ti guarda dal Grande Inquisitor

Brigitte Fassbaender in Schwarzenberg

Vorige maand vierde Brigitte Fassbaender haar 75ste verjaardag. Zingen doet ze al twintig jaar niet meer, maar op pensioen gaan, zit er nog niet in. Deze week gaf ze een reeks master classes tijdens de Schubertiade Schwarzenberg aan zes zangers, vier mezzo's en twee sopranen.

FotoFassbaender is een uitstekende lesgeefster die zeer behoedzaam omgaat met de zangers en nooit de zangers schoffeert of belachelijk maakt, zoals bijvoorbeeld Dietrich Fischer-Dieskau wel placht te doen (om over Elisabeth Schwarzkopf nog maar te zwijgen). Een master class dient in de eerste plaats over interpretatie te gaan, maar zoals ze zelf op een bepaald moment zei, is het niet haar schuld als ze daar niet altijd aan toekomt. Techiek en interpretatie zijn zo nauw met elkaar verweven dat ze pakweg 80 % van haar tijd met techniek bezig is.

De resultaten die ze op zeer korte termijn weet te behalen, zijn soms ronduit verbluffend. Zo was er een sopraan die last had van het typische brandsirene-effect. Op lange termijn kan dat niet gezond zijn en het is ook hoogst onaangenaam om daarnaar te luisteren (tenzij je de jury bent van een zangwedstrijd, dan geef je zo'n zangeres natuurlijk de eerste prijs). Maar na een vijftal minuten specifieke vocalise-oefeningen was het probleem opgelost, of tenminste de aanzet gegeven voor een duurzamere klankproductie zonder flapperende kin of tong.

De basis van Fassbaenders techniek is de klinkermodificatie, waarbij ze uitlegt hoe de ene klank overgaat in de andere door slechts licht en met minimale moeite de plaatsing van de stem aan te passen. Ze gebruikt daarvoor allerlei beelden, gaande van varkensstaartjes, snurkpunten of het afgehakte kopje van gekookt ei. Een term die ze daarbij vaak gebruikt, is "inhalare la voce" oftewel het naar zich toe trekken van een toon in plaats van een toon naar buiten te duwen wat veel meer kracht kost.

Deze beelden koppelt ze dan ook nog eens aan de fysiologische uitleg van hoe allerlei spieren, het middenrif tot en met de solar plexus daaraan meewerken. Als niet-zanger vond ik dit allemaal hoogst interessant om op deze manier een inkijk te krijgen in de machinerie die ervoor zorgt dat een zanger kan zingen. Er zullen ongetwijfeld wel nog andere technieken zijn, maar de resultaten van haar techniek zijn wel indrukwekkend.

Ze zingt trouwens ook alles voor. Alhoewel ze 50 jaar ouder is dan de zes studenten, kan ze hen nog allemaal moeiteloos van het podium zingen. Ik heb haar spijtig genoeg nooit live gehoord, maar ben uiteraard vertrouwd met haar vele lied-opnames. Haar huidige stem klinkt eigenlijk nog altijd hetzelfde als dertig jaar geleden.

Het is niet echt gepast om in detail op de zes zangers in te gaan. De kwaliteit was hoedanook nogal variabel. Voor mij was echter wel één zangeres die eruit sprong. De Oostenrijkse mezzo Ida Aldrian, die momenteel in het ensemble van Hamburg zingt, heeft een fantastisch mooie stem die ook interpretatief op niveau is. Haar wil ik wel eens in een volledig liedrecital horen...

Publicatie: vrijdag 29 augustus 2014 @ 11:20
Rubriek: Liedrecital

Recent RSS feed

Ilker Arcayürek - Der Einsame

Als een jonge tenor zijn eerste Schubert-CD opneemt, dan is de verleiding groot om met Die schöne Müllerin te beginnen. De Weense tenor Ilker Arcayürek en de pianist Simon Lepper zijn iets origineler.

CD's, 18-6-2018 18:55
0 opmerkingen

Carolyn Sampson - A Soprano's Schubertiade

Ik heb de sopraan Carolyn Sampson enkel nog maar live in oratorium gehoord, nog nooit als liedzangeres. Ze heeft de afgelopen jaren wel al een aantal mooie lied-CD's opgenomen, vooral met Franse muziek. Nu waagt ze zich voor de eerste keer aan Schubert, ook nu weer met haar vaste pianist Joseph Middleton. Een fantastische CD!

CD's, 16-6-2018 16:05
0 opmerkingen

Hertog Blauwbaards burcht in de Munt

Het afgelopen Muntseizoen was een seizoen van tweeluiken en ook de laatste productie bestond uit twee werken. Voor de pauze was dat Bartoks opera Hertog Blauwbaards burcht en na de pauze De wonderbaarlijke mandarijn... een pantomime-ballet, dat in de productie van Christophe Coppens meer pantomime dan ballet was waarbij de overacting niet geschuwd werd.

Opera, 14-6-2018 17:15
0 opmerkingen

Macbeth in Luik

De Luikse Opéra sluit het seizoen af met Macbeth in een nieuwe productie van Stefano Mazzonis di Pralafera. Paolo Arrivabeni dirigeert de gebruikelijke "Franse" versie, inclusief het totaal overbodig heksenballet, maar wel met het slot van de eerste versie.

Opera, 13-6-2018 15:29
0 opmerkingen

La clemenza di Tito in Antwerpen

Het kan toch nog, zelfs bij Opera Vlaanderen... een productie die er gewoon mooi uitziet. Mozarts laatste opera La clemenza di Tito heeft daarenboven een degelijke bezetting meegekregen, geleid door dirigent Stefano Montanari.

Opera, 2-6-2018 10:18
7 opmerkingen

Juni en juli 2018

Zowel Opera Vlaanderen als De Munt eindigen het seizoen met een opera die dateert uit het begin van de 20ste eeuw, respectievelijk De Speler van Prokofiev en Hertog Blauwbaards burcht van Bartok. Ondertussen komt Leo Nucci nog eens naar Luik, deze keer voor Macbeth. En het Brussels Mozartiade-festival begint de zomer met Cosi fan tutte.

Toekomstmuziek, 31-5-2018 19:28
0 opmerkingen