ti guarda dal Grande Inquisitor

Lady Macbeth in Antwerpen

Ik moet toegeven dat, toen ik vorig jaar in de seizoensbrochure van de Vlaamse Opera las dat Calixto Bieito de regie zou doen van Shostakovitch' Lady Macbeth uit het district Mtsensk, ik het ergste vreesde. Een opera met een behoorlijke hoeveelheid seks en geweld lijkt op zijn maat gemaakt te zijn...

Foto
foto's © Annemie Augustijns

De vrijscènes worden weliswaar visueel in beeld gebracht en de geweldscènes komen realistisch over, maar Bieito gaat nergens echt uit de bocht. Er is zelfs nauwelijks een blote borst te bespeuren. Dit moet één van Bieito's meest tekstgetrouwe ensceneringen zijn, die bij momenten zelfs muzikaal gedacht is.

Mtsensk is hier een vervallen mijnwerkersstad. In een grauwe omgeving met modderige zwarte grond staat een stalen constructie (een indrukwekkend decor van Rebecca Ringst). Als de muren openschuiven zien we het smetteloos witte container-appartement waar Katerina, Zinovi en Boris wonen. Hoe meer personages - letterlijk - met hun vuile voeten door het appartement lopen, hoe vuiler het wordt. De parallel met het uitzichtloze leven van Katerina waarin de moorden zich opstapelen is evident.

Katerina zit opgesloten in dat wereldje waar ze bepoteld wordt door haar schoonvader Boris (en zelfs de priester). Ze probeert respect af te dwingen van de werknemers van haar man Zinovi. Maar die illusie wordt krachtig doorbroken door de nieuweling Sergej. Haar oplaaiende passie moet ze afkoelen met ijsblokjes in de ijskast. Alles wat Bieito bedacht heeft, is logisch en draagt bij tot een meeslepende uitvoering.

Foto

Hij slaagt er zelfs in om het koor een zinvolle bezigheid te geven. Soms volgen ze de meute, bijvoorbeeld tijdens de groepsverkrachting van Aksinja. Maar als ze op weg zijn naar Siberië krijgt elkeen een eigen karakter met zijn eigen kleine kantjes. De overgang naar dat vierde bedrijf is trouwen ook het vermelden waard. De ombouw gebeurt niet achter gesloten doek. We zien hoe de techniekers van de Vlaamse Opera in recordtijd het volledige appartement afbreken tot enkel het naakte staalskelet overblijft. Suggestieve belichting zorgt voor de juiste sfeer.

Er is één moment waar het drama het haalt van de muziek. Net voor Zinovi terugkeert, beginnen Katerina en Sergej te fluisteren. Zelfs als ik Russich zou verstaan, dan zou ik er nog geen letter van begrepen hebben. Gelukkig zijn er dan boventitels.

Foto

Shostakovitch heeft een uiterst kleurrijke partituur geschreven en chef-dirigent Dmitri Jurowski trekt alle registers open. Het orkest bestrijkt het grootst mogelijke dynamische palet, waarbij de muzikale grapjes en contrasten goed in de verf gezet worden. De "banda" wordt een fanfare die in het tweede deel vanop het stalen decor lustig de zaal in blaast. Op het einde van het tweede bedrijf worden ze - voor maximaal effect - zelfs opgesteld in de zijloges vooraan het eerste balkon... de paar mensen die daar net voor zitten, kregen voor alle veiligheid een paar oordopjes toebedeeld.

De Vlaamse Opera heeft ook een topbezetting verzameld. De prestatie van Ausrine Stundyte als Katerina is ronduit fenomenaal. In het eerste bedrijf heeft haar laag register nog wel weinig gewicht. Maar voor de rest zingt en speelt ze dat de stukken eraf vliegen met een ongeziene intensiteit. Ladislav Elgr zette ook een overtuigende Sergej neer met zijn Slavisch tenor. Voor Boris hadden ze de veteraan John Tomlinson geëngageerd. Hij heeft nog altijd een krachtige basstem, die enkel wat begint te wobbelen als hij zijn stem onder druk zet.

Het zal duidelijk zijn dat ik dit een uitstekende voorstelling vind die iedereen zou moeten gaan zien...

Publicatie: zaterdag 22 maart 2014 @ 9:07
Rubriek: Opera

Recent RSS feed

Benjamin Appl in het Paleis der Academiën

Oorspronkelijk zouden Benjamin Appl en James Baillieu hun liedrecital in het Brussels Conservatorium geven. Maar de staat van de zaal is ondertussen zodanig dat zelfs de artiesten beginnen te klagen en dus werd uitgeweken naar het Paleis der Academiën.

Liedrecital, 24-2-2018 22:40
0 opmerkingen

Maart 2018

Maart is de maand van het klara-festival, waar onder andere een concertante Pelléas et Mélisande in pianoversie op het programma staat. De Munt brengt het bekendste operatweeluik Cav-Pag en Opera Vlaanderen herneemt de Gürbaca-productie van Parsifal.

Toekomstmuziek, 24-2-2018 9:29
0 opmerkingen

Dietrich Henschel in de Munt

Vijf liederen voor en vijf liederen na de pauze was alles wat Dietrich Henschel gisteren zong in de Munt. Alles bij elkaar amper twintig minuten muziek... wat toch wel héél mager is voor een "liedrecital".

Liedrecital, 13-2-2018 17:04
3 opmerkingen

Petite Messe Solennelle in deSingel

Het is dit jaar een Rossini-jaar - hij overleed 150 jaar geleden - en deSingel begint dat jaar met een uitvoering van zijn Petite Messe Solennelle.

Oratorium, 10-2-2018 10:56
0 opmerkingen

Pelléas et Mélisande in Antwerpen

Pelléas et Mélisande behoort tot mijn absolute lievelingsopera's en ik keek dan ook vol verwachting uit naar de nieuwe productie bij Opera Vlaanderen. Het is een visueel mooie productie geworden, maar vocaal bleef ik toch enigszins op mijn honger zitten.

Opera, 3-2-2018 10:40
13 opmerkingen

Carmen in Luik

De Opera van Luik blijft volharden in de boosheid door ook lange opera's zoals Carmen pas om 20 uur te laten beginnen. Het werd bijgevolg weer een bijna-nachtvoorstelling, des te meer omdat de voorstelling met meer dan 20 minuten vertraging begon omdat het orkest moest wachten op de harpiste...

Opera, 31-1-2018 9:13
8 opmerkingen

Februari 2018

In februari staat vooral de nieuwe productie van Pelléas et Mélisande bij Opera Vlaanderen in de schijnwerpers. In Luik brengen ze met Le domino noir een rariteit. Bij de recitals kijk ik vooral uit naar Benjamin Appl die zijn Heimat-CD in het Brussels Conservatorium voorstelt.

Toekomstmuziek, 26-1-2018 18:03
0 opmerkingen