ti guarda dal Grande Inquisitor

Piotr Beczala in Schwarzenberg

Als een beroemde operatenor eens liederen zingt, dan kan je er vergif op innemen dat hij ofwel voor Dichterliebe ofwel voor Die schöne Müllerin kiest. In het geval van Piotr Beczala en Helmut Deutsch was dat uiteraard de tweede optie... we zijn nu eenmaal op de Schubertiade. Maar dat een grote operazanger niet noodzakelijk ook een grote liedzanger is, werd tijdens dit recital pijnlijk duidelijk.

Foto
foto © Schubertiade Schwarzenberg

Met het eerste lied, Das Wandern, was het al meteen raak. Schubert lijkt toch zo gemakkelijk: vijf strofen, vijf keer hetzelfde zingen en klaar. En dat is dan ook wat Beczala deed. Of een strofe nu over "Wandern", "Wasser", "Räder" of "Steine" gaat, doet niet ter zake. Zelfs interne nuances ontsnappen hem van meet af aan. Je zou verwachten dat als je een tekst ziet als "Das Wandern ist des Müllers Lust, das Wandern." dat met die herhaling van "das Wandern" iets gedaan wordt. Niet dus. Na die eerste zin beloofde het al een lange en saaie avond te worden.

Maar daar bleef het niet bij. Schubert schrijft, in tegenstelling tot bijvoorbeeld Hugo Wolf, nauwelijks aanduidingen bij de zanglijn. Hij vertrouwde nu eenmaal op de intelligentie van de zanger om de tekst tot leven te brengen. Voor Beczala moet het wel heel gemakkelijk geleken hebben: twintig liederen die je allemaal op dezelfde manier kan zingen. Tussen Wohin? en Des Baches Wiegenlied lijkt überhaupt niets gebeurd te zijn. Na Halt! had ik al goesting om het af te trappen en begon ik me serieus af te vragen of Beczala eigenlijk wel weet en begrijpt wat hij zingt.

Er zijn nochtans momenten die op een presenteerblaadje aangeboden worden, zoals in Am Feierabend. Maar als de molenaarsdochter met een kloeke tenorstem "allen eine gute Nacht" wenst, wordt het moeilijk om niet de slappe lach te krijgen. In Der Müller und der Bach schrijft Schubert aan het begin van elke strofe zelfs of die door de molenaarsknecht, dan wel de beek, gezongen wordt. Zelfs een tenor moet dan toch begrijpen dat een depressieve jongeling anders klinkt dan een troostend beekje ? (met mijn excuses aan de tenors die dit lezen, maar deze avond werden alle tenorclichés bevestigd)

Ik heb het dan nog niet eens over de iets subtielere momenten zoals bijvoorbeeld in Pause (en ja, er waren weer een aantal onnozelaars die dachten dat het pauze was en die ijverig begonnen te applaudisseren). De eerste twee versen - "Meine Laute hab' ich gehängt an die Wand" en "Hab' sie umschlungen mit einem grünen Band" - heeft Schubert twee keer op (bijna) dezelfde muziek gezet. Het feit dat bijvoorbeeld die band groen is, is belangrijk en daar kan een zanger dus iets mee doen... maar daarvoor moet je natuurlijk de liedcyclus toch een heel klein beetje kennen en niet alleen noten staan zingen.

Om nog maar te zwijgen over het einde van dat lied als hij zich afvraagt "Ist es der Nachklang meiner Liebespein? Soll es das Vorspiel neuer Lieder sein?". Het is niet voor niets dat Dietrich Fischer-Dieskau dit omschreef als "Es gibt nichts Subtilers als dieses Gebilde intimer Selbstbefragung im ganzen Zyklus". Maar om dergelijke subtiliteiten over te brengen, moet een zanger toch met meer bagage op het podium komen. Als Beczala nog Schubert wil zingen, dan heeft hij nog héél veel te leren... maar dat zie ik niet meteen gebeuren.

Kortom, het was een uurtje luisteren naar expressieloze vocalises op woorden van Wilhelm Müller en met noten van Franz Schubert. Trouwens, het feit dat hij meer naar zijn partituur keek dan naar het publiek hielp ook niet echt.

Publicatie: vrijdag 28 augustus 2015 @ 11:22
Rubriek: Liedrecital

Recent RSS feed

Dietrich Henschel in de Munt

Vijf liederen voor en vijf liederen na de pauze was alles wat Dietrich Henschel gisteren zong in de Munt. Alles bij elkaar amper twintig minuten muziek... wat toch wel héél mager is voor een "liedrecital".

Liedrecital, 13-2-2018 17:04
3 opmerkingen

Petite Messe Solennelle in deSingel

Het is dit jaar een Rossini-jaar - hij overleed 150 jaar geleden - en deSingel begint dat jaar met een uitvoering van zijn Petite Messe Solennelle.

Oratorium, 10-2-2018 10:56
0 opmerkingen

Pelléas et Mélisande in Antwerpen

Pelléas et Mélisande behoort tot mijn absolute lievelingsopera's en ik keek dan ook vol verwachting uit naar de nieuwe productie bij Opera Vlaanderen. Het is een visueel mooie productie geworden, maar vocaal bleef ik toch enigszins op mijn honger zitten.

Opera, 3-2-2018 10:40
13 opmerkingen

Carmen in Luik

De Opera van Luik blijft volharden in de boosheid door ook lange opera's zoals Carmen pas om 20 uur te laten beginnen. Het werd bijgevolg weer een bijna-nachtvoorstelling, des te meer omdat de voorstelling met meer dan 20 minuten vertraging begon omdat het orkest moest wachten op de harpiste...

Opera, 31-1-2018 9:13
8 opmerkingen

Februari 2018

In februari staat vooral de nieuwe productie van Pelléas et Mélisande bij Opera Vlaanderen in de schijnwerpers. In Luik brengen ze met Le domino noir een rariteit. Bij de recitals kijk ik vooral uit naar Benjamin Appl die zijn Heimat-CD in het Brussels Conservatorium voorstelt.

Toekomstmuziek, 26-1-2018 18:03
0 opmerkingen

Simon Keenlyside in de Munt

Ze hadden al eerder moeten terugkeren naar de Munt, maar vorig seizoen hebben ze afgezegd. Vandaag waren Simon Keenlyside en Malcolm Martineau wel van de partij voor een gevarieerd liedrecital met liederen van Sibelius, Schubert, Wolf en Poulenc.

Liedrecital, 22-1-2018 23:15
2 opmerkingen

Il prigioniero en Das Gehege in de Munt

Il prigioniero en Das Gehege zijn twee eenakters van elk ongeveer drie kwartier lang die ik nog nooit gehoord had. De Munt brengt ze nu samen in een dramatisch tweeluik, geregisseerd door Andrea Breth en met Franck Ollu in de orkestbak.

Opera, 19-1-2018 17:00
3 opmerkingen