ti guarda dal Grande Inquisitor

Brigitte Fassbaender in Schwarzenberg

Vorige maand vierde Brigitte Fassbaender haar 75ste verjaardag. Zingen doet ze al twintig jaar niet meer, maar op pensioen gaan, zit er nog niet in. Deze week gaf ze een reeks master classes tijdens de Schubertiade Schwarzenberg aan zes zangers, vier mezzo's en twee sopranen.

FotoFassbaender is een uitstekende lesgeefster die zeer behoedzaam omgaat met de zangers en nooit de zangers schoffeert of belachelijk maakt, zoals bijvoorbeeld Dietrich Fischer-Dieskau wel placht te doen (om over Elisabeth Schwarzkopf nog maar te zwijgen). Een master class dient in de eerste plaats over interpretatie te gaan, maar zoals ze zelf op een bepaald moment zei, is het niet haar schuld als ze daar niet altijd aan toekomt. Techiek en interpretatie zijn zo nauw met elkaar verweven dat ze pakweg 80 % van haar tijd met techniek bezig is.

De resultaten die ze op zeer korte termijn weet te behalen, zijn soms ronduit verbluffend. Zo was er een sopraan die last had van het typische brandsirene-effect. Op lange termijn kan dat niet gezond zijn en het is ook hoogst onaangenaam om daarnaar te luisteren (tenzij je de jury bent van een zangwedstrijd, dan geef je zo'n zangeres natuurlijk de eerste prijs). Maar na een vijftal minuten specifieke vocalise-oefeningen was het probleem opgelost, of tenminste de aanzet gegeven voor een duurzamere klankproductie zonder flapperende kin of tong.

De basis van Fassbaenders techniek is de klinkermodificatie, waarbij ze uitlegt hoe de ene klank overgaat in de andere door slechts licht en met minimale moeite de plaatsing van de stem aan te passen. Ze gebruikt daarvoor allerlei beelden, gaande van varkensstaartjes, snurkpunten of het afgehakte kopje van gekookt ei. Een term die ze daarbij vaak gebruikt, is "inhalare la voce" oftewel het naar zich toe trekken van een toon in plaats van een toon naar buiten te duwen wat veel meer kracht kost.

Deze beelden koppelt ze dan ook nog eens aan de fysiologische uitleg van hoe allerlei spieren, het middenrif tot en met de solar plexus daaraan meewerken. Als niet-zanger vond ik dit allemaal hoogst interessant om op deze manier een inkijk te krijgen in de machinerie die ervoor zorgt dat een zanger kan zingen. Er zullen ongetwijfeld wel nog andere technieken zijn, maar de resultaten van haar techniek zijn wel indrukwekkend.

Ze zingt trouwens ook alles voor. Alhoewel ze 50 jaar ouder is dan de zes studenten, kan ze hen nog allemaal moeiteloos van het podium zingen. Ik heb haar spijtig genoeg nooit live gehoord, maar ben uiteraard vertrouwd met haar vele lied-opnames. Haar huidige stem klinkt eigenlijk nog altijd hetzelfde als dertig jaar geleden.

Het is niet echt gepast om in detail op de zes zangers in te gaan. De kwaliteit was hoedanook nogal variabel. Voor mij was echter wel één zangeres die eruit sprong. De Oostenrijkse mezzo Ida Aldrian, die momenteel in het ensemble van Hamburg zingt, heeft een fantastisch mooie stem die ook interpretatief op niveau is. Haar wil ik wel eens in een volledig liedrecital horen...

Publicatie: vrijdag 29 augustus 2014 @ 11:20
Rubriek: Liedrecital

Recent RSS feed

Benjamin Appl in het Paleis der Academiën

Oorspronkelijk zouden Benjamin Appl en James Baillieu hun liedrecital in het Brussels Conservatorium geven. Maar de staat van de zaal is ondertussen zodanig dat zelfs de artiesten beginnen te klagen en dus werd uitgeweken naar het Paleis der Academiën.

Liedrecital, 24-2-2018 22:40
0 opmerkingen

Maart 2018

Maart is de maand van het klara-festival, waar onder andere een concertante Pelléas et Mélisande in pianoversie op het programma staat. De Munt brengt het bekendste operatweeluik Cav-Pag en Opera Vlaanderen herneemt de Gürbaca-productie van Parsifal.

Toekomstmuziek, 24-2-2018 9:29
0 opmerkingen

Dietrich Henschel in de Munt

Vijf liederen voor en vijf liederen na de pauze was alles wat Dietrich Henschel gisteren zong in de Munt. Alles bij elkaar amper twintig minuten muziek... wat toch wel héél mager is voor een "liedrecital".

Liedrecital, 13-2-2018 17:04
3 opmerkingen

Petite Messe Solennelle in deSingel

Het is dit jaar een Rossini-jaar - hij overleed 150 jaar geleden - en deSingel begint dat jaar met een uitvoering van zijn Petite Messe Solennelle.

Oratorium, 10-2-2018 10:56
0 opmerkingen

Pelléas et Mélisande in Antwerpen

Pelléas et Mélisande behoort tot mijn absolute lievelingsopera's en ik keek dan ook vol verwachting uit naar de nieuwe productie bij Opera Vlaanderen. Het is een visueel mooie productie geworden, maar vocaal bleef ik toch enigszins op mijn honger zitten.

Opera, 3-2-2018 10:40
13 opmerkingen

Carmen in Luik

De Opera van Luik blijft volharden in de boosheid door ook lange opera's zoals Carmen pas om 20 uur te laten beginnen. Het werd bijgevolg weer een bijna-nachtvoorstelling, des te meer omdat de voorstelling met meer dan 20 minuten vertraging begon omdat het orkest moest wachten op de harpiste...

Opera, 31-1-2018 9:13
8 opmerkingen

Februari 2018

In februari staat vooral de nieuwe productie van Pelléas et Mélisande bij Opera Vlaanderen in de schijnwerpers. In Luik brengen ze met Le domino noir een rariteit. Bij de recitals kijk ik vooral uit naar Benjamin Appl die zijn Heimat-CD in het Brussels Conservatorium voorstelt.

Toekomstmuziek, 26-1-2018 18:03
0 opmerkingen