ti guarda dal Grande Inquisitor

Christian Gerhaher - Nachtviolen

"Nachtviolen" is de tweede CD met een selectie Schubert-liederen die bariton Christian Gerhaher en pianist Gerold Huber opgenomen hebben. Net zoals hun eerdere CD "Abendbilder" is ook deze opname verplicht luistermateriaal voor elke Lied- en Schubertliefhebber.

FotoSchubert heeft verschillende liederen geschreven waarin een Wanderer centraal staat, met de liedcyclus Winterreise als absoluut hoogtepunt. De Schubertiaanse Wanderer is meestal een eenzaat die over berg en dal, langs wouden en rivieren zwerft. Hij heeft alles verlaten, meestal omwille van een misgelopen liefde. Todessehnsucht loert achter elke boom. De natuur is zijn thuis, de maan en de sterren zijn gesprekspartner. Deze liederen vormen de rode draad doorheen "Nachtviolen".

Het eerste lied op de CD brengt al die elementen meteen samen in An den Mond in einer Herbstnacht. Gerhaher is een meester in subtiele tekstinterpretatie, af en toe legt hij het er iets dikker op (als hij bijvoorbeeld de "schrecklicher Geier" beklemtoont). Met een natuurlijke voordracht gaat hij de dialoog aan met de maan. De herfstnacht verwijst uiteraard naar het naderende einde van de Wanderer, dat Gerhaher in de laatste recitatieve strofe mooi uitdrukt.

Gerhaher zingt soms met een wat weke klank. De rust die hij daarmee uitstraalt, is perfect voor het pelgrimslied Abschied. Gerold Huber echoot in de piano de zangstem en Gerhaher speelt met zijn vibrato. Toen hij dit jaar net niet de "Snger des Jahres" werd (die prijs ging naar Barbara Hannigan), omschreef Opernwelt hem in hun Jahrbuch als: "Christian Gerhaher spricht singend und singt sprechend". Die omschrijving geeft nog het best zijn vertolking van Der Wanderer (D649, tekst van Schlegel) weer op het moment dat het maanlicht hem toespreekt.

De CD is uiteraard genoemd naar het Mayrhofer-lied Nachtviolen, oftewel de damastbloem die in de Romantiek een symbool van trouw is. Maar ook hier klinkt weer de melancholie en weemoed door. En dat is misschien het enige punt van kritiek die ik op deze CD heb. Veel liederen hebben dezelfde sfeer, hoe mooi ze elk op zich ook gezongen worden. Af en toe wordt het ritme wel gebroken met een lied als ber Wildemann of de stevige tonen van Der Strom.

Maar hoe meer ik naar deze CD luister, des te meer ben ik ervan overtuigd dat de 24 (!) liederen die Gerhaher en Huber uitgekozen hebben een alternatieve Winterreise vormen. Er is geen n-op-n-relatie, maar de parallellen zijn iets te frappant om gn toeval te zijn. Met An den Mond in einer Herbstnacht wordt de achtergrond geschetst en de "cyclus" eindigt niet met een draailier, maar met de fluit van Der Snger am Felsen. Met Der Schiffer (Schlegel) denkt hij aan zijn geliefde, zij het iets minder heftig dan in Die Post, de reflectie van het Lied eines Schiffers an die Dioskuren is verwant met Die Nebensonnen. In dit licht lijkt zelfs de keuze van de CD-titel me geen toeval te zijn...

Foto

De Winterreise-Wanderer wordt begeleid door een kraai, voor deze Wanderer is het de nachtegaal in An die Nachtigall. Het is uiteraard puur toeval, maar vorige week kreeg Christian Gerhaher de Nachtigall-prijs van de Duitse Schallplattenkritik. De prijs werd uitgereikt na zijn Liedrecital bij de Salzburger Festspiele. De woorden van Hlty kunnen niet toepasselijker zijn: "Du tnest mir mit deiner sen Kehle"...

Wie nog meer wil weten over Christian Gerhaher, kan ik de documentaire van BR-Klassik aanraden: Der Snger Christian Gerhaher is online beschikbaar.

Publicatie: maandag 11 augustus 2014 @ 20:51
Rubriek: CD's

Recent RSS feed

Roman Trekel in deSingel

We zijn al aan het laatste "echte" liedrecital in deSingel dit seizoen. De bariton Roman Trekel en pianist Jan Philip Schulze brachten Brahms' zelden uitgevoerde cyclus Die schne Magelone.

Liedrecital, 19-11-2017 10:38
0 opmerkingen

Lucio Silla in de Munt

Toen Peter De Caluwe tien jaar geleden zijn eerste seizoen voorstelde, vermeldde hij dat hij de vier opera's seria van Mozart wilde opvoeren. Clemenza, Idomeneo en Mitridate hebben we al gehad. Met de nieuwe productie van Lucio Silla is het kwartet nu volledig.

Opera, 8-11-2017 16:47
3 opmerkingen

Karine Deshayes in de Munt

Voor het tweede Muntrecital dit seizoen stonden er drie artiesten op het podium. Naast de mezzo Karine Deshayes en de pianist Tristan Pfaff, deed ook de klarinettist Philippe Berrod mee... en dat kan maar n ding betekenen...

Liedrecital, 6-11-2017 22:53
0 opmerkingen

Margherita in Wexford

Zoals eerder deze week reeds vermeld, staat het Wexford Opera Festival bekend voor het opvoeren van onbekende werken. Mijn laatste voorstelling deze week valt volledig in die categorie... het "melodramma semiserio" Margherita van de mij totaal onbekende Italiaanse componist Jacopo Foroni.

Opera, 5-11-2017 11:38
0 opmerkingen

La scala di seta in Wexford

Het laatste ShortWork dat in Wexford opgevoerd werd, is La scala di seta. De relatief korte Rossini-farsa vraagt slechts zes zangers is dus ideaal voor de namiddagvoorstelling in het Whites Hotel, uitgevoerd met de pianobegeleiding van Tina Chang.

Opera, 4-11-2017 8:54
0 opmerkingen

Risurrezione in Wexford

Franco Alfano is vooral bekend als de componist die Puccini's Turandot voltooide. Zangers als Placido Domingo en Roberto Alagna brachten recent wel zijn Cyrano de Bergerac terug onder de aandacht, maar (van) zijn Risurrezione had ik nog nooit gehoord.

Opera, 3-11-2017 10:28
6 opmerkingen

Rigoletto in Wexford

D vraag vooraf was hoe ze Rigoletto tot ongeveer een uur kunnen inkorten als n van de ShortWorks bij het Wexford Opera Festival. Dat is dus niet echt gelukt, uiteindelijk duurde de voorstelling meer dan anderhalf uur zonder pauze.

Opera, 2-11-2017 19:38
0 opmerkingen

Dubliners in Wexford

Het Wexford Opera Festival presenteert elke namiddag zogenaamde ShortWorks in de congreszaal van het Whites Hotel. Een voorstelling duurt ongeveer een uur en is bezet met jonge zangers. Vandaag was een creatie te horen... Dubliners van Andrew Synnott.

Opera, 1-11-2017 21:34
1 opmerking

Medea in Wexford

Na zes jaar ben ik nog eens in Wexford voor hun jaarlijks operafestival, dat ondertussen aan zijn 66ste editie toe is. Het Festival staat bekend voor haar programmatie van onbekende opera's, alhoewel de openingsproductie - Cherubini's Medea - toch geen echte rariteit meer is.

Opera, 1-11-2017 10:53
0 opmerkingen

November 2017

Cecilia Bartoli heeft een nieuwe CD uit en daar hoort een toernee bij die haar in november ook weer naar het PSK brengt. In de Vlaamse en Waalse Opera staat Franse Donizetti op het programma: in Gent wordt de productie van Le duc d'Albe hernomen, in Luik spelen ze La favorite. Bij de liedrecitals kijk ik vooral uit naar "Die Schne Magelone" door Roman Trekel.

Toekomstmuziek, 30-10-2017 18:16
0 opmerkingen