ti guarda dal Grande Inquisitor

Piotr Beczala in Schwarzenberg

Als een beroemde operatenor eens liederen zingt, dan kan je er vergif op innemen dat hij ofwel voor Dichterliebe ofwel voor Die schöne Müllerin kiest. In het geval van Piotr Beczala en Helmut Deutsch was dat uiteraard de tweede optie... we zijn nu eenmaal op de Schubertiade. Maar dat een grote operazanger niet noodzakelijk ook een grote liedzanger is, werd tijdens dit recital pijnlijk duidelijk.

Foto
foto © Schubertiade Schwarzenberg

Met het eerste lied, Das Wandern, was het al meteen raak. Schubert lijkt toch zo gemakkelijk: vijf strofen, vijf keer hetzelfde zingen en klaar. En dat is dan ook wat Beczala deed. Of een strofe nu over "Wandern", "Wasser", "Räder" of "Steine" gaat, doet niet ter zake. Zelfs interne nuances ontsnappen hem van meet af aan. Je zou verwachten dat als je een tekst ziet als "Das Wandern ist des Müllers Lust, das Wandern." dat met die herhaling van "das Wandern" iets gedaan wordt. Niet dus. Na die eerste zin beloofde het al een lange en saaie avond te worden.

Maar daar bleef het niet bij. Schubert schrijft, in tegenstelling tot bijvoorbeeld Hugo Wolf, nauwelijks aanduidingen bij de zanglijn. Hij vertrouwde nu eenmaal op de intelligentie van de zanger om de tekst tot leven te brengen. Voor Beczala moet het wel heel gemakkelijk geleken hebben: twintig liederen die je allemaal op dezelfde manier kan zingen. Tussen Wohin? en Des Baches Wiegenlied lijkt überhaupt niets gebeurd te zijn. Na Halt! had ik al goesting om het af te trappen en begon ik me serieus af te vragen of Beczala eigenlijk wel weet en begrijpt wat hij zingt.

Er zijn nochtans momenten die op een presenteerblaadje aangeboden worden, zoals in Am Feierabend. Maar als de molenaarsdochter met een kloeke tenorstem "allen eine gute Nacht" wenst, wordt het moeilijk om niet de slappe lach te krijgen. In Der Müller und der Bach schrijft Schubert aan het begin van elke strofe zelfs of die door de molenaarsknecht, dan wel de beek, gezongen wordt. Zelfs een tenor moet dan toch begrijpen dat een depressieve jongeling anders klinkt dan een troostend beekje ? (met mijn excuses aan de tenors die dit lezen, maar deze avond werden alle tenorclichés bevestigd)

Ik heb het dan nog niet eens over de iets subtielere momenten zoals bijvoorbeeld in Pause (en ja, er waren weer een aantal onnozelaars die dachten dat het pauze was en die ijverig begonnen te applaudisseren). De eerste twee versen - "Meine Laute hab' ich gehängt an die Wand" en "Hab' sie umschlungen mit einem grünen Band" - heeft Schubert twee keer op (bijna) dezelfde muziek gezet. Het feit dat bijvoorbeeld die band groen is, is belangrijk en daar kan een zanger dus iets mee doen... maar daarvoor moet je natuurlijk de liedcyclus toch een heel klein beetje kennen en niet alleen noten staan zingen.

Om nog maar te zwijgen over het einde van dat lied als hij zich afvraagt "Ist es der Nachklang meiner Liebespein? Soll es das Vorspiel neuer Lieder sein?". Het is niet voor niets dat Dietrich Fischer-Dieskau dit omschreef als "Es gibt nichts Subtilers als dieses Gebilde intimer Selbstbefragung im ganzen Zyklus". Maar om dergelijke subtiliteiten over te brengen, moet een zanger toch met meer bagage op het podium komen. Als Beczala nog Schubert wil zingen, dan heeft hij nog héél veel te leren... maar dat zie ik niet meteen gebeuren.

Kortom, het was een uurtje luisteren naar expressieloze vocalises op woorden van Wilhelm Müller en met noten van Franz Schubert. Trouwens, het feit dat hij meer naar zijn partituur keek dan naar het publiek hielp ook niet echt.

Publicatie: vrijdag 28 augustus 2015 @ 11:22
Rubriek: Liedrecital

Recent RSS feed

Roman Trekel in deSingel

We zijn al aan het laatste "echte" liedrecital in deSingel dit seizoen. De bariton Roman Trekel en pianist Jan Philip Schulze brachten Brahms' zelden uitgevoerde cyclus Die schöne Magelone.

Liedrecital, 19-11-2017 10:38
0 opmerkingen

Lucio Silla in de Munt

Toen Peter De Caluwe tien jaar geleden zijn eerste seizoen voorstelde, vermeldde hij dat hij de vier opera's seria van Mozart wilde opvoeren. Clemenza, Idomeneo en Mitridate hebben we al gehad. Met de nieuwe productie van Lucio Silla is het kwartet nu volledig.

Opera, 8-11-2017 16:47
3 opmerkingen

Karine Deshayes in de Munt

Voor het tweede Muntrecital dit seizoen stonden er drie artiesten op het podium. Naast de mezzo Karine Deshayes en de pianist Tristan Pfaff, deed ook de klarinettist Philippe Berrod mee... en dat kan maar één ding betekenen...

Liedrecital, 6-11-2017 22:53
0 opmerkingen

Margherita in Wexford

Zoals eerder deze week reeds vermeld, staat het Wexford Opera Festival bekend voor het opvoeren van onbekende werken. Mijn laatste voorstelling deze week valt volledig in die categorie... het "melodramma semiserio" Margherita van de mij totaal onbekende Italiaanse componist Jacopo Foroni.

Opera, 5-11-2017 11:38
0 opmerkingen

La scala di seta in Wexford

Het laatste ShortWork dat in Wexford opgevoerd werd, is La scala di seta. De relatief korte Rossini-farsa vraagt slechts zes zangers is dus ideaal voor de namiddagvoorstelling in het Whites Hotel, uitgevoerd met de pianobegeleiding van Tina Chang.

Opera, 4-11-2017 8:54
0 opmerkingen

Risurrezione in Wexford

Franco Alfano is vooral bekend als de componist die Puccini's Turandot voltooide. Zangers als Placido Domingo en Roberto Alagna brachten recent wel zijn Cyrano de Bergerac terug onder de aandacht, maar (van) zijn Risurrezione had ik nog nooit gehoord.

Opera, 3-11-2017 10:28
6 opmerkingen

Rigoletto in Wexford

Dé vraag vooraf was hoe ze Rigoletto tot ongeveer een uur kunnen inkorten als één van de ShortWorks bij het Wexford Opera Festival. Dat is dus niet echt gelukt, uiteindelijk duurde de voorstelling meer dan anderhalf uur zonder pauze.

Opera, 2-11-2017 19:38
0 opmerkingen

Dubliners in Wexford

Het Wexford Opera Festival presenteert elke namiddag zogenaamde ShortWorks in de congreszaal van het Whites Hotel. Een voorstelling duurt ongeveer een uur en is bezet met jonge zangers. Vandaag was een creatie te horen... Dubliners van Andrew Synnott.

Opera, 1-11-2017 21:34
1 opmerking

Medea in Wexford

Na zes jaar ben ik nog eens in Wexford voor hun jaarlijks operafestival, dat ondertussen aan zijn 66ste editie toe is. Het Festival staat bekend voor haar programmatie van onbekende opera's, alhoewel de openingsproductie - Cherubini's Medea - toch geen echte rariteit meer is.

Opera, 1-11-2017 10:53
0 opmerkingen

November 2017

Cecilia Bartoli heeft een nieuwe CD uit en daar hoort een toernee bij die haar in november ook weer naar het PSK brengt. In de Vlaamse en Waalse Opera staat Franse Donizetti op het programma: in Gent wordt de productie van Le duc d'Albe hernomen, in Luik spelen ze La favorite. Bij de liedrecitals kijk ik vooral uit naar "Die Schöne Magelone" door Roman Trekel.

Toekomstmuziek, 30-10-2017 18:16
0 opmerkingen