ti guarda dal Grande Inquisitor

Tannhäuser in De Munt

Het werd met veel tam-tam aangekondigd... Jan Fabre zou Wagners Tannhäuser regisseren in De Munt. Van regisseren is er wel niet veel in huis gekomen, wel een hoop ideeën spuien, waarvan de ene al meer geslaagd is dan de andere. Het adagio "minder is meer" is ook - en vooral - van toepassing op opera... en de fout waar veel beginnende regisseurs zich aan bezondigen is dat ze teveel tegelijkertijd willen doen. Bij Jan Fabre is dat niet anders.

De "ideeën" waarmee hij kwam aandraven, werden meestal tot in het oneindige herhaald, waardoor ze na vijf minuten op zijn minst vervelend en afgezaagd, zo niet irritant, werden.

Zijn eerste idee was om de pelgrims en de ridders als clowns te verkleden. Na de pelgrimstocht naar Rome komen ze als normale mensen gelouterd terug zonder hun clownsmaskers... een idee die me vooral onverschillig liet.

Wat wel stoorde waren de dansers, of wat daarvoor moest doorgaan. Tijdens het bacchanaal zijn die verantwoordelijk voor heel wat gefriemel, maar dat wordt dan heel het bedrijf verder gezet, waardoor ze constant in aanvaring komen met de rest van de voorstelling en niets meer bijbrengen. Een aantal van die dansers en acteurs zijn ook gekleed als clowns en houden zich onledig met folterpraktijken, executies en het uitbeelden van heiligenbeelden. En waarom een van die clowns het hele tweede bedrijf een andere clown heen en weer over het podium sleept, is me ook een raadsel. Wat nog zo'n beginnersfout is... dat de regisseur geen vertrouwen heeft in de componist. Als een sopraan "Dich, teure Halle" zingt, dan moet er toch iets anders gebeuren, anders valt het publiek in slaap.

Naast Elisabeth en Venus introduceert Jan Fabre ook de rol van Maria, die meestal achteraan de scene staat. Gewoon geniaal... daar zou ik zelf nooit opgekomen zijn dat Elisabeth een verafbeelding is van de Maagd Maria !

Tenslotte voert hij ook acht naakte zwangere vrouwen op, die vooral een decoratieve functie hebben. Ze poseren vaak als de Eva op het "Lam Gods" van de gebroeders van Eyck... waardoor meteen die tweede archetypische vrouwenfiguur op scene verschijnt. Dit vond ik eigenlijk nog de meest geslaagde vondst.

Foto

Maar over het algemeen wordt de voorstelling dus nodeloos verzwaard met irritante toevoegsels. Pas in het derde bedrijf vindt hij bijna de juiste balans. Het is een echte verademing om eindelijk eens niets anders dan een zanger op de scène te hebben... eerst Elisabeth voor haar gebed, later Wolfram voor zijn Ode aan de avondster. Maar het is "too little, too late". Als hij al zou beginnen met al die dansers te liquideren, dan valt er nog iets te redden. En dan zou er misschien ook nog geld over geweest zijn om voor een minimum aan decor te zorgen; nu ligt er enkel een donkere spiegelende vloer.

Muzikaal was de voorstelling op hetzelfde niveau als de productie. Als je weet dat de junger Hirt, gezongen door Anne-Catherine Gillet, zowat het beste was van de hele avond, zegt dat al genoeg. En zij moest dan nog vanuit de coulissen zingen en werd op het podium vervangen door een jongetje in onderbroek dat aan de buiken van de zwangere vrouwen gaat luisteren. Het concept van een travistierol gaat waarschijnlijk Fabres begrip te boven.

De enige andere goede zanger is te horen in de rol van de Landgraaf Hermann. Stephen Milling heeft een nobele uitstraling en zingt met een toon die lekker stroomt... de enige die Wagner echt verdedigt.

De Venus van Natascha Petrinsky is nog redelijk aanvaardbaar. Ze klinkt niet echt mooi of verleidelijk, wat voor deze rol toch redelijk essentieel zou moeten zijn. Tenminste, het geluid van een cirkelzaag is niet mijn idee van een sensuele klank. Maar - net zoals al de andere hoofdrollen - was zij ook een vervanging, omdat de aangekondigde Venus (Katarina Dalayman) in verwachting is... wat anders niet zou misstaan hebben in deze productie.

Nadat de twee aangekondigde Tannhäusers afgezegd hadden, stond De Munt voor de bijna onmogelijke opdracht om een vervanger te zoeken en dat ze moesten nemen wat ze konden krijgen. Het resultaat is dat ze zich met Louis Gentile moesten behelpen... een versleten stem die na drie woorden al buiten adem is en bij momenten karaktervol schreeuwt. Maar af en toe klinkt er toch iets heldentenörisch, maar vier noten op een hele partij is wat weinig.

Adrienne Dugger heeft zo haar momenten. "Dich, teure Halle" wordt zonder enige nuance verpletterd onder haar vocaal geweld. Maar in haar gebed in het laatste bedrijf toont ze dat toch iets kan produceren dat op een mezza voce lijkt.

Roman Trekel was spijtig genoeg ziek en werd vervangen door Stephan Loges , die normaal pas op het einde van de reeks voorstellingen Wolfram zou zingen. Het probleem is dat hij zijn stem bijna constant onder druk zet om zijn stem wat aan te dikken, wat eigenlijk voor niets nodig is. Het is niet alsof zijn begroeting in het eerste bedrijf of het prijslied zo zwaar georkestreerd zijn. Het gevolg is een lelijk keelachtig vibrato.

Kortom... een op alle vlakken ondermaatse afsluiter van het Muntseizoen.

Publicatie: donderdag 17 juni 2004 @ 8:27
Rubriek: Opera

Recent RSS feed

Roman Trekel in deSingel

We zijn al aan het laatste "echte" liedrecital in deSingel dit seizoen. De bariton Roman Trekel en pianist Jan Philip Schulze brachten Brahms' zelden uitgevoerde cyclus Die schöne Magelone.

Liedrecital, 19-11-2017 10:38
0 opmerkingen

Lucio Silla in de Munt

Toen Peter De Caluwe tien jaar geleden zijn eerste seizoen voorstelde, vermeldde hij dat hij de vier opera's seria van Mozart wilde opvoeren. Clemenza, Idomeneo en Mitridate hebben we al gehad. Met de nieuwe productie van Lucio Silla is het kwartet nu volledig.

Opera, 8-11-2017 16:47
3 opmerkingen

Karine Deshayes in de Munt

Voor het tweede Muntrecital dit seizoen stonden er drie artiesten op het podium. Naast de mezzo Karine Deshayes en de pianist Tristan Pfaff, deed ook de klarinettist Philippe Berrod mee... en dat kan maar één ding betekenen...

Liedrecital, 6-11-2017 22:53
0 opmerkingen

Margherita in Wexford

Zoals eerder deze week reeds vermeld, staat het Wexford Opera Festival bekend voor het opvoeren van onbekende werken. Mijn laatste voorstelling deze week valt volledig in die categorie... het "melodramma semiserio" Margherita van de mij totaal onbekende Italiaanse componist Jacopo Foroni.

Opera, 5-11-2017 11:38
0 opmerkingen

La scala di seta in Wexford

Het laatste ShortWork dat in Wexford opgevoerd werd, is La scala di seta. De relatief korte Rossini-farsa vraagt slechts zes zangers is dus ideaal voor de namiddagvoorstelling in het Whites Hotel, uitgevoerd met de pianobegeleiding van Tina Chang.

Opera, 4-11-2017 8:54
0 opmerkingen

Risurrezione in Wexford

Franco Alfano is vooral bekend als de componist die Puccini's Turandot voltooide. Zangers als Placido Domingo en Roberto Alagna brachten recent wel zijn Cyrano de Bergerac terug onder de aandacht, maar (van) zijn Risurrezione had ik nog nooit gehoord.

Opera, 3-11-2017 10:28
6 opmerkingen

Rigoletto in Wexford

Dé vraag vooraf was hoe ze Rigoletto tot ongeveer een uur kunnen inkorten als één van de ShortWorks bij het Wexford Opera Festival. Dat is dus niet echt gelukt, uiteindelijk duurde de voorstelling meer dan anderhalf uur zonder pauze.

Opera, 2-11-2017 19:38
0 opmerkingen

Dubliners in Wexford

Het Wexford Opera Festival presenteert elke namiddag zogenaamde ShortWorks in de congreszaal van het Whites Hotel. Een voorstelling duurt ongeveer een uur en is bezet met jonge zangers. Vandaag was een creatie te horen... Dubliners van Andrew Synnott.

Opera, 1-11-2017 21:34
1 opmerking

Medea in Wexford

Na zes jaar ben ik nog eens in Wexford voor hun jaarlijks operafestival, dat ondertussen aan zijn 66ste editie toe is. Het Festival staat bekend voor haar programmatie van onbekende opera's, alhoewel de openingsproductie - Cherubini's Medea - toch geen echte rariteit meer is.

Opera, 1-11-2017 10:53
0 opmerkingen

November 2017

Cecilia Bartoli heeft een nieuwe CD uit en daar hoort een toernee bij die haar in november ook weer naar het PSK brengt. In de Vlaamse en Waalse Opera staat Franse Donizetti op het programma: in Gent wordt de productie van Le duc d'Albe hernomen, in Luik spelen ze La favorite. Bij de liedrecitals kijk ik vooral uit naar "Die Schöne Magelone" door Roman Trekel.

Toekomstmuziek, 30-10-2017 18:16
0 opmerkingen