ti guarda dal Grande Inquisitor

Das Rheingold in Düsseldorf

De vorige Ring-cyclus van de "Oper am Rhein" dateert al van 1990-1991. Na meer dan 25 jaar moeten ze gedacht hebben dat het tijd was voor iets nieuws en kreeg regisseur Dietrich W. Hilsdorf de opdracht voor een nieuwe productie. Das Rheingold ging vorige week in première.

Foto
Wellgunde, Woglinde, Alberich (foto © Hans Jörg Michel)

Ik heb de oude productie van Kurt Horres nooit gezien, met uitzondering van Götterdämmerung. Hilsdorf heeft eerder al Die Walküre geregisseerd in Essen, maar dit is zijn eerste volledige Ring en hij begint meteen met een raadseltje. We zien een proscenium-boog met een rood doek. Er verschijnt een man die vuur uit zijn handen tovert, uiteraard Loge, en die zegt: "Ich weiss nicht was soll es bedeuten... Es...", en dan begint pas de muziek.

Dit is de eerste zin van een Heine-gedicht, dat vooral bekend is als het lied "Die Loreley" van Franz Liszt. De verwijzing naar Wagner via Liszt en de verleidelijke Rijndochters zijn evident. De herhaling van "Es" verwijst uiteraard naar het mi bemol-majeur-akkoord waarmee de Ring begint. Maar zou het ook een bekentenis van Hilsdorf kunnen zijn ? Nu, hij heeft het libretto goed gelezen en verschillende elementen zijn aanwezig. Wotan heeft een speer en een zwaard (waarmee hij Alberichs hand afhakt om de ring te pakken te krijgen), Donner heeft een voorhamer, Erda stijgt op de grond en er is zelfs een regenboog !

De voorstelling van Loge als een meester-tovenaar of grote manipulator is niet zo origineel, maar wel dat hij er al van in het begin bij is... het is ook Loge die Alberich binnenbrengt bij de Rijndochters. Alles speelt zich af in een eenheidsdecor van Dieter Richter. Achter de proscenium-boog zien we een ruime kamer met houten lambrizering, het zou een toneel van een varieté-theater kunnen zijn met de Rijndochters als cancan-danseressen of andere meisjes van lichte zeden. Een stalen trap wordt enkel door hen en Loge gebruikt... en uiteraard door Alberich om zijn "garstig glatter glitschiger Glimmer" visueel te ondersteunen. De achterwand bestaat uit een gigantisch venster waar we de gespiegelde wereld zien van wat zich in de kamer afspeelt maar toch niet helemaal synchroon.

Alberich en Mime zien er met hun lange zwarte jassen en bolhoeden joodsachtig uit. Alberich heeft daarenboven een bochel en misvormde voet. Ze zijn de tegenhangers van de reuzen op plateauschoenen en met hoge hoed om ze wat indrukwekkender te maken, het zouden schoorsteenvegers kunnen zijn. De transformatie van Alberich in draak en pad zijn goed gedaan. Persoonlijk vind ik het een geslaagde en eerlijke productie. Het blijft uiteraard de vraag hoe het verder ontwikkeld wordt.

Foto
Wotan (foto © Hans Jörg Michel)

De bezetting bestaat deels uit leden van het Dusseldorfs ensemble. De Rijndochters vormen een mooi trio, aangevoerd door een prachtige Anke Krabbe als Woglinde. In het eerste tafereel zingt zij de tekst die de aanleiding is tot de hele miserie:

Nur wer der Minne Macht versagt,
Nur wer der Liebe Lust verjagt,
Nur der erzielt sich den Zauber,
zum Reif zu zwingen das Gold.

Wagner schreeft er meteen de mooiste melodie van de hele opera voor. Maar het is vooral de verleidelijk manier - herinner de Loreley - waarop ze dit Alberich influistert, dat dit voor mij tot hét moment van de avond maakte.

Wie zich de Michael Kraus herinnert van toen hij 20 jaar geleden in de Vlaamse Opera Billy Budd, Papageno of Dandini zong, zal waarschijnlijk niet kunnen bevroeden hoe hij het tot Alberich gebracht heeft. En eigenlijk is hij dat ook niet. Hij is in essentie nog altijd een lyrische bariton met wat rauwere kantjes, maar zijn stem heeft zoveel kleur gekregen dat hij puur op tekstvertolking een overtuigende Alberich wordt. De liedfanaat in mij likte duimen en vingers af.

Simon Neal begon verrassend zwak als een Wotan met weinig legato en iets teveel Sprechgesang. Maar heel snel zit hij op het juiste spoor en zingt hij een Wotan met autoriteit en stevige bariton. Zijn slot is even verrassend, als hij voor zijn groot moment Walhalla begroet met "Abendlich strahlt der Sonne Auge". Hij lijkt meer te willen gaan roepen en daardoor verdwijnt de kern uit zijn stem. Hopelijk houdt zijn stem stand tijdens de Walküre-Wotan. Renée Morloc was daarentegen een vrij bleke Fricka, die hopelijk ook een tandje bijsteekt voor de volgende aflevering.

Norbert Ernst is in de eerste plaats een goed zingende Loge, zonder in de val van de karakteristieke karaktertics te vervallen. Tenslotte moet ook het uistekende Reuzen-paar van Bogdan Talos als een verliefde Fasolt en Thorsten Grümbel als een bijtende Fafner vermeld worden.

Publicatie: maandag 26 juni 2017 @ 18:49
Rubriek: Opera

Recent RSS feed

Nabucco in Mönchengladbach

Ik kan begrijpen dat een klein stadstheater als dat van Mönchengladbach ook wel eens Nabucco wil uitvoeren. Maar als ze meer dan de helft van de rollen niet min of meer deftig kunnen bezetten, dan hadden ze misschien beter een andere Verdi-opera gekozen...

Opera, 24-6-2018 8:24
1 opmerking

Hans Heiling in Essen

Het is misschien nog wat vroeg om van een Marschner-revival te spreken na de verschillende producties van Der Vampyr in Koblenz, Berlijn of Genève de afgelopen seizoenen. De opera van Essen draagt er in alle geval toe bij om het gat tussen Freischütz en Holländer op te vullen met een nieuwe productie van Hans Heiling.

Opera, 23-6-2018 10:07
0 opmerkingen

Der Graf von Luxemburg in Duisburg

Het is nog eens tijd voor een streepje operette. Twee jaar geleden ging een nieuwe productie van Der Graf von Luxemburg in Düsseldorf in première en wordt dit seizoen hernomen in Duisburg.

Operette, 22-6-2018 10:11
0 opmerkingen

Der fliegende Holländer in Düsseldorf

De Holländer-productie van Adolf Dresen dateert al van 2000, maar ik had ze nog nooit gezien. Het is een tijdloze enscenering, ideaal voor een repertoirevoorstelling.

Opera, 21-6-2018 9:31
1 opmerking

Iris Hendrickx - French Opera Arias

De Belgische sopraan Iris Hendrickx heeft haar debuut-CD gelanceerd. Het is een collectie van Franse opera-aria's geworden, begeleid door Patrick Fournillier en het Orchestra Sinfonica di Milano Giuseppe Verdi.

CD's, 19-6-2018 21:05
4 opmerkingen

Ilker Arcayürek - Der Einsame

Als een jonge tenor zijn eerste Schubert-CD opneemt, dan is de verleiding groot om met Die schöne Müllerin te beginnen. De Weense tenor Ilker Arcayürek en de pianist Simon Lepper zijn iets origineler.

CD's, 18-6-2018 18:55
0 opmerkingen

Carolyn Sampson - A Soprano's Schubertiade

Ik heb de sopraan Carolyn Sampson enkel nog maar live in oratorium gehoord, nog nooit als liedzangeres. Ze heeft de afgelopen jaren wel al een aantal mooie lied-CD's opgenomen, vooral met Franse muziek. Nu waagt ze zich voor de eerste keer aan Schubert, ook nu weer met haar vaste pianist Joseph Middleton. Een fantastische CD!

CD's, 16-6-2018 16:05
0 opmerkingen

Hertog Blauwbaards burcht in de Munt

Het afgelopen Muntseizoen was een seizoen van tweeluiken en ook de laatste productie bestond uit twee werken. Voor de pauze was dat Bartoks opera Hertog Blauwbaards burcht en na de pauze De wonderbaarlijke mandarijn... een pantomime-ballet, dat in de productie van Christophe Coppens meer pantomime dan ballet was waarbij de overacting niet geschuwd werd.

Opera, 14-6-2018 17:15
0 opmerkingen

Macbeth in Luik

De Luikse Opéra sluit het seizoen af met Macbeth in een nieuwe productie van Stefano Mazzonis di Pralafera. Paolo Arrivabeni dirigeert de gebruikelijke "Franse" versie, inclusief het totaal overbodig heksenballet, maar wel met het slot van de eerste versie.

Opera, 13-6-2018 15:29
2 opmerkingen

La clemenza di Tito in Antwerpen

Het kan toch nog, zelfs bij Opera Vlaanderen... een productie die er gewoon mooi uitziet. Mozarts laatste opera La clemenza di Tito heeft daarenboven een degelijke bezetting meegekregen, geleid door dirigent Stefano Montanari.

Opera, 2-6-2018 10:18
7 opmerkingen

Juni en juli 2018

Zowel Opera Vlaanderen als De Munt eindigen het seizoen met een opera die dateert uit het begin van de 20ste eeuw, respectievelijk De Speler van Prokofiev en Hertog Blauwbaards burcht van Bartok. Ondertussen komt Leo Nucci nog eens naar Luik, deze keer voor Macbeth. En het Brussels Mozartiade-festival begint de zomer met Cosi fan tutte.

Toekomstmuziek, 31-5-2018 19:28
0 opmerkingen