ti guarda dal Grande Inquisitor

Stradella in Luik

Ik moet toegeven dat ik me niet bewust was van César Franck als opera-componist. Hij heeft vier opera's geschreven heeft, maar heeft ze zelf nooit horen uitvoeren. Hij is wél geboren in Luik en als de Waalse Opera na drie jaar haar gerenoveerd operahuis wil heropenen met iets speciaals, is zijn opera Stradella een originele keuze. Een opera van Grétry had misschien meer voor de hand gelegen - zijn standbeeld, inclusief een urne met zijn hart, staat voor het Luikse operahuis - maar er komen nog twee Grétry-opera's later op het seizoen.

Foto

Stradella speelt zich af tijdens de 17de eeuw in Venetië. De Hertog van Pesaro heeft een oogje laten vallen op Léonore en geeft Spadoni de opdracht om haar te ontvoeren. Om haar na de ontvoering wat gewilliger te maken, overlaadt hij haar met geschenken en vraagt de zanger Stradella om voor haar te zingen. Maar Stradella is ook de geliefde van Léonore, die onverwacht zijn verdwenen geliefde terugvindt. Het komt tot een gevecht tussen Stradella en de Hertog, Léonore ontsnapt. Na een opvoering op Witte Donderdag wordt Stradella vermoord door twee huurmoordenaars.

César Franck was nog een tiener toen hij deze opera componeerde. Het was de bedoeling om ermee de befaamde "Prix de Rome" te winnen, tot zijn vader meer heil zag in een pianistencarrière dan een leven als componist. Het enige dat César Franck nagelaten heeft, is de pianopartituur. Om er een uitvoerbaar werk van te maken heeft de Waalse Opera een orkestratie-opdracht gegeven aan de Antwerpse componist Luc Van Hove, die eerder al La Strada gecomponeerd heeft voor de Vlaamse Opera.

In tegenstelling tot bijvoorbeeld Giorgio Battistelli, die vorig jaar Le duc d'Albe vervolledigd heeft, probeert Luc Van Hove niet om een eigen "moderne" stempel op de partituur te drukken. Het klinkt allemaal redelijk authentiek, alhoewel het me niet zou verbazen als Franck-specialisten misschien wel musicologische anachronismen zouden ontdekken. Het is een heel kleurrijke orkestratie geworden met Venetiaanse carnavalmuziek, een trompet die plots solo een deuntje speelt of het koor dat tijdens de kerkscène enkel begeleid wordt door de lage strijkers.

De opera op zich kent zowel zwakke als sterkere momenten. Het eerste bedrijf komt traag op gang en het laatste bedrijf wordt afgehaspeld met een aria voor Stradella, een aria voor Léonore en de kerkscène. Het tweede bedrijf vond ik daarentegen schitterend, zowel muzikaal als dramatisch. Het is het bedrijf waarin Léonore de cadeaus ontvangt, Stradella zijn Léonore terugvindt en de confrontatie tussen de drie protagonisten plaatsvindt. Ook de zangers waren in dit bedrijf op hun best.

Marc Laho heeft een deel van de flexibiliteit van zijn vroegere Rossini-tenor verloren en zingt nu Stradella met een iets stevigere stem, maar nog altijd goede hoge noten. Zijn aria in het derde bedrijf miste daarentegen wat richting. De spinto van Isabelle Kabatu bestaat tegenwoordig uit twee stemmen, met een metalen hoogte en een doffer midden en laag register waar ondertussen ook redelijk veel vibrato ingeslopen is. Werner Van Mechelen is de derde Belgische zanger in het rijtje en zingt een uitstekende Spadoni. Alhoewel ik het gevoel heb dat de rol bij momenten eerder bassig klinkt, brengt hij veel vocale kleur en expressie in de cadeautjesscène. Philippe Rouillon is zoals gewoonlijk een stijlvolle Hertog.

Jaco Van Dormael is vooral bekend als filmmaker en regisseert met Stradella zijn eerste opera. Hij zet heel het podium onder water, laat spiegels neerdalen en een al dan niet omwolkte maan is altijd aanwezig. Eén en ander zou doen vermoeden dat deze elementen een diep-psychologische enscenering inluiden. Dat is echter niet het geval en vermoedelijk ook nooit bedoeld.

In het eerste bedrijf doet de watervlakte met loopplanken denken aan een ondergelopen San Marco-plein, maar het paleis van de Hertog of een kerk die constant onder water staan, is minder geloofwaardig en na een tijdje was ik op al dat water wel uitgekeken. Ook zangers en koorleden die in duikerspak of met lieslaarzen door het water waden, is niet altijd even esthetisch en boeiend. De gigantische spiegel heeft vooral een praktische functie om het publiek te laten zien wat er in het water gebeurt, zoals het bloed dat het water kleurt als Stradella door de Hertog verwond wordt of de hereniging van Stradella en Léonore in de dood. De maan zorgt voor een wisselende belichting en brengt zelfs een korte filmverwijzing naar de Méliès-achtige meezingende maan tijdens de ontvoeringsscène. De voorstelling eindigt op een grappige noot als een grote opblaasbare vis over het podium de zaal inzwemt en drie andere vissen uit de nok van de zaal neerdalen.

Tenslotte nog een woordje over het gerenoveerde operahuis. Aan de buitenkant valt meteen de spierwitte gevel op evenals de uitbreiding die bovenop het operahuis gebouwd werd. De inkomhal is volledig opengewerkt, is lichter en voelt minder claustrofobisch aan dan vroeger. De foyer heeft terug een klassieke plafond zonder stalen constructies. In de zaal zelf is weinig veranderd, behalve dat de eerste zes rijen nu doorlopen over de volledige breedte van de zaal waardoor waarschijnlijk een paar extra parterre-zitjes gecreëerd werden. De verf is amper opgedroogd, maar in de gangen is de verfgeur nog wel opvallend aanwezig. Hoedanook is het een verademing om eindelijk van de circustent verlost te zijn...

Publicatie: woensdag 26 september 2012 @ 18:50
Rubriek: Opera

Recent RSS feed

Roman Trekel in deSingel

We zijn al aan het laatste "echte" liedrecital in deSingel dit seizoen. De bariton Roman Trekel en pianist Jan Philip Schulze brachten Brahms' zelden uitgevoerde cyclus Die schöne Magelone.

Liedrecital, 19-11-2017 10:38
0 opmerkingen

Lucio Silla in de Munt

Toen Peter De Caluwe tien jaar geleden zijn eerste seizoen voorstelde, vermeldde hij dat hij de vier opera's seria van Mozart wilde opvoeren. Clemenza, Idomeneo en Mitridate hebben we al gehad. Met de nieuwe productie van Lucio Silla is het kwartet nu volledig.

Opera, 8-11-2017 16:47
3 opmerkingen

Karine Deshayes in de Munt

Voor het tweede Muntrecital dit seizoen stonden er drie artiesten op het podium. Naast de mezzo Karine Deshayes en de pianist Tristan Pfaff, deed ook de klarinettist Philippe Berrod mee... en dat kan maar één ding betekenen...

Liedrecital, 6-11-2017 22:53
0 opmerkingen

Margherita in Wexford

Zoals eerder deze week reeds vermeld, staat het Wexford Opera Festival bekend voor het opvoeren van onbekende werken. Mijn laatste voorstelling deze week valt volledig in die categorie... het "melodramma semiserio" Margherita van de mij totaal onbekende Italiaanse componist Jacopo Foroni.

Opera, 5-11-2017 11:38
0 opmerkingen

La scala di seta in Wexford

Het laatste ShortWork dat in Wexford opgevoerd werd, is La scala di seta. De relatief korte Rossini-farsa vraagt slechts zes zangers is dus ideaal voor de namiddagvoorstelling in het Whites Hotel, uitgevoerd met de pianobegeleiding van Tina Chang.

Opera, 4-11-2017 8:54
0 opmerkingen

Risurrezione in Wexford

Franco Alfano is vooral bekend als de componist die Puccini's Turandot voltooide. Zangers als Placido Domingo en Roberto Alagna brachten recent wel zijn Cyrano de Bergerac terug onder de aandacht, maar (van) zijn Risurrezione had ik nog nooit gehoord.

Opera, 3-11-2017 10:28
6 opmerkingen

Rigoletto in Wexford

Dé vraag vooraf was hoe ze Rigoletto tot ongeveer een uur kunnen inkorten als één van de ShortWorks bij het Wexford Opera Festival. Dat is dus niet echt gelukt, uiteindelijk duurde de voorstelling meer dan anderhalf uur zonder pauze.

Opera, 2-11-2017 19:38
0 opmerkingen

Dubliners in Wexford

Het Wexford Opera Festival presenteert elke namiddag zogenaamde ShortWorks in de congreszaal van het Whites Hotel. Een voorstelling duurt ongeveer een uur en is bezet met jonge zangers. Vandaag was een creatie te horen... Dubliners van Andrew Synnott.

Opera, 1-11-2017 21:34
1 opmerking

Medea in Wexford

Na zes jaar ben ik nog eens in Wexford voor hun jaarlijks operafestival, dat ondertussen aan zijn 66ste editie toe is. Het Festival staat bekend voor haar programmatie van onbekende opera's, alhoewel de openingsproductie - Cherubini's Medea - toch geen echte rariteit meer is.

Opera, 1-11-2017 10:53
0 opmerkingen

November 2017

Cecilia Bartoli heeft een nieuwe CD uit en daar hoort een toernee bij die haar in november ook weer naar het PSK brengt. In de Vlaamse en Waalse Opera staat Franse Donizetti op het programma: in Gent wordt de productie van Le duc d'Albe hernomen, in Luik spelen ze La favorite. Bij de liedrecitals kijk ik vooral uit naar "Die Schöne Magelone" door Roman Trekel.

Toekomstmuziek, 30-10-2017 18:16
0 opmerkingen