ti guarda dal Grande Inquisitor

Rachmaninov Troika in het Théâtre National

Rachmaninov heeft slechts drie opera's gecomponeerd, alledrie korte werken van ongeveer een uur lang. Aleko was zijn afstudeerwerk, de twee andere werden als tweeluik gecreëerd in Moskou. In tegenstelling tot Puccini's Il trittico was het niet de bedoeling om ze als één geheel op te voeren. Desalniettemin brengt de Munt ze als Rachmaninovs Troika als de eerste productie "extra muros" in het Théâtre National.

Foto
foto "Aleko" © Sébastien Forthomme

Het is nochtans niet zo ver gezocht om parallellen te vinden tussen Troika en Il trittico. Aleko is inhoudelijk sterk verwant met Il tabarro. Ook hier hebben we de oudere Aleko die getrouwd is met de veel jongere Zemfira. Als hij haar betrapt met een jonge zigeuner, vermoordt hij hen.

De laatste opera, Francesca da Rimini, is net zoals Gianni Schicchi gebaseerd op een zinnetje uit Dantes "Divina Commedia". Maar het is geen komedie en is erg gelijkaardig met Aleko met de driehoek tussen Francesca en haar oudere echtgenoot Gianciotto (of Lanceotto zoals hij bij Rachmaninov heet) en diens jongere broer Paolo.

Het middelste werk, De gierige ridder, is de vreemde eend in de bijt met de gierige Baron die vooral verliefd is op zijn kisten vol goud. Hij weigert zijn spilzieke zoon Albert te helpen. Zelfs de bemiddeling van de Hertog brengt geen toenadering tussen vader en zoon.

Foto
foto "De gierige ridder" © Clärchen und Matthias Baus

De productie van Kirsten Dehlholm houdt ook rekening met die twee gelijkaardige hoekdelen. Deze twee opera's spelen zich af op een grote podiumbrede trap. Op de onderste treden zit het orkest, bovenaan zitten of staan het koor en de solisten.

Het contrast komt vooral tot uiting in de kostuums en belichting. Voor Aleko heeft Manon Kündig kleurrijke kostuums ontworpen, die trouwens tijdens de pauze van dichterbij bekeken kunnen worden wanneer de koorleden zich onder het publiek mengen... Voor Francesca da Rimini worden dat zwart-witte OpArt-achtige kostuums.

Scenisch gebeurt er niet echt veel. Zemfira beweegt bijvoorbeeld traag van Aleko naar haar jonge minnaar, Lanceotto wandelt ook een paar keer heen en weer tijdens het liefdesduet van Francesca en Paolo. In beide opera's zijn er ook wat verticale bewegingen: bomen en tarot-kaarten in Aleko, Dante en Vergilius die aan kabels boven de trap zweven.

De gierige ridder ziet er visueel totaal anders uit. Deze opera speelt zich af voor het orkest, terwijl op een gaas tussen orkest en zangers videobeelden geprojecteerd worden van de vervallen Marivaux-cinema, waar Troika oorspronkelijk zou opgevoerd worden. De solisten blijven weer op één plaats staan, letterlijk zelfs met ingebetonneerde schoenen... waarschijnlijk als uitdrukking van de onwrikbare standpunten van vader en zoon.

Foto
foto "Francesca da Rimini" © Sébastien Forthomme

Alhoewel deze statische regie niet ver verwijderd is van een concertante uitvoering, vond ik het toch een zeer geslaagde productie. Maar ook muzikaal is het een feest. Rachmaninov heeft machtige muziek geschreven, die door dirigent Mikhail Tatarnikov met veel bravoure uitgevoerd wordt. De overwegend Russische bezetting wordt in verschillende opera's ingezet.

Zo zingen Anna Nechaeva en Sergey Semishkur de twee overspelige koppels. Nechaeva was iets beter als Zemfira met veel metaal in haar stem, dan als Francesca waar haar hoogste register niet helemaal geïntegreerd was in de rest van haar stem. Semishkur was een wat bleke Paolo, maar zong staalharde hoge noten als de jonge zigeuner, weliswaar niet altijd even mooi afgefraseerd. Ik was meer tevreden over Dmitry Golovnin die een rondere Albert zong, maar toch ook de typische Slavische tenorklank produceert.

De twee bassen waren wel goed over de hele lijn. Ik was vooral onder de indruk van Dimitris Tiliakos als Lanceotto. Kostas Smoriginas leek me nog wat jong voor Aleko, maar zong toch een mooie cavatina. Maar het was Sergei Leiferkus - bijna 70 jaar oud ondertussen - die een ronduit weergaloze gierige ridder zong. Rachmaninov heeft deze rol geschreven voor de legendarische Feodor Chaliapin met vooral een monumentale monoloog in het midden van de opera. Leiferkus beschikt nog over alle mogelijke vocale kleuren en expressieve tekstbeleving om die monoloog van begin tot einde boeiend te maken... wat De gierige ridder tot de meest beklijvende opera van de drie maakte.

Dit was een zeer geslaagde seizoenafsluiter voor de Munt en een unieke gelegenheid om de drie Rachmaninov-opera's eens te horen.

Publicatie: vrijdag 19 juni 2015 @ 7:30
Rubriek: Opera

Recent RSS feed

La favorite in Luik

Donizetti's La favorite behoort niet echt tot het ijzeren repertoire. Maar na de voorstelling bij het Beierse operafestival is het wel uitzonderlijk om in hetzelfde jaar een tweede productie mee te maken. Maar net zoals de Münchense liet ook de Luikse productie te wensen over.

Opera, 23-11-2017 21:52
1 opmerking

Roman Trekel in deSingel

We zijn al aan het laatste "echte" liedrecital in deSingel dit seizoen. De bariton Roman Trekel en pianist Jan Philip Schulze brachten Brahms' zelden uitgevoerde cyclus Die schöne Magelone.

Liedrecital, 19-11-2017 10:38
0 opmerkingen

Lucio Silla in de Munt

Toen Peter De Caluwe tien jaar geleden zijn eerste seizoen voorstelde, vermeldde hij dat hij de vier opera's seria van Mozart wilde opvoeren. Clemenza, Idomeneo en Mitridate hebben we al gehad. Met de nieuwe productie van Lucio Silla is het kwartet nu volledig.

Opera, 8-11-2017 16:47
3 opmerkingen

Karine Deshayes in de Munt

Voor het tweede Muntrecital dit seizoen stonden er drie artiesten op het podium. Naast de mezzo Karine Deshayes en de pianist Tristan Pfaff, deed ook de klarinettist Philippe Berrod mee... en dat kan maar één ding betekenen...

Liedrecital, 6-11-2017 22:53
0 opmerkingen

Margherita in Wexford

Zoals eerder deze week reeds vermeld, staat het Wexford Opera Festival bekend voor het opvoeren van onbekende werken. Mijn laatste voorstelling deze week valt volledig in die categorie... het "melodramma semiserio" Margherita van de mij totaal onbekende Italiaanse componist Jacopo Foroni.

Opera, 5-11-2017 11:38
0 opmerkingen

La scala di seta in Wexford

Het laatste ShortWork dat in Wexford opgevoerd werd, is La scala di seta. De relatief korte Rossini-farsa vraagt slechts zes zangers is dus ideaal voor de namiddagvoorstelling in het Whites Hotel, uitgevoerd met de pianobegeleiding van Tina Chang.

Opera, 4-11-2017 8:54
0 opmerkingen

Risurrezione in Wexford

Franco Alfano is vooral bekend als de componist die Puccini's Turandot voltooide. Zangers als Placido Domingo en Roberto Alagna brachten recent wel zijn Cyrano de Bergerac terug onder de aandacht, maar (van) zijn Risurrezione had ik nog nooit gehoord.

Opera, 3-11-2017 10:28
6 opmerkingen

Rigoletto in Wexford

Dé vraag vooraf was hoe ze Rigoletto tot ongeveer een uur kunnen inkorten als één van de ShortWorks bij het Wexford Opera Festival. Dat is dus niet echt gelukt, uiteindelijk duurde de voorstelling meer dan anderhalf uur zonder pauze.

Opera, 2-11-2017 19:38
0 opmerkingen

Dubliners in Wexford

Het Wexford Opera Festival presenteert elke namiddag zogenaamde ShortWorks in de congreszaal van het Whites Hotel. Een voorstelling duurt ongeveer een uur en is bezet met jonge zangers. Vandaag was een creatie te horen... Dubliners van Andrew Synnott.

Opera, 1-11-2017 21:34
1 opmerking

Medea in Wexford

Na zes jaar ben ik nog eens in Wexford voor hun jaarlijks operafestival, dat ondertussen aan zijn 66ste editie toe is. Het Festival staat bekend voor haar programmatie van onbekende opera's, alhoewel de openingsproductie - Cherubini's Medea - toch geen echte rariteit meer is.

Opera, 1-11-2017 10:53
0 opmerkingen

November 2017

Cecilia Bartoli heeft een nieuwe CD uit en daar hoort een toernee bij die haar in november ook weer naar het PSK brengt. In de Vlaamse en Waalse Opera staat Franse Donizetti op het programma: in Gent wordt de productie van Le duc d'Albe hernomen, in Luik spelen ze La favorite. Bij de liedrecitals kijk ik vooral uit naar "Die Schöne Magelone" door Roman Trekel.

Toekomstmuziek, 30-10-2017 18:16
0 opmerkingen