ti guarda dal Grande Inquisitor

Jussi Björling reDiscovered

De Zweedse tenor Jussi Björling gaf op 24 september 1955 een recital in Carnegie Hall, samen met zijn pianist Frederick Schauwecker. RCA heeft dit volledig recital nu op CD uitgebracht, alhoewel delen ervan vroeger ooit al verschenen zijn.

FotoHet recital dat die avond in New York opgevoerd werd, was wel enigszins anders opgebouwd dan wat we tegenwoordig van een liedrecital verwachten. Liederen van o.a. Schubert en Strauss worden afgewisseld met een aantal opera-aria's. En tussendoor geeft hij al een aantal bisnummers voor een geestdriftig publiek... een publiek dat zich trouwens niet geneert om na elk lied te applaudisseren - meestal zelfs niet te wachten tot het lied of de aria gedaan is - met een enthousiasme dat evenredig is met de hoogste en luidste noot die gezongen werd.

Het begin van het recital is het zwakste van allemaal. Het heeft ongetwijfeld met de stijl "van toen" te maken. Het eerste lied - de tenorfavoriet Adelaide van Beethoven - is een steekkaart van wat er allemaal misgaat. De tempi zijn naar mijn gevoel ofwel altijd te traag of te snel, er wordt overdadig gebruik gemaakt van rubato en door te pas en te onpas noten te verbinden met portamenti lijkt het soms meer op Puccini dan Beethoven.

Hetzelfde geldt voor de vier Schubertliederen. Het rubato in Frühlingsglaube is zo overdreven, dat het soms lijkt alsof de naald blijft hangen. Voor Die Forelle had Schubert voorgeschreven om dat 'etwas lebhaft' te zingen, maar dat is volgens mij niet de excentrieke sneltreinvaart waarmee Schauwecker en Björling het lied inzetten. Het Ständchen uit "Schwanengesang" is bijna juist... op die portamenti na. En Die böse Farbe uit "Die schöne Müllerin" is helemaal een grap. De overstap naar Richard Strauss brengt geen verbetering. In Cäcilie zingt hij van de ene hoge noot naar de andere. Net zoals bij de Schubertliederen is enige interpretatieve diepgang ver te zoeken.

Ik vond na dit eerste deeltje Björlings benadering zo vermoeiend dat de daarop volgende opera-aria's me bijna hoofdpijn bezorgden. De bloemenaria van Don José of de droom van Des Grieux uit Manon worden op zich wel goed gezongen... en zijn Franse uitspraak is zelfs redelijk aanvaardbaar. Maar het is me allemaal net een beetje teveel.

Maar gelukkig komt daarna een groep Scandinavische liederen die voor een paar rustpunten zorgen en het hoogtepunt van het recital vormen. Griegs En svane zorgt voor het eerste moment van ontroering en En drøm wordt schitterend opgebouwd tot de climax... weliswaar een hoge noot, zodat het publiek nog eens uit de bol kan gaan. De drie liederen van Sibelius volgen een gelijkaardig patroon met prachtige, ontroerende uitvoeringen van Demanten på marssnön en Säv, säv, susa om te eindigen met het onvermijdelijke Svarta rosor. Het bisnummer dat hij na deze groep liederen zingt, mag zeker niet onvermeld blijven. Sjöbergs Tonerna is zo mooi, zo perfect gezongen dat men zou willen dat het publiek tenminste één keer de piano zou laten uitspelen...

Daarna volgen nog een reeks tenoraria's die Björling ongetwijfeld met zijn ogen dicht kan zingen. Zijn uitvoeringen van E lucevan le stelle, Andrea Chéniers Come un bel dí di Maggio en Che gelida manina zijn een les in frasering, legato en stijl...

Publicatie: maandag 2 augustus 2004 @ 19:34
Rubriek: CD's

Recent RSS feed

Roman Trekel in deSingel

We zijn al aan het laatste "echte" liedrecital in deSingel dit seizoen. De bariton Roman Trekel en pianist Jan Philip Schulze brachten Brahms' zelden uitgevoerde cyclus Die schöne Magelone.

Liedrecital, 19-11-2017 10:38
0 opmerkingen

Lucio Silla in de Munt

Toen Peter De Caluwe tien jaar geleden zijn eerste seizoen voorstelde, vermeldde hij dat hij de vier opera's seria van Mozart wilde opvoeren. Clemenza, Idomeneo en Mitridate hebben we al gehad. Met de nieuwe productie van Lucio Silla is het kwartet nu volledig.

Opera, 8-11-2017 16:47
3 opmerkingen

Karine Deshayes in de Munt

Voor het tweede Muntrecital dit seizoen stonden er drie artiesten op het podium. Naast de mezzo Karine Deshayes en de pianist Tristan Pfaff, deed ook de klarinettist Philippe Berrod mee... en dat kan maar één ding betekenen...

Liedrecital, 6-11-2017 22:53
0 opmerkingen

Margherita in Wexford

Zoals eerder deze week reeds vermeld, staat het Wexford Opera Festival bekend voor het opvoeren van onbekende werken. Mijn laatste voorstelling deze week valt volledig in die categorie... het "melodramma semiserio" Margherita van de mij totaal onbekende Italiaanse componist Jacopo Foroni.

Opera, 5-11-2017 11:38
0 opmerkingen

La scala di seta in Wexford

Het laatste ShortWork dat in Wexford opgevoerd werd, is La scala di seta. De relatief korte Rossini-farsa vraagt slechts zes zangers is dus ideaal voor de namiddagvoorstelling in het Whites Hotel, uitgevoerd met de pianobegeleiding van Tina Chang.

Opera, 4-11-2017 8:54
0 opmerkingen

Risurrezione in Wexford

Franco Alfano is vooral bekend als de componist die Puccini's Turandot voltooide. Zangers als Placido Domingo en Roberto Alagna brachten recent wel zijn Cyrano de Bergerac terug onder de aandacht, maar (van) zijn Risurrezione had ik nog nooit gehoord.

Opera, 3-11-2017 10:28
6 opmerkingen

Rigoletto in Wexford

Dé vraag vooraf was hoe ze Rigoletto tot ongeveer een uur kunnen inkorten als één van de ShortWorks bij het Wexford Opera Festival. Dat is dus niet echt gelukt, uiteindelijk duurde de voorstelling meer dan anderhalf uur zonder pauze.

Opera, 2-11-2017 19:38
0 opmerkingen

Dubliners in Wexford

Het Wexford Opera Festival presenteert elke namiddag zogenaamde ShortWorks in de congreszaal van het Whites Hotel. Een voorstelling duurt ongeveer een uur en is bezet met jonge zangers. Vandaag was een creatie te horen... Dubliners van Andrew Synnott.

Opera, 1-11-2017 21:34
1 opmerking

Medea in Wexford

Na zes jaar ben ik nog eens in Wexford voor hun jaarlijks operafestival, dat ondertussen aan zijn 66ste editie toe is. Het Festival staat bekend voor haar programmatie van onbekende opera's, alhoewel de openingsproductie - Cherubini's Medea - toch geen echte rariteit meer is.

Opera, 1-11-2017 10:53
0 opmerkingen

November 2017

Cecilia Bartoli heeft een nieuwe CD uit en daar hoort een toernee bij die haar in november ook weer naar het PSK brengt. In de Vlaamse en Waalse Opera staat Franse Donizetti op het programma: in Gent wordt de productie van Le duc d'Albe hernomen, in Luik spelen ze La favorite. Bij de liedrecitals kijk ik vooral uit naar "Die Schöne Magelone" door Roman Trekel.

Toekomstmuziek, 30-10-2017 18:16
0 opmerkingen