ti guarda dal Grande Inquisitor

Die tote Stadt in Amsterdam

Vorig jaar stond Korngolds Die tote Stadt op de scène van het Großes Festspielhaus in Salzburg. Dezelfde productie van Willy Decker was de afgelopen weken te zien en te horen bij de Nederlandse Opera. Alle verwijzingen naar Brugge zijn weliswaar verdwenen, maar het was wel een intelligente productie waar volgens mij meer inzit, dan wat ik met één voorstelling kon ontdekken.

Het scenebeeld is heel eenvoudig. De kamer van Paul is een grote ruimte met gehelde parketvloer, een wit plafond en een zwarte muur waar op talloze malen de tekst "Unsre Liebe war, ist und wird sein" geschreven staat. Het zijn de woorden van de overleden Marie, die Paul niet uit zijn hoofd kan krijgen. Ik stel me voor dat het haar laatste woorden waren voor ze stierf. Het is trouwens ook niet duidelijk hoe Marie gestorven is (misschien dat er in de roman "Bruges-la-Morte" van Rodenbach wel iets over verteld wordt ?). Ik stel me altijd vragen bij de dubbelzinnige zin "Jetzt - gleicht sie ihr ganz", die Paul uitspreekt nadat hij Marietta in zijn droom vermoord heeft. Mijn vraag - in hoeverre Paul iets te maken had met de dood van zijn vrouw - werd echter ook niet in deze productie opgelost... maar dat terzijde.

Verder zijn er op de scène nauwelijks rekwisieten, slechts twee clubfauteuils, het schilderij van Marie en het glazen schrijn met haar haarlokken. In deze omgeving wordt het eerste bedrijf zonder veel poespas opgevoerd. Het is op het einde van het eerste bedrijf dat we via Pauls droom afdalen in zijn geheugen, angsten en psyche. En het is dan dat alles steeds verder door elkaar begint te lopen. Op het eerste zicht lijkt het soms absurd of surrealistisch, maar er zit toch een consequente logica in.

De droom begint met de "realiteit". Achteraan de scene wordt de muur transparant en zien we een iets kleinere versie van de kamer van Paul. In de ene zetel zit Marie, in de andere zetel zit Paul (in de voorstelling een "double", zoals ze het in Amsterdam in goed Nederlands noemen). Het is deze scène die eindigt met de woorden die Paul ook op de muren van zijn kamer geschreven heeft.

FotoDe metamorfose begint in het tweede bedrijf met het groepje komedianten. Die vrienden van Marietta zijn volledig in wit geklede, ietwat spookachtige, verschijningen. Ondertussen begint Marietta steeds meer op Marie te lijken. In Pauls droom neemt Marietta het uiterlijk aan zoals Paul haar waarschijnlijk voor het laatst gezien heeft... met een wit onderkleed, op blote voeten en zonder haar. Ze draait rond Paul zoals een spin rond haar prooi. Het was moeilijk om niet aan Deckers enscenering van Salome in de Vlaamse Opera te denken. Dit beeld wordt nog eens versterkt als Marietta met de haarlok van Marie danst en "Ich tanz die letzte Glut der Liebe, den letzten Kuß" zingt. Ik verwachtte elk moment "Man töte dieses Weib!" te horen. Paul voegt de daad bij de gedachte.

Die droom van Paul en Deckers enscenering ervan kan ongetwijfeld nog veel verder geanalyseerd worden. Bijvoorbeeld zijn keuze om van Fritz (alias Pierrot) een alter-ego van Paul te maken, door Paul op het einde van het tweede bedrijf ook als Pierrot te verkleden, of de kruisiging van zowel Brigitta als Marietta, of de Bloedprocessie waarin ook het schrijn met Marie's haar rondgedragen wordt.

Ik had de voorstelling van gisteren uitgekozen, omdat ik Klaus Florian Vogt als Paul wilde horen. Maar hij was ziek en werd vervangen door Torsten Kerl, die de meeste andere voorstellingen al gezongen had. Het probleem met Torsten Kerl is dat hij nauwelijks boven het orkest uitkomt, afgezien van een paar korte momenten. Ik kan me dan ook niet voorstellen hoe hij rollen als Parsifal of Florestan op zijn repertoire kan staan hebben. Paul mag hij van mij in allegeval al van zijn repertoire verwijderen. Maar gelukkig waren er boventitels.

De twee "hits" van de opera worden respectievelijk door Marietta en Fritz gezongen. En net deze twee momenten waren het zwakst. De Duitse sopraan Nadja Michael leek nog niet voldoende ingezongen toen ze aan "Glück, das mir verblieb" begon. Maar vanaf het tweede bedrijf, als het alsmaar dramatischer wordt, komt ze ook meer in de rol. De aria van Pierrot "Mein Sehnen, mein Wähnen" werd door Michael Kraus gezongen, zonder veel glans of puur legato. Als Frank was hij wel beter.

Publicatie: zaterdag 30 april 2005 @ 16:31
Rubriek: Opera

Recent RSS feed

Roman Trekel in deSingel

We zijn al aan het laatste "echte" liedrecital in deSingel dit seizoen. De bariton Roman Trekel en pianist Jan Philip Schulze brachten Brahms' zelden uitgevoerde cyclus Die schöne Magelone.

Liedrecital, 19-11-2017 10:38
0 opmerkingen

Lucio Silla in de Munt

Toen Peter De Caluwe tien jaar geleden zijn eerste seizoen voorstelde, vermeldde hij dat hij de vier opera's seria van Mozart wilde opvoeren. Clemenza, Idomeneo en Mitridate hebben we al gehad. Met de nieuwe productie van Lucio Silla is het kwartet nu volledig.

Opera, 8-11-2017 16:47
3 opmerkingen

Karine Deshayes in de Munt

Voor het tweede Muntrecital dit seizoen stonden er drie artiesten op het podium. Naast de mezzo Karine Deshayes en de pianist Tristan Pfaff, deed ook de klarinettist Philippe Berrod mee... en dat kan maar één ding betekenen...

Liedrecital, 6-11-2017 22:53
0 opmerkingen

Margherita in Wexford

Zoals eerder deze week reeds vermeld, staat het Wexford Opera Festival bekend voor het opvoeren van onbekende werken. Mijn laatste voorstelling deze week valt volledig in die categorie... het "melodramma semiserio" Margherita van de mij totaal onbekende Italiaanse componist Jacopo Foroni.

Opera, 5-11-2017 11:38
0 opmerkingen

La scala di seta in Wexford

Het laatste ShortWork dat in Wexford opgevoerd werd, is La scala di seta. De relatief korte Rossini-farsa vraagt slechts zes zangers is dus ideaal voor de namiddagvoorstelling in het Whites Hotel, uitgevoerd met de pianobegeleiding van Tina Chang.

Opera, 4-11-2017 8:54
0 opmerkingen

Risurrezione in Wexford

Franco Alfano is vooral bekend als de componist die Puccini's Turandot voltooide. Zangers als Placido Domingo en Roberto Alagna brachten recent wel zijn Cyrano de Bergerac terug onder de aandacht, maar (van) zijn Risurrezione had ik nog nooit gehoord.

Opera, 3-11-2017 10:28
6 opmerkingen

Rigoletto in Wexford

Dé vraag vooraf was hoe ze Rigoletto tot ongeveer een uur kunnen inkorten als één van de ShortWorks bij het Wexford Opera Festival. Dat is dus niet echt gelukt, uiteindelijk duurde de voorstelling meer dan anderhalf uur zonder pauze.

Opera, 2-11-2017 19:38
0 opmerkingen

Dubliners in Wexford

Het Wexford Opera Festival presenteert elke namiddag zogenaamde ShortWorks in de congreszaal van het Whites Hotel. Een voorstelling duurt ongeveer een uur en is bezet met jonge zangers. Vandaag was een creatie te horen... Dubliners van Andrew Synnott.

Opera, 1-11-2017 21:34
1 opmerking

Medea in Wexford

Na zes jaar ben ik nog eens in Wexford voor hun jaarlijks operafestival, dat ondertussen aan zijn 66ste editie toe is. Het Festival staat bekend voor haar programmatie van onbekende opera's, alhoewel de openingsproductie - Cherubini's Medea - toch geen echte rariteit meer is.

Opera, 1-11-2017 10:53
0 opmerkingen

November 2017

Cecilia Bartoli heeft een nieuwe CD uit en daar hoort een toernee bij die haar in november ook weer naar het PSK brengt. In de Vlaamse en Waalse Opera staat Franse Donizetti op het programma: in Gent wordt de productie van Le duc d'Albe hernomen, in Luik spelen ze La favorite. Bij de liedrecitals kijk ik vooral uit naar "Die Schöne Magelone" door Roman Trekel.

Toekomstmuziek, 30-10-2017 18:16
0 opmerkingen