ti guarda dal Grande Inquisitor

Elias in Eugene

Voor het slotconcert van het Oregon Bach Festival heeft Helmuth Rilling gekozen voor Mendelssohns oratorium Elias met de gecombineerde krachten van het Festival Chorus en de Gächinger Kantorei.

De bariton Russell Braun verving Thomas Quasthoff in de titelrol en hij doet dat meer dan behoorlijk. Een van zijn grote aria's is het moment waarop hij gevlucht is voor de wraak van de de Koningin en wil sterven. Helmuth Rilling bouwt de spanning stelselmatig op tot Elias "Es ist genug!" uitzingt en de aansluitende aria "Ich habe geeifert um den Herrn" tot een schrijnend hoogtepunt maakt. Het gevoel van eenzaamheid en de obligate cello maken het voor mij tot een voorloper van de monoloog van Filippo II uit Don Carlo. De troostende Engelen - het a capella zingend vrouwenkoor - klinken als door de hemel gezongen.

Net zoals bij de Hohe Messe speelt het koor weer een glansrol. Van het wanhopige openingskoor "Hilf, Herr!", als ze de Gods hulp inroepen tegen de droogte die het land al drie jaar teistert, tot het slotkoor van het eerste deel, waarin het volk zijn dankbetuigingen uitzingt voor de regen, werd ik constant overvallen door kippenvel.

De meest dramatische scene - het "duel" tussen de Baalpriesters en Elias - neemt operadimensies aan. Het koor neemt hierin ook volledig deel aan de actie, enerzijds als het volk en anderzijds als de Baalpriesters. Nadat het koor tevergeefs Baal aanroept om vuur - sarcastisch aangespoord door de "Rufet lauter" van Elias - komt Elias' eigen gebed "Herr Gott Abrahams", met het gewenste resultaat. Na het ingetogen, mezza voce gezongen, solistenkwartet breekt de hel los als de Baalpriesters gedood worden.

Heel veel dynamiek is er ook te horen nadat Elias de berg beklimt om God te aanschouwen. De beschrijvingen van de verschillende natuurkrachten, storm en wind, aardbeving en vuur, kunnen niet anders omschreven worden als indrukwekkend... niet in het minst door de ingehouden kracht die het koor uitstraalt. Aan het eind van de scene wordt de aanwezigheid van God duidelijk gemaakt in de stilte van het "Säuseln"... eerst in de strijkers, vervolgens door het piano-zingen van het koor.

Elizabeth Keusch is ook weer van de partij. Haar grootste scene is de scene van de weduwe. In die scene maakt ze de verschillende emoties duidelijk. Eerst drukt ze de wanhoop uit als ze over haar zieke - en later dode - zoon zingt; vervolgens zingt ze met stralende stem de vreugde uit nadat Elias haar zoon terug tot leven gewekt heeft. De dankbaarheid als ze via Elias Gods daden herkent, wordt dan weer heel ingetogen gezongen.

Haar laatste solomoment komt op het einde als ze - als een vrouwelijke Evangelist - "Darum werd gesendet der Prophet Elias" zingt. Deze benadering past ze ook toe op het beroemde "Höre Israel" aan het begin van het tweede deel. De woorden van God worden heel lyrisch gezongen, terwijl de tussenliggende delen weer die - bijna plechtige - vertellende zanglijnen krijgen. Een naam om te onthouden.

Het komt bevreemdend over dat de rol van de Engel voor een alt geschreven werd. Susan Platts is een nieuwe naam voor mij. Ze heeft een donkere stem met Mahleriaanse kleuren. Maar ik had constant de indruk dat ze teruggehouden zong... alsof ze teveel met zangtechniek bezig was en haar stem kunstmatig donker maakte. Door elke noot apart te zingen, gaat wel veel legato verloren. Maar in het tweede deel kwam ze wat meer los in de rol van de Koningin Jezebel die haar wraak uitzingt jegens Elias omdat hij haar Baalpriesters heeft laten doden.

Lothar Odinius heeft op het Bachfestival zowat alle tenorpartijen gezongen. Zijn Ahab en Obadiah zijn heel mooi gezongen. Vooral zijn liefdevolle raad aan Elias om te vluchten voor Jezebels wraak blijft bij. En voor de korte interventie van koning Ahab geeft hij zijn stem wat meer gewicht om de nodige autoriteit uit te stralen.

Het slot van het oratorium wordt door de vier solisten ingezet... en als het koor overneemt stroomt het Licht binnen om zowel Elias als het Oregon Bach Festival tot een groots slot te brengen.

Publicatie: maandag 12 juli 2004 @ 5:48
Rubriek: Oratorium

Recent RSS feed

Emöke Baráth in het Conservatorium

Wie herinnert zich Emöke Baráth nog ? Vier jaar geleden was ze finaliste van de Elisabethwedstrijd, maar ze viel niet in de prijzen. Gisteren was ze terug in Brussel voor een barokconcert in de vrij frisse concertzaal van het Brussels Muziekconservatorium.

Concert, 17-1-2018 17:24
0 opmerkingen

Tobias Berndt in het PSK

Oorspronkelijk zou Thomas E. Bauer gisteren een Bach-concert zingen in het PSK. Wegens ziekte moest hij afzeggen en werd hij vervangen door de bariton Tobias Berndt. Christoph Spering dirigeerde "Das Neue Orchester". Het programma bleef ongewijzigd met twee van de bekendste Bach-cantates voor solo-bas, en tussendoor Bachs Orkestsuite nr. 1 (BWV 1066).

Concert, 14-1-2018 8:59
0 opmerkingen

Hommage aan Alberto Zedda in Antwerpen

Alberto Zedda zou deze week 90 jaar geworden zijn. Het verjaardagsfeestje van Opera Vlaanderen werd een eerbetoon aan de vorig jaar overleden dirigent door negen zangers, het operakoor en dirigent Donato Renzetti. Voor de gelegenheid weken ze uit naar de Koningin Elisabethzaal.

Concert, 7-1-2018 10:17
2 opmerkingen

Januari 2018

De Munt opent het nieuwe jaar met een origineel tweeluik - Il prigioniero en Das Gehege - in een regie van Andrea Breth. Opera Vlaanderen speelt Falstaff in Gent. In Luik brengen ze een nieuwe productie van Carmen. In 2018 zijn er "ronde" verjaardagen van Gounod, Rossini, Debussy en Bernstein. De kans dat we veel Porpora of Lecocq te horen zullen krijgen, lijkt me dan weer vrij klein.

Toekomstmuziek, 1-1-2018 10:39
0 opmerkingen

Yevgenij Onegin in Dortmund

Yevgenij Onegin is één van mijn favoriete opera's. Voor mijn laatste voorstelling van 2017 keek ik dan ook uit naar de nieuwe productie in Dortmund... een slabakkende dirigent Gabriel Feltz gooide echter roet in het eten.

Opera, 31-12-2017 9:10
0 opmerkingen

Hamlet in Krefeld

Hamlet van Ambroise Thomas behoort tot de zelden opgevoerde Franse opera's. De opera van Krefeld brengt een mooie nieuwe productie van Helen Malkowsky met een middelmatige bezetting.

Opera, 30-12-2017 9:58
0 opmerkingen

Maria Stuarda in Duisburg

De Rheinoper van Duisburg brengt een nieuwe productie van Maria Stuarda in een regie van Guy Joosten. Het is niet zijn meest geďnspireerde creatie geworden...

Opera, 29-12-2017 9:45
0 opmerkingen

Rigoletto in Luik

Dit jaar geen eindejaarsoperette in Luik, maar een herneming van Rigoletto in de negentiende eeuwse enscenering van Stefano Mazzonis di Pralafera.

Opera, 27-12-2017 9:37
1 opmerking

Dialogues des Carmélites in de Munt

Dialogues des Carmélites behoort tot het Franse standaardrepertoire van de twintigste eeuw. Het was dan ook verrassend om te ontdekken dat de opera niet meer opgevoerd werd in de Munt sinds de Belgische creatie in 1959. Maar met de productie van Olivier Py en onder de muzikale leiding van Alain Altinoglu brengt de Munt meteen één van de beste Muntproducties van de afgelopen tien jaar...

Opera, 20-12-2017 16:58
11 opmerkingen

Falstaff in Antwerpen

Opera Vlaanderen haalt voor de eindejaarsperiode het ultieme meesterwerk van Verdi boven. De nieuwe productie van Falstaff is interessant, maar op vocaal vlak rammelt er vanalles.

Opera, 14-12-2017 8:38
13 opmerkingen