ti guarda dal Grande Inquisitor

Wozzeck in Düsseldorf

Wozzeck behoort zonder enige twijfel tot de meesterwerken van de twintigste eeuw, al staat de opera nu ook niet dagelijks op het programma. Het is verscheidene jaren geleden dat ik nog een voorstelling ervan gezien heb, maar ik had beter moeten weten om me te onderwerpen aan een nieuwe productie van Stefan Herheim.

Foto
Marie, Wozzeck (foto © Karl Forster)

We kennen Herheim uiteraard van "zijn" Rusalka in de Munt, van "zijn" Onegin in Amsterdam of misschien zelfs van "zijn" Hoffmann in Bregenz. In Düsseldorf is nu ook "zijn" Wozzeck te zien, die nog weinig te maken heeft met Büchner of Alban Berg.

De voorstelling begint in een Amerikaanse gevangenis. Wozzeck heeft de doodstraf gekregen voor de moord op Marie (eigenlijk voor een hele massamoord, zoals later zal blijken). Hij wordt vastgemaakt aan het executiebed en stipt om 7 uur krijgt hij de dodelijke injectie, hij spartelt nog wat na en dan pas begint de muziek. Iemand die de opera kent, vraagt zich dan af hoe dit zich verhoudt tot de voorlaatste scène als Wozzeck in een poel verdrinkt ?

Hoe dan ook, eens Wozzeck dood is, valt de klok stil en veert Wozzeck recht. Al wat daarna komt, is waarschijnlijk zijn leven dat in de seconde voor zijn dood aan zijn geest voorbijtrekt. De klok begint terug te tikken tijdens het muzikaal intermezzo voor de laatste scène. In deze omgeving krijgen alle rollen een andere invulling. De tamboer-majoor is de gevangenisdirecteur. De Hauptmann, de twee Handwerksbürsche en Margret zijn gevangenisbewakers. Andres is een medegevangene. Een priester wordt later een zwaar geschminkte nar in jarretellen. Enkel de dokter past in Herheims concept als een dokter.

Wozzeck en Marie hebben een onzichtbaar kind - misschien is het gestorven? - wat uiteraard het einde van de opera compromitteert. Marie wordt op het einde van het eerste bedrijf verkracht door de tamboer-majoor. De herbergscène wordt één lange orgie bovenop de executietafel. Wozzecks "dans" met Margret mondt bijna uit in een tweede moord... maar met één beweging van zijn mes vermoordt hij alle cafégangers die zijn bebloede arm willen zien. De dokter en de kapitein verschijnen als engeltjes na Wozzecks dood.

Kortom, van het minutieus opgebouwde libretto blijft niets over. Herheim zal ongetwijfeld voor alles wel een uitleg hebben. Maar een regisseur die zijn enscenering moet uitleggen is even erg als een komiek die de pointe van zijn grap moet uitleggen.

De titelrol werd gezongen door Bo Skovhus. Mooi zingen doet hij al lang niet meer, maar problematischer is dat hij nog altijd een lyrische bariton is. Voor Wozzeck is toch wat meer basbaritonale slagkracht nodig, waardoor vooral zijn lagere noten verdwijnen in het orkest. Matthias Klink is een goede kapitein, weliswaar met piepende topnoten. Sami Luttinen heeft weinig presence als de dokter. Corby Welch is een degelijke tamboer-majoor.

Eigenlijk is er maar één reden om naar deze voorstelling te gaan en dat is de Marie van Camilla Nylund. Ze domineert elke scène met een ruime stem. Enkel in het begin moet haar hoog register nog wat opwarmen. Spijtig dat ze niet in een echte Wozzeck-voorstelling speelt in plaats van een Herheim-fantasie...

Publicatie: zaterdag 28 oktober 2017 @ 9:27
Rubriek: Opera

Recent RSS feed

La favorite in Luik

Donizetti's La favorite behoort niet echt tot het ijzeren repertoire. Maar na de voorstelling bij het Beierse operafestival is het wel uitzonderlijk om in hetzelfde jaar een tweede productie mee te maken. Maar net zoals de Münchense liet ook de Luikse productie te wensen over.

Opera, 23-11-2017 21:52
0 opmerkingen

Roman Trekel in deSingel

We zijn al aan het laatste "echte" liedrecital in deSingel dit seizoen. De bariton Roman Trekel en pianist Jan Philip Schulze brachten Brahms' zelden uitgevoerde cyclus Die schöne Magelone.

Liedrecital, 19-11-2017 10:38
0 opmerkingen

Lucio Silla in de Munt

Toen Peter De Caluwe tien jaar geleden zijn eerste seizoen voorstelde, vermeldde hij dat hij de vier opera's seria van Mozart wilde opvoeren. Clemenza, Idomeneo en Mitridate hebben we al gehad. Met de nieuwe productie van Lucio Silla is het kwartet nu volledig.

Opera, 8-11-2017 16:47
3 opmerkingen

Karine Deshayes in de Munt

Voor het tweede Muntrecital dit seizoen stonden er drie artiesten op het podium. Naast de mezzo Karine Deshayes en de pianist Tristan Pfaff, deed ook de klarinettist Philippe Berrod mee... en dat kan maar één ding betekenen...

Liedrecital, 6-11-2017 22:53
0 opmerkingen

Margherita in Wexford

Zoals eerder deze week reeds vermeld, staat het Wexford Opera Festival bekend voor het opvoeren van onbekende werken. Mijn laatste voorstelling deze week valt volledig in die categorie... het "melodramma semiserio" Margherita van de mij totaal onbekende Italiaanse componist Jacopo Foroni.

Opera, 5-11-2017 11:38
0 opmerkingen

La scala di seta in Wexford

Het laatste ShortWork dat in Wexford opgevoerd werd, is La scala di seta. De relatief korte Rossini-farsa vraagt slechts zes zangers is dus ideaal voor de namiddagvoorstelling in het Whites Hotel, uitgevoerd met de pianobegeleiding van Tina Chang.

Opera, 4-11-2017 8:54
0 opmerkingen

Risurrezione in Wexford

Franco Alfano is vooral bekend als de componist die Puccini's Turandot voltooide. Zangers als Placido Domingo en Roberto Alagna brachten recent wel zijn Cyrano de Bergerac terug onder de aandacht, maar (van) zijn Risurrezione had ik nog nooit gehoord.

Opera, 3-11-2017 10:28
6 opmerkingen

Rigoletto in Wexford

Dé vraag vooraf was hoe ze Rigoletto tot ongeveer een uur kunnen inkorten als één van de ShortWorks bij het Wexford Opera Festival. Dat is dus niet echt gelukt, uiteindelijk duurde de voorstelling meer dan anderhalf uur zonder pauze.

Opera, 2-11-2017 19:38
0 opmerkingen

Dubliners in Wexford

Het Wexford Opera Festival presenteert elke namiddag zogenaamde ShortWorks in de congreszaal van het Whites Hotel. Een voorstelling duurt ongeveer een uur en is bezet met jonge zangers. Vandaag was een creatie te horen... Dubliners van Andrew Synnott.

Opera, 1-11-2017 21:34
1 opmerking

Medea in Wexford

Na zes jaar ben ik nog eens in Wexford voor hun jaarlijks operafestival, dat ondertussen aan zijn 66ste editie toe is. Het Festival staat bekend voor haar programmatie van onbekende opera's, alhoewel de openingsproductie - Cherubini's Medea - toch geen echte rariteit meer is.

Opera, 1-11-2017 10:53
0 opmerkingen

November 2017

Cecilia Bartoli heeft een nieuwe CD uit en daar hoort een toernee bij die haar in november ook weer naar het PSK brengt. In de Vlaamse en Waalse Opera staat Franse Donizetti op het programma: in Gent wordt de productie van Le duc d'Albe hernomen, in Luik spelen ze La favorite. Bij de liedrecitals kijk ik vooral uit naar "Die Schöne Magelone" door Roman Trekel.

Toekomstmuziek, 30-10-2017 18:16
0 opmerkingen