ti guarda dal Grande Inquisitor

Le prophète in Essen

Het is nog wat vroeg om van een revival te spreken, maar de laatste jaren zien we toch meer en meer operahuizen die niet meer terugdeinzen bij het idee om een "grand opéra" van Meyerbeer, Halévy of Auber te programmeren. De meest recente toevoeging is Meyerbeers Le prophète in Essen. Het is een, op verschillende vlakken, ontgoochelende productie.

Foto
Jean (foto © Matthias Jung)

Le prophète vormt samen met Les Huguenots het schoolvoorbeeld van de "grand opéra". In de eerste plaats is er de historische achtergrond rondom de Wederdoper Jan van Leiden die zichzelf in Münster tot koning kroont. Dat geeft de mogelijkheid om grote koorscènes te voorzien met als apotheose de Kroningsscène in het vierde bedrijf. Spektakel is gegarandeerd als het paleis van Münster tijdens het vijfde bedrijf in vlammen opgaat nadat Berthe, Jeans geliefde, het buskruit in de wapenkamer van het paleis heeft laten ontploffen. En uiteraard is er een ballet in het derde bedrijf. Maar essentieel is ook de persoonlijke, meer intieme, kant. Er is de liefde tussen Jean en Berthe die gedwarsboomd wordt door Oberthal, al werd deze verhaallijn nauwelijks uitgewerkt door Scribe en Meyerbeer. Maar er is vooral de relatie tussen Jean en zijn moeder Fidès, een soort Azucena-achtige figuur.

Vincent Boussard is bij ons geen onbekende naam. Zowel in Luik als in de Munt heeft hij in het verleden verschillende opera's geregisseerd, denk bijvoorbeeld aan zijn Cosi fan tutte in de Munt. Maar Le prophète blijkt een maat te groot te zijn voor zijn kunnen. Een deel van het probleem heeft te maken met het eenheidsdecor van Vincent Lemaire. Op een draaiplatform staan drie podiumhoge muren die het podium in drie "kamers" verdelen. Op de wanden worden beelden en reflecties geprojecteerd, maar ze zijn vrij nietszeggend.

Op zich is een draaiplatfom wel praktisch, maar er gebeurt heel weinig mee. Neem bijvoorbeeld de grote evolutie in de opera van de liefdesdriehoek in het eerste bedrijf, over de herbergscène en het kamp van de Wederdopers, tot de kathedraal en het paleis van Münster. Eigenlijk krijgen we vier uur aan een stuk hetzelfde te zien: een ronddraaiend decor en zangers die via deuren van de ene kamer naar de andere kamer lopen. Een ander nadeel is dat door die sectionering er eigenlijk te weinig plaats is voor de grootse momenten zoals de Kroningsscène. Het koor staat immobiel op - uiteraard - een trap, terwijl Jean alleen in een andere kamer zit. Op zich is dat idee wel goed... in het tweede bedrijf hadden we bijvoorbeeld zijn grote scène over hoe hij gedroomd had dat hij koning zou worden. Vooraleer de droomaria begint, hangt er een gloeilamp te knipperen. Jean gaat op een stoel staan om die lamp stabiel te krijgen. In de kroningsscène gaat hij weer op die stoel staan en grijpt hij naar de nu stralend schijnende lamp. Het zijn ook de twee enige scènes waarin de blinkende vloer bedekt is door een rood tapijt.

Foto
Zacharie, Jonas, Mathisen (foto © Matthias Jung)

Het ballet van Le prophète was indertijd vrij origineel, aangezien het voorafgegaan werd door het (rol)schaatsende "choeur des patineurs". Van schaatsers is uiteraard geen sprake in deze productie, er is zelfs geen echte choreograaf te bespeuren in de bezetting. Het ballet wordt gereduceerd tot twee ballerina's, die evenveel aan hun lot overgelaten worden als de zangers, en die vier dansen aan een stuk de Wederdoper Zacharie achtervolgen in een poging om hem te vermoorden. Psychedelische kleuren suggereren dat alles zich afspeelt in de fantasie van Zacharie.

Op zich is het vreemd dat enkel Zacharie betrokken wordt in dit ballet, aangezien hij met Jonas en Mathisen deel uitmaakt van het Wederdopers-trio. Ze worden verondersteld een soort komisch trio te vormen, een beetje vergelijkbaar met de samenzweerders van Ballo. De humor moet waarschijnlijk komen van hun kostuums: de ene lijkt weggelopen uit een aflevering van "Mad Max", terwijl een andere een halve zelfmoordterrorist is. Hoe dan ook, Boussard lijkt weinig kaas gegeten te hebben van humor. In het derde bedrijf is het zogenaamde "trio bouffe" zelfs totaal niet grappig. Vermoedelijk probeerde hij zelfs niet grappig te zijn, maar ik verwacht toch enige buffo-aspecten.

Foto
Fidès, Berthe (foto © Matthias Jung)

Je zou dan verwachten dat het muzikale deel de voorstelling kan redden. Maar dat lukt slechts gedeeltelijk. In de eerste plaats is Giuliano Carella een halfslachtige dirigent. De eerste twee bedrijven kruipen traag voorbij met slabakkende tempo's. Daarenboven heeft hij het lumineuze idee om pauzes te laten vallen, die vooral de continuïteit verstoren en zeker niet voor een dramatische spanningsopbouw zorgen. Na elke pauze is het aan de zangers om heel de zaak terug op gang te trekken... enkel de twee protagonisten slagen daarin.

Na zijn Raoul en Tell begint John Osborn zowat de uitverkoren tenor te worden in dit repertoire. Hij zingt een fantastische Jean de Leyde in perfect verstaanbaar Frans en met een onverschrokken hoogte. De droomvertelling "Sous les vastes arceaux d'un temple" doet muzikaal wat aan "La blanche hermine" denken. Zijn acceptatie om profeet te worden, de hymne "Roi du ciel et des anges", is één van zijn grootste momenten in deze voorstelling. Hij slaagt erin om, ondanks de dirigent, met twee noten de opera telkens terug op het juiste spoor te brengen.

Marianne Cornetti zingt op hetzelfde niveau als Osborn. We kennen Cornetti vooral van haar Verdi-rollen als Amneris of Ulrica maar vooral van een overweldigende Abigaille. Die gigantische stem, die ook in de diepte machtig klinkt, maakt haar tot een indrukwekkende Fidès die moeiteloos van een mezza voce "Donnez, donnez pour une pauvre âme" overschakelt naar een opwindende "O prêtres de Baal" en zich goed uit de slag trekt met de aansluitende cabaletta. Haar allerhoogste noten zijn wel niet altijd even juist.

In het echte leven is Lynette Tapia de echtgenote van John Osborn en het zou me niet verbazen als dat de belangrijkste reden is waarom ze in deze productie zit. Ze is een benedenmaatse Berthe, terwijl deze rol - in tegenstelling tot Fidès of Jean - helemaal niet moeilijk te bezetten zou mogen zijn. Lyrische sopranen met coloratuurmogelijkheden zijn er genoeg. Maar Tapia zingt met heterogene registers en slaapverwekkende interpretatie. De ene keer klinkt ze als een lyrische sopraan, de andere keer horen we een timbre dat aan Mady Mesplé doet denken... maar zonder haar gevoel voor de Franse prosodie.

Het Wederdopers-trio was goed bezet met vooral Pierre Doyen als Mathisen en Albrecht Kludszuweit als Jonas. Tijl Faveyts was opgestaan met een keelontsteking en werd vervangen door Avtandil Kaspeli die aan de rand van het podium Zacharie zong terwijl Faveyts acteerde.

Publicatie: maandag 24 april 2017 @ 17:06
Rubriek: Opera

Recent RSS feed

Benjamin Appl in het Paleis der Academiën

Oorspronkelijk zouden Benjamin Appl en James Baillieu hun liedrecital in het Brussels Conservatorium geven. Maar de staat van de zaal is ondertussen zodanig dat zelfs de artiesten beginnen te klagen en dus werd uitgeweken naar het Paleis der Academiën.

Liedrecital, 24-2-2018 22:40
0 opmerkingen

Maart 2018

Maart is de maand van het klara-festival, waar onder andere een concertante Pelléas et Mélisande in pianoversie op het programma staat. De Munt brengt het bekendste operatweeluik Cav-Pag en Opera Vlaanderen herneemt de Gürbaca-productie van Parsifal.

Toekomstmuziek, 24-2-2018 9:29
0 opmerkingen

Dietrich Henschel in de Munt

Vijf liederen voor en vijf liederen na de pauze was alles wat Dietrich Henschel gisteren zong in de Munt. Alles bij elkaar amper twintig minuten muziek... wat toch wel héél mager is voor een "liedrecital".

Liedrecital, 13-2-2018 17:04
3 opmerkingen

Petite Messe Solennelle in deSingel

Het is dit jaar een Rossini-jaar - hij overleed 150 jaar geleden - en deSingel begint dat jaar met een uitvoering van zijn Petite Messe Solennelle.

Oratorium, 10-2-2018 10:56
0 opmerkingen

Pelléas et Mélisande in Antwerpen

Pelléas et Mélisande behoort tot mijn absolute lievelingsopera's en ik keek dan ook vol verwachting uit naar de nieuwe productie bij Opera Vlaanderen. Het is een visueel mooie productie geworden, maar vocaal bleef ik toch enigszins op mijn honger zitten.

Opera, 3-2-2018 10:40
13 opmerkingen

Carmen in Luik

De Opera van Luik blijft volharden in de boosheid door ook lange opera's zoals Carmen pas om 20 uur te laten beginnen. Het werd bijgevolg weer een bijna-nachtvoorstelling, des te meer omdat de voorstelling met meer dan 20 minuten vertraging begon omdat het orkest moest wachten op de harpiste...

Opera, 31-1-2018 9:13
8 opmerkingen

Februari 2018

In februari staat vooral de nieuwe productie van Pelléas et Mélisande bij Opera Vlaanderen in de schijnwerpers. In Luik brengen ze met Le domino noir een rariteit. Bij de recitals kijk ik vooral uit naar Benjamin Appl die zijn Heimat-CD in het Brussels Conservatorium voorstelt.

Toekomstmuziek, 26-1-2018 18:03
0 opmerkingen