ti guarda dal Grande Inquisitor

Richard III in Antwerpen

Het is al verschillende jaren geleden dat er in Antwerpen nog eens een opera gecreëerd werd - als we tenminste Achilleus even niet in beschouwing nemen. In opdracht van de Vlaamse Opera schreef Ian Burton een libretto op basis van Shakespeares toneelstuk Richard III, waarna de Italiaanse componist Giorgio Battistelli daar muziek bij componeerde. Maar Giorgio Battistelli heeft een probleem. Hij beschikt niet over de inspiratie en/of het vakmanschap om een avondvullende opera te schrijven.

Foto

Vooral het eerste bedrijf is een monotone, melodieloze compositie geworden met een dik orkestraal tapijt. Er wordt bijna constant op hetzelfde, net te luide, volume gespeeld waardoor de zangers wel hoorbaar, maar niet verstaanbaar zijn... daarom dat ze waarschijnlijk boventitels uitgevonden hebben. Als alles met één "f" minder gespeeld zou worden, dan zou ik na een uur waarschijnlijk geen hoofdpijn gehad hebben.

Het libretto van Ian Burton bevat nochtans genoeg elementen, waar volgens mij meer mee te doen is. Neem bijvoorbeeld de eerste aria van Richard "Now is the winter of our discontent". Dat is een soort karakterdefiniërend moment dat te vergelijken is met Iago's "Credo". Maar aangezien dat moment klinkt zoals al de rest, krijg je nooit de indruk dat daar de kern van Richards wezen verteld wordt. Er is wel één scène in het bedrijf die even voor rust zorgt, namelijk de scène met de twee prinsjes. Aangezien die twee rollen gezongen worden door een contratenor en een jongenssopraan, besefte Battistelli blijkbaar toch dat hij hen beter niet platslaat met het orkest.

Het tweede bedrijf is oneindig veel gevarieerder. De scene waarin de Duchess of York (Richards moeder) Richard III de mantel uitveegt, vond ik de beste scène van de hele opera. De nachtmerrie van Richard III, als zijn slachtoffers hem komen bezoeken, is ook een sterk moment. Ook als Tyrrel over de moord op de twee prinsjes vertelt - "The tyrannous act is done!" - is ontroerend, net zoals het slotkoor... Die koortussenkomsten worden off-stage in het Latijn gezongen. Voor het eerste bedrijf heeft Ian Burton ook verschillende van die Latijnse koren voorzien. Als Battistelli die koren op een vergelijkbare contemplatieve manier zou behandeld hebben als het slotkoor, dan zouden er ook wat meer rustpunten in het eerste bedrijf gezeten hebben. Dat zou de natuurlijke golfslag van de opera misschien ten goede gekomen zijn, in plaats van de afstomping die nu optrad.

Maar ook het libretto van Burton is niet zonder problemen. Een van de zaken die een librettist moet doen bij een Shakespeare-bewerking is scènes en personages wegknippen. En vooral in dat laatste is hij niet ver genoeg gegaan. Er zijn talloze nevenpersonages, die amper voorgesteld worden en die op den duur niet meer uit elkaar te houden zijn. Als er daar een aantal van samengevoegd zouden worden, dan zou dat het verhaal een stuk doorzichtiger maken... ook al zou dat betekenen dat er wat minder doden vallen.

Robert Carsen zorgde uiteraard voor de enscenering van Richard III. Hij laat de opera afspelen in een circus waar iedereen in het zwart gekleed is, inclusief zwarte (bol)hoeden en paraplu's... we zijn in Engeland, nietwaar ? Voor "The battle of Bosworth" wapenen ze zich trouwens met spaden. In deze omgeving speelt Richard III - vertolkt door Scott Hendricks - zijn spel. Hij is bijvoorbeeld niet de mismaakte koning, maar speelt zijn misvorming... om medelijden op te wekken ? om een alibi te hebben voor zijn machiavellistische trekken ? Het is in allegeval een sterke vertolking. Alleen spijtig dat hij geen échte muziek te zingen krijgt.

Publicatie: donderdag 10 februari 2005 @ 18:19
Rubriek: Opera

Recent RSS feed

Roman Trekel in deSingel

We zijn al aan het laatste "echte" liedrecital in deSingel dit seizoen. De bariton Roman Trekel en pianist Jan Philip Schulze brachten Brahms' zelden uitgevoerde cyclus Die schöne Magelone.

Liedrecital, 19-11-2017 10:38
0 opmerkingen

Lucio Silla in de Munt

Toen Peter De Caluwe tien jaar geleden zijn eerste seizoen voorstelde, vermeldde hij dat hij de vier opera's seria van Mozart wilde opvoeren. Clemenza, Idomeneo en Mitridate hebben we al gehad. Met de nieuwe productie van Lucio Silla is het kwartet nu volledig.

Opera, 8-11-2017 16:47
3 opmerkingen

Karine Deshayes in de Munt

Voor het tweede Muntrecital dit seizoen stonden er drie artiesten op het podium. Naast de mezzo Karine Deshayes en de pianist Tristan Pfaff, deed ook de klarinettist Philippe Berrod mee... en dat kan maar één ding betekenen...

Liedrecital, 6-11-2017 22:53
0 opmerkingen

Margherita in Wexford

Zoals eerder deze week reeds vermeld, staat het Wexford Opera Festival bekend voor het opvoeren van onbekende werken. Mijn laatste voorstelling deze week valt volledig in die categorie... het "melodramma semiserio" Margherita van de mij totaal onbekende Italiaanse componist Jacopo Foroni.

Opera, 5-11-2017 11:38
0 opmerkingen

La scala di seta in Wexford

Het laatste ShortWork dat in Wexford opgevoerd werd, is La scala di seta. De relatief korte Rossini-farsa vraagt slechts zes zangers is dus ideaal voor de namiddagvoorstelling in het Whites Hotel, uitgevoerd met de pianobegeleiding van Tina Chang.

Opera, 4-11-2017 8:54
0 opmerkingen

Risurrezione in Wexford

Franco Alfano is vooral bekend als de componist die Puccini's Turandot voltooide. Zangers als Placido Domingo en Roberto Alagna brachten recent wel zijn Cyrano de Bergerac terug onder de aandacht, maar (van) zijn Risurrezione had ik nog nooit gehoord.

Opera, 3-11-2017 10:28
6 opmerkingen

Rigoletto in Wexford

Dé vraag vooraf was hoe ze Rigoletto tot ongeveer een uur kunnen inkorten als één van de ShortWorks bij het Wexford Opera Festival. Dat is dus niet echt gelukt, uiteindelijk duurde de voorstelling meer dan anderhalf uur zonder pauze.

Opera, 2-11-2017 19:38
0 opmerkingen

Dubliners in Wexford

Het Wexford Opera Festival presenteert elke namiddag zogenaamde ShortWorks in de congreszaal van het Whites Hotel. Een voorstelling duurt ongeveer een uur en is bezet met jonge zangers. Vandaag was een creatie te horen... Dubliners van Andrew Synnott.

Opera, 1-11-2017 21:34
1 opmerking

Medea in Wexford

Na zes jaar ben ik nog eens in Wexford voor hun jaarlijks operafestival, dat ondertussen aan zijn 66ste editie toe is. Het Festival staat bekend voor haar programmatie van onbekende opera's, alhoewel de openingsproductie - Cherubini's Medea - toch geen echte rariteit meer is.

Opera, 1-11-2017 10:53
0 opmerkingen

November 2017

Cecilia Bartoli heeft een nieuwe CD uit en daar hoort een toernee bij die haar in november ook weer naar het PSK brengt. In de Vlaamse en Waalse Opera staat Franse Donizetti op het programma: in Gent wordt de productie van Le duc d'Albe hernomen, in Luik spelen ze La favorite. Bij de liedrecitals kijk ik vooral uit naar "Die Schöne Magelone" door Roman Trekel.

Toekomstmuziek, 30-10-2017 18:16
0 opmerkingen