ti guarda dal Grande Inquisitor

Die Walküre in Bayreuth

Drie kwartier voor de voorstelling begon, brak een onweer met wolkbreuk los boven het Bayreuther Festspielhaus. Wie de weersverwachtingen niet bekeken had, kwam letterlijk doorweekt aan en nam druppend van de regen plaats in de zaal. Comfortabel is anders, maar het is wel de ideale proloog voor de stormmuziek waarmee het eerste bedrijf van Die Walküre begint.

Foto

Gisteren vroeg ik me af hoe de enscenering van Das Rheingold op een logische manier verder gezet kon worden. Voor regisseur Frank Castorf lijkt continuïteit in een Ring-productie geen noodzaak te zijn. Van de hedendaagse Route 66 zijn we nu ineens aanbeland in Bakoe, de hoofdstad van Azerbeidzjan, in de eerste helft van de 19de eeuw toen daar al volop olie gewonnen werd. Olie is de rode draad in deze Ring als de vertaling van de macht van het Rijngoud en de Ring.

Het concept van Die Walküre is sterk gelijklopend als dat van Das Rheingold. Aleksandar Denic heeft weer één levensgroot gebouw ontworpen op het draaiplateau. Deze keer is het een historische houten boortoren, wat best wel een mooi decor oplevert. Een dergelijke houten constructie is ook veel aangenamer dan het Amerikaanse plastiek en beton langs Route 66. Het geeft meteen een authentiek kantje aan de productie.

Het vraagt niet veel fantasie om zich in de hut van Hunding te wanen. Siegmund vindt zelfs een echt zwaard in de stal, Wotan en Hunding hebben ook een speer... of toch op zijn minst een soort staf. Ik waan me even in een normale Walküre-productie. Het decor wordt goed ingezet tijdens de "Todesverkündigung" als Brünnhilde van hoog in de boortoren afdaalt tot ze bij Siegmund is.

Foto

De videobeelden zijn ook weer van de partij, maar ze zijn deze keer minder dominant dan in Das Rheingold. Om in de tijd van de productie te blijven, zijn ze in stemmig zwart-wit. In het eerste bedrijf worden ze slechts spaarzaam ingezet, bijvoorbeeld om te tonen hoe Sieglinde het slaapdrankje in Hundings glas giet. De live videobeelden worden gemengd met een historische, vermoedelijk Russische, film over de Bakoe-olie. En het is daar dat het onduidelijker werd.

Alhoewel... een uitbundig spuitende oliebron tijdens het liefdesduet van Siegmund en Sieglinde is niet het meest subtiele beeld. In het laatste bedrijf tijdens de finale Wotan-Brünnhilde-scène zien we hoe oliebronnen in brand gestoken worden. Er worden tussendoor zeer verhelderende teksten geprojecteerd... in het cyrillisch.

Eén tekstbeeld is wel duidelijk: het jaartal 1942. Dit verwijst hoogstwaarschijnlijk naar Fall Blau (gelukkig dat Google en Wikipedia bestaan om de bedoelingen van regisseurs te ontcijferen), het offensief van Hitler in de Kaukasus om de rijke olievelden rond Bakoe in handen te krijgen. En zo zijn we toch weer bij de nazi's aanbeland... iets waar elke zichzelf respecterende Wagner-regisseur niet omheen kan.

FotoOp muzikaal vlak was het een zeer bevredigende voorstelling. Om te beginnen, was het eerste bedrijf fantastisch. Johan Botha is een stralende Siegmund, zij het met een paar bijna-uitschuivertjes. Hij zingt een perfect dramatische "Ein Schwert" en gebruikt mooi lyrische klanken voor "Winterstürme".

Anja Kampe overtreft zichzelf als Sieglinde. Tekstinterpretatie is het codewoord. Al meteen vanaf "Dies Haus und dies Weib sind Hundings Eigen" had ze mijn aandacht met de manier waarop ze in dat ene zinnetje haar hele leven uitdrukt. Ze houdt dat heel de voorstelling vol, tot en met de vreugde en angst als Brünnhilde aankondigt dat "ein Wälsung wächst dir im Schoss".

Voeg bij dit duo nog eens de Hunding van Kwangchul Youn en je hebt een droombezetting, al begint Kwangchul Youns vibrato wel te wobbelen. Wat deze drie zangers gemeenschappelijk hebben, is hun tekstprojectie. Hun voorbeeldige dictie maakt dat je elke woord verstaat (in Bayreuth worden uiteraard geen boventitels gebruikt), in tegenstelling met Das Rheingold.

Na Das Rheingold hoopte ik dat Fricka en Wotan een tandje zouden bijsteken. In het geval van Claudia Mahnke gebeurde dat effectief. In haar scène met Wotan doet ze alles wat ik van een Fricka verwacht, in hoofdzaak Wotan op zijn nummer zetten met dramatische inslag. Wolfgang Koch begint echt de zwakke schakel in deze Ring te worden. Op geen enkel moment kon hij mij overtuigen. Ik betrapte me er telkens weer op dat mijn gedachten begonnen af te dwalen als hij zijn mond opendeed. Om Wotans monoloog in het tweede bedrijf boeiend te houden heb je echt wel een topzanger nodig, en liefst nog één die enigszins verstaanbaar Duits zingt. Maar zelfs in zijn "Abschied" kon hij mij niet ontroeren... een veeg teken.

Na Essen en Weimar is het de derde keer dat ik Catherine Foster hoor als de Walküre-Brünnhilde. Ze blijft me telkens weer verbazen met hoe moeiteloos ze deze rol zingt, van haar opwindende Hojotoho's over haar inleving in Siegmunds psyche tijdens de "Todesverkündigung" tot en met haar finale bede aan Wotan om haar niet hulpeloos achter te laten. Een grote vertolking.

Publicatie: dinsdag 29 juli 2014 @ 10:25
Rubriek: Opera

Recent RSS feed

Dietrich Henschel in de Munt

Vijf liederen voor en vijf liederen na de pauze was alles wat Dietrich Henschel gisteren zong in de Munt. Alles bij elkaar amper twintig minuten muziek... wat toch wel héél mager is voor een "liedrecital".

Liedrecital, 13-2-2018 17:04
3 opmerkingen

Petite Messe Solennelle in deSingel

Het is dit jaar een Rossini-jaar - hij overleed 150 jaar geleden - en deSingel begint dat jaar met een uitvoering van zijn Petite Messe Solennelle.

Oratorium, 10-2-2018 10:56
0 opmerkingen

Pelléas et Mélisande in Antwerpen

Pelléas et Mélisande behoort tot mijn absolute lievelingsopera's en ik keek dan ook vol verwachting uit naar de nieuwe productie bij Opera Vlaanderen. Het is een visueel mooie productie geworden, maar vocaal bleef ik toch enigszins op mijn honger zitten.

Opera, 3-2-2018 10:40
13 opmerkingen

Carmen in Luik

De Opera van Luik blijft volharden in de boosheid door ook lange opera's zoals Carmen pas om 20 uur te laten beginnen. Het werd bijgevolg weer een bijna-nachtvoorstelling, des te meer omdat de voorstelling met meer dan 20 minuten vertraging begon omdat het orkest moest wachten op de harpiste...

Opera, 31-1-2018 9:13
8 opmerkingen

Februari 2018

In februari staat vooral de nieuwe productie van Pelléas et Mélisande bij Opera Vlaanderen in de schijnwerpers. In Luik brengen ze met Le domino noir een rariteit. Bij de recitals kijk ik vooral uit naar Benjamin Appl die zijn Heimat-CD in het Brussels Conservatorium voorstelt.

Toekomstmuziek, 26-1-2018 18:03
0 opmerkingen

Simon Keenlyside in de Munt

Ze hadden al eerder moeten terugkeren naar de Munt, maar vorig seizoen hebben ze afgezegd. Vandaag waren Simon Keenlyside en Malcolm Martineau wel van de partij voor een gevarieerd liedrecital met liederen van Sibelius, Schubert, Wolf en Poulenc.

Liedrecital, 22-1-2018 23:15
2 opmerkingen

Il prigioniero en Das Gehege in de Munt

Il prigioniero en Das Gehege zijn twee eenakters van elk ongeveer drie kwartier lang die ik nog nooit gehoord had. De Munt brengt ze nu samen in een dramatisch tweeluik, geregisseerd door Andrea Breth en met Franck Ollu in de orkestbak.

Opera, 19-1-2018 17:00
3 opmerkingen