ti guarda dal Grande Inquisitor

Matthäus-Passion in het PSK

De Vasten is nog niet eens begonnen, maar Roger Norrington en het Orchestra & Choir of the Age of Enlightenment trekken al rond met Bachs Matthäus-Passion. Ze brengen een authentieke uitvoering van de versie die Mendelssohn op 11 maart 1829 uitgevoerd heeft in Berlijn... de legendarische uitvoering waarmee Mendelssohn Bachs meesterwerk uit de vergetelheid haalde.

Het OAE speelt dus op instrumenten van rond 1830. De twee koren zijn opgesteld voor het orkest, links en rechts van de dirigent met hun gezichten naar elkaar. En natuurlijk spelen ze de "gemoderniseerde" versie die Mendelssohn zelf in elkaar geknutseld heeft. Hij heeft de orkestratie aangepast en gebruikt bijvoorbeeld een fortepiano, maar ook klarinetten (wat wel heel bevreemdend klinkt in "Ach Golgatha"). En het kinderkoor werd door zes solisten vervangen.

Maar de grootste wijzigingen zijn de grote hoeveelheid coupures. Het Passieverhaal is wel praktisch volledig. De recitatieven van de Evangelist en Christus, en de antwoordkoren hebben zijn schaar overleefd, waardoor het verhaal wel volledig te volgen is. Maar de slachtpartij in de aria's en de koralen is massaal.

Voor de volledigheid is het misschien nuttig om op te sommen wat Mendelssohn wel bewaard heeft.

In het eerste deel is dat:

Maar in het tweede deel heeft bijna geen enkele aria het overleefd:

Eigenlijk verschilt deze versie niet zo heel veel van de uitvoeringspraktijk van 50-60 jaar geleden. Als je bijvoorbeeld naar de uitvoeringen luistert van Mengelberg of Furtwängler, dan hoor je ook een ingekorte versie. Bij hen is het eerste deel wel redelijk compleet, maar het tweede deel verschilt niet veel van wat Mendelssohn gedaan heeft.

De vraag is natuurlijk of dit "werkt". Persoonlijk vind ik van wel. Het is natuurlijk wel spijtig van bepaalde coupures. Iedereen heeft wel een favoriete aria uit de Matthäus-Passion en de kans is groot dat die niet uitgevoerd werd. In mijn geval zijn dat de aria's "Aus Liebe" en "Mache dich, mein Herze rein"; en "Erbarme dich" klinkt toch wel beter als het door een alt gezongen wordt. Het voordeel is dat je heel het Passieverhaal op een redelijk korte tijd verteld krijgt, waardoor de religieuze dimensie nog meer tot zijn recht komt... alhoewel het waarschijnlijk toch nog net iets te lang is om het echt met Palmzondag op te voeren.

Voor de Evangelist had Norrington de tenor James Gilchrist uitgekozen. Hij is bijna continu aan het woord en moet dan ook een groot deel van de uitvoering dragen... en dat doet hij op ongelooflijk indrukwekkende manier. Zijn Evangelist getuigt van een dramatiek die hem bij iemand als Herreweghe waarschijnlijk persona non grata zou maken, alhoewel ik me hem wel kan voorstellen naast René Jacobs. Met perfecte tekstexpressie vertelt hij het verhaal op spectaculaire wijze... een grote stem met heel veel kleur.

In vergelijking met Gilchrist vallen alle andere solisten in het niets. De bas James Rutherford zingt een degelijke, maar soms wat saaie Christus. Hij straalt ook niet het nodige charisma uit om de Heiland te vertolken. De twee vrouwenstemmen zijn stemmen die je bij een barokuitvoering zou verwachten. Joanne Lunn zingt in de typische barokstijl met een vibratoloze aanzet om op het einde pas vibrato toe te voegen... wat snel verveelt en niet bijster creatief is. Wilke Te Brummelstroete zingt de altpartij met iets meer overgave en kleur, maar overstijgt ook niet het niveau van "redelijk".

Het concert wordt op 22 maart uitgezonden op Radio Classique, alhoewel ik me afvraag of die zender op veel plaatsen te ontvangen is in België.

Publicatie: dinsdag 8 februari 2005 @ 0:04
Rubriek: Oratorium

Recent RSS feed

Benjamin Appl in het Paleis der Academiën

Oorspronkelijk zouden Benjamin Appl en James Baillieu hun liedrecital in het Brussels Conservatorium geven. Maar de staat van de zaal is ondertussen zodanig dat zelfs de artiesten beginnen te klagen en dus werd uitgeweken naar het Paleis der Academiën.

Liedrecital, 24-2-2018 22:40
0 opmerkingen

Maart 2018

Maart is de maand van het klara-festival, waar onder andere een concertante Pelléas et Mélisande in pianoversie op het programma staat. De Munt brengt het bekendste operatweeluik Cav-Pag en Opera Vlaanderen herneemt de Gürbaca-productie van Parsifal.

Toekomstmuziek, 24-2-2018 9:29
0 opmerkingen

Dietrich Henschel in de Munt

Vijf liederen voor en vijf liederen na de pauze was alles wat Dietrich Henschel gisteren zong in de Munt. Alles bij elkaar amper twintig minuten muziek... wat toch wel héél mager is voor een "liedrecital".

Liedrecital, 13-2-2018 17:04
3 opmerkingen

Petite Messe Solennelle in deSingel

Het is dit jaar een Rossini-jaar - hij overleed 150 jaar geleden - en deSingel begint dat jaar met een uitvoering van zijn Petite Messe Solennelle.

Oratorium, 10-2-2018 10:56
0 opmerkingen

Pelléas et Mélisande in Antwerpen

Pelléas et Mélisande behoort tot mijn absolute lievelingsopera's en ik keek dan ook vol verwachting uit naar de nieuwe productie bij Opera Vlaanderen. Het is een visueel mooie productie geworden, maar vocaal bleef ik toch enigszins op mijn honger zitten.

Opera, 3-2-2018 10:40
13 opmerkingen

Carmen in Luik

De Opera van Luik blijft volharden in de boosheid door ook lange opera's zoals Carmen pas om 20 uur te laten beginnen. Het werd bijgevolg weer een bijna-nachtvoorstelling, des te meer omdat de voorstelling met meer dan 20 minuten vertraging begon omdat het orkest moest wachten op de harpiste...

Opera, 31-1-2018 9:13
8 opmerkingen

Februari 2018

In februari staat vooral de nieuwe productie van Pelléas et Mélisande bij Opera Vlaanderen in de schijnwerpers. In Luik brengen ze met Le domino noir een rariteit. Bij de recitals kijk ik vooral uit naar Benjamin Appl die zijn Heimat-CD in het Brussels Conservatorium voorstelt.

Toekomstmuziek, 26-1-2018 18:03
0 opmerkingen