavillion Arts Centre vollopen voor een uitvoering van Schuberts Winterreise.

Liedrecital, 20-7-2018 9:22
0 opmerkingen

Ashley Riches en Katherine Broderick in Buxton

Het liedrecital gisteren was een duo-recital met bas-bariton Ashley Riches en sopraan Katherine Broderick. Aan de piano zat Simon Lepper.

Liedrecital, 19-7-2018 10:16
0 opmerkingen

Tisbe in Buxton

Eén van de kenmerken van het Buxton Festival is dat ze ook onbekende of zelden gespeelde opera's opvissen. De "pastorale opera" Tisbe van ene Giuseppe Antonio Brescianello past perfect in dat plaatje.

Opera, 18-7-2018 10:52
0 opmerkingen

Lucy Schaufer in Buxton

In het midden van Engeland, ongeveer 35 km ten zuidoosten van Manchester, ligt Buxton. Sinds 1979 organiseren ze er een festival dat een beetje aanvoelt als het Edinburgh Festival met zowel opera's, kamermuziek als liedrecitals, en er is zelfs een Fringe Festival dat als generale repetitie voor Edinburgh beschouwd wordt. Mijn eerste bezoek aan dit festival begon in het Pavilion Arts Centre met een recital van de mezzo Lucy Schaufer en haar pianist Huw Watkins.

Liedrecital, 17-7-2018 19:24
0 opmerkingen

Oberst Chabert in Bonn

Het seizoen van de opera van Bonn was het seizoen van de rariteiten met in het begin Penthesilea van Schoeck en op het einde Oberst Chabert van Hermann Wolfgang von Waltershausen... een opera en componist waar ik nog nooit van gehoord had.

Opera, 14-7-2018 9:22
4 opmerkingen

I due Foscari in Bonn

De opera van Bonn heeft de afgelopen jaren telkens een vroege opera van Verdi geprogrammeerd. De laatste in de reeks is I due Foscari.

Opera, 13-7-2018 9:09
0 opmerkingen

Eine Nacht in Venedig in Essen

Na Die Fledermaus is Eine Nacht in Venedig ongetwijfeld Strauss' bekendste operette. Anderhalf jaar geleden heeft het Brussels OperetteTheater het nog opgevoerd, maar in de praktijk moet je ervoor naar Duitsland... Essen bijvoorbeeld.

Operette, 12-7-2018 8:55
0 opmerkingen

Anke Herrmann in het Théâtre des Martyrs

Net zoals vorig jaar heeft de Mozartiade weer een recital geprogrammeerd met sopraan Anke Herrmann en pianist Lucas Blondeel. Het was iets om naar uit te kijken en ze stelden niet teleur.

Liedrecital, 7-7-2018 8:57
0 opmerkingen

Cosi fan tutte in het Théâtre des Martyrs

Het festival Midsummer Mozartiade is aan zijn derde editie toe. Na Nozze en Don Giovanni lag het voor de hand dat ze nu de derde Da Ponte-opera, Cosi fan tutte, zouden brengen.

Opera, 6-7-2018 13:27
0 opmerkingen