ti guarda dal Grande Inquisitor

Christian Gerhaher - Nachtviolen

"Nachtviolen" is de tweede CD met een selectie Schubert-liederen die bariton Christian Gerhaher en pianist Gerold Huber opgenomen hebben. Net zoals hun eerdere CD "Abendbilder" is ook deze opname verplicht luistermateriaal voor elke Lied- en Schubertliefhebber.

FotoSchubert heeft verschillende liederen geschreven waarin een Wanderer centraal staat, met de liedcyclus Winterreise als absoluut hoogtepunt. De Schubertiaanse Wanderer is meestal een eenzaat die over berg en dal, langs wouden en rivieren zwerft. Hij heeft alles verlaten, meestal omwille van een misgelopen liefde. Todessehnsucht loert achter elke boom. De natuur is zijn thuis, de maan en de sterren zijn gesprekspartner. Deze liederen vormen de rode draad doorheen "Nachtviolen".

Het eerste lied op de CD brengt al die elementen meteen samen in An den Mond in einer Herbstnacht. Gerhaher is een meester in subtiele tekstinterpretatie, af en toe legt hij het er iets dikker op (als hij bijvoorbeeld de "schrecklicher Geier" beklemtoont). Met een natuurlijke voordracht gaat hij de dialoog aan met de maan. De herfstnacht verwijst uiteraard naar het naderende einde van de Wanderer, dat Gerhaher in de laatste recitatieve strofe mooi uitdrukt.

Gerhaher zingt soms met een wat weke klank. De rust die hij daarmee uitstraalt, is perfect voor het pelgrimslied Abschied. Gerold Huber echoot in de piano de zangstem en Gerhaher speelt met zijn vibrato. Toen hij dit jaar net niet de "Sänger des Jahres" werd (die prijs ging naar Barbara Hannigan), omschreef Opernwelt hem in hun Jahrbuch als: "Christian Gerhaher spricht singend und singt sprechend". Die omschrijving geeft nog het best zijn vertolking van Der Wanderer (D649, tekst van Schlegel) weer op het moment dat het maanlicht hem toespreekt.

De CD is uiteraard genoemd naar het Mayrhofer-lied Nachtviolen, oftewel de damastbloem die in de Romantiek een symbool van trouw is. Maar ook hier klinkt weer de melancholie en weemoed door. En dat is misschien het enige punt van kritiek die ik op deze CD heb. Veel liederen hebben dezelfde sfeer, hoe mooi ze elk op zich ook gezongen worden. Af en toe wordt het ritme wel gebroken met een lied als Über Wildemann of de stevige tonen van Der Strom.

Maar hoe meer ik naar deze CD luister, des te meer ben ik ervan overtuigd dat de 24 (!) liederen die Gerhaher en Huber uitgekozen hebben een alternatieve Winterreise vormen. Er is geen één-op-één-relatie, maar de parallellen zijn iets te frappant om géén toeval te zijn. Met An den Mond in einer Herbstnacht wordt de achtergrond geschetst en de "cyclus" eindigt niet met een draailier, maar met de fluit van Der Sänger am Felsen. Met Der Schiffer (Schlegel) denkt hij aan zijn geliefde, zij het iets minder heftig dan in Die Post, de reflectie van het Lied eines Schiffers an die Dioskuren is verwant met Die Nebensonnen. In dit licht lijkt zelfs de keuze van de CD-titel me geen toeval te zijn...

Foto

De Winterreise-Wanderer wordt begeleid door een kraai, voor deze Wanderer is het de nachtegaal in An die Nachtigall. Het is uiteraard puur toeval, maar vorige week kreeg Christian Gerhaher de Nachtigall-prijs van de Duitse Schallplattenkritik. De prijs werd uitgereikt na zijn Liedrecital bij de Salzburger Festspiele. De woorden van Hölty kunnen niet toepasselijker zijn: "Du tönest mir mit deiner süßen Kehle"...

Wie nog meer wil weten over Christian Gerhaher, kan ik de documentaire van BR-Klassik aanraden: Der Sänger Christian Gerhaher is online beschikbaar.

Publicatie: maandag 11 augustus 2014 @ 20:51
Rubriek: CD's

Recent RSS feed

Benjamin Appl in het Paleis der Academiën

Oorspronkelijk zouden Benjamin Appl en James Baillieu hun liedrecital in het Brussels Conservatorium geven. Maar de staat van de zaal is ondertussen zodanig dat zelfs de artiesten beginnen te klagen en dus werd uitgeweken naar het Paleis der Academiën.

Liedrecital, 24-2-2018 22:40
0 opmerkingen

Maart 2018

Maart is de maand van het klara-festival, waar onder andere een concertante Pelléas et Mélisande in pianoversie op het programma staat. De Munt brengt het bekendste operatweeluik Cav-Pag en Opera Vlaanderen herneemt de Gürbaca-productie van Parsifal.

Toekomstmuziek, 24-2-2018 9:29
0 opmerkingen

Dietrich Henschel in de Munt

Vijf liederen voor en vijf liederen na de pauze was alles wat Dietrich Henschel gisteren zong in de Munt. Alles bij elkaar amper twintig minuten muziek... wat toch wel héél mager is voor een "liedrecital".

Liedrecital, 13-2-2018 17:04
3 opmerkingen

Petite Messe Solennelle in deSingel

Het is dit jaar een Rossini-jaar - hij overleed 150 jaar geleden - en deSingel begint dat jaar met een uitvoering van zijn Petite Messe Solennelle.

Oratorium, 10-2-2018 10:56
0 opmerkingen

Pelléas et Mélisande in Antwerpen

Pelléas et Mélisande behoort tot mijn absolute lievelingsopera's en ik keek dan ook vol verwachting uit naar de nieuwe productie bij Opera Vlaanderen. Het is een visueel mooie productie geworden, maar vocaal bleef ik toch enigszins op mijn honger zitten.

Opera, 3-2-2018 10:40
13 opmerkingen

Carmen in Luik

De Opera van Luik blijft volharden in de boosheid door ook lange opera's zoals Carmen pas om 20 uur te laten beginnen. Het werd bijgevolg weer een bijna-nachtvoorstelling, des te meer omdat de voorstelling met meer dan 20 minuten vertraging begon omdat het orkest moest wachten op de harpiste...

Opera, 31-1-2018 9:13
8 opmerkingen

Februari 2018

In februari staat vooral de nieuwe productie van Pelléas et Mélisande bij Opera Vlaanderen in de schijnwerpers. In Luik brengen ze met Le domino noir een rariteit. Bij de recitals kijk ik vooral uit naar Benjamin Appl die zijn Heimat-CD in het Brussels Conservatorium voorstelt.

Toekomstmuziek, 26-1-2018 18:03
0 opmerkingen