Als seizoensopener brengen zowel de Munt als de Vlaamse Opera een werk dat pas de afgelopen 10 jaar gecreëerd werd. Het begin van het seizoen is traditioneel ook de tijd voor het KlaraFestival dat als thema "The Mahler Connection" meegekregen heeft.

Op zaterdag 18 september gaat in de Vlaamse Opera L'Amour de loin, de opera van Kaija Saariaho die in 2000 voor de eerste keer opgevoerd werd in Salzburg, in Antwerpen in première. Daniele Finzi Pasca heeft naar verluidt een achtergrond bij de Cirque du Soleil en zal deze opera regisseren. De zangers zijn Philip Addis (Jaufré Rudel), Rachel Harnisch (Clémence) en Kathérine Rohrer (Le Pèlerin). [details]

In de Munt valt de keuze op een opera van Boesmans. Op donderdag 9 september gaat Yvonne, princesse de Bourgogne in première. Deze opera werd vorig jaar in Parijs gecreëerd. In Brussel krijgen we dezelfde productie met deels dezelfde bezetting, Paul Gay als de koning en Mireille Delunsch als de koningin. [details]

De Opera van Luik houdt het bij de vaste waarden. Vanaf vrijdag 10 september zal daar een van mijn favoriete Verdi-opera's, Un ballo in maschera, in première gaan in een regie van Philippe Sireuil. Met deze voorstelling komt Massimo Zanetti ook nog eens terug naar België. De hoofdrollen worden gezongen door Chiara Taigi (Amelia), Aquiles Machado (Riccardo) en George Petean (Renato). [details]

Op dinsdag 21 september is een concertante Così fan tutte te horen in het PSK. René Jacobs zal het Freiburger Barockorchester leiden met Alexandrina Pendatchanska (Fiordiligi), Marie-Claude Chappuis (Dorabella), Magnus Staveland (Ferrando), Johannes Weisser (Guglielmo), Sunhae Im (Despina) en Marcos Fink (Don Alfonso). [details]

Mahler zal komend seizoen een belangrijke rol spelen in de programmatie omwille van zijn 150ste verjaardag (in 2010) en de herdenking van zijn overlijden 100 jaar geleden (in 2011). De Vlaamse Opera geeft de aftrap op 3 en 4 september met Mahlers Das Lied von der Erde in respectievelijk de Gentse Opera en deSingel. De solisten zijn mezzo Ildiko Komlosi en tenor John Treleaven. [details]

Op donderdag 23 september is Das Lied von der Erde ook te horen in PSK, deze keer met Anna Larsson en Stephen Gould als de vocale solisten. [details]

Twee van zijn liedcycli worden ook uitgevoerd, spijtig genoeg niet tijdens hetzelfde concert. Op woensdag 15 september zingt Werner Güra de Rückert-Lieder [details], op donderdag 16 september zingt Dagmar Peckova de Kindertotenlieder [details]... telkens in de orkestversie.

De sopraan Simone Kermes komt op dinsdag 7 september naar het PSK voor een paar concertaria's van Mozart. Ze wordt daarbij begeleid door het Concerto Köln. [details]

Sophie Karthäuser zingt Bach in het Brusselse Conservatorium op woensdag 22 september. Het Café Zimmermann begeleidt haar in twee van Bachs Hochzeitskantaten, "Weichet nur, betrübte Schatten" en "O holder Tag, erwünschte Zeit". [details]

Op maandag 27 september treedt Angelika Kirchschlager op in de Gentse Handelsbeurs met het Belcea Quartet. Ze zal Chaussons "Chanson perpétuelle" en Respighi's "Il tramonto" zingen. [details]

Deze maand is er maar één "echt" liedrecital. Op donderdag 16 september zingt Marie-Nicole Lemieux, met Daniel Blumenthal aan de piano, liederen van Alma Mahler, Chausson, Debussy, Lekeu en Schreker. [details]

Het Edinburgh International Festival is slechts één van de verschillende festivals in Edinburgh tijdens de maand augustus. Er is ook een boekenfestival, een kunstfestival en begin augustus een jazz&blues-festival. Maar het festival waar je - letterlijk - niet omheen kunt, is het Fringe Festival.

Het Fringe Festival overspoelt heel Edinburgh met duizenden shows verspreid over meer dan 250 locaties. Die shows komen uit alle genres, veel standup- en andere comedy, theater en dans. Maar natuurlijk ook muziek, ook klassieke muziek, opera en musical. Het zijn vaak jonge artiesten die optreden in kerken, theatertjes, pubs of hotels. Als je over de Royal Mile loopt ter hoogte van High Street word je langs alle kanten aangeklampt door de artiesten die hun show aanprijzen met folders, straattheater of die een voorproefje geven van hun show op een van de straatpodiums.

Je kan probleemloos een hele vakantie vullen met enkel deze Fringe-shows... het is gewoon een kwestie van het kaf van het koren te kunnen scheiden. De laatste dag van mijn verblijf in Edinburgh heb ik zo een reeks voorstellingen bijgewoond.

Het begon op de middag in St Mary's Cathedral met een lunchconcert van de jonge tenor Gareth Treseder en pianist Douglas Stevens. Ze brachten vooral religieuze muziek van onder andere Bach en Mendelssohn. Treseder heeft een goede middenstem, maar aan zijn hoogte en laagte is nog werk. Desalniettemin zong hij een mooie Benedictus uit Bachs Hohe Messe. Een trillende onderlip in het aanschijn van Christus' lijden tijdens Bäche von gesalznen Zähren uit Bach-kantate 21 lijkt wel dramatisch, maar kon beter achterwege gelaten worden.

Om een of andere vreemde reden zong hij ook Das verlassene Mägdlein van Hugo Wolf. In zijn intro voor het lied vertelde hij dat hij in het "Mägdlein" een parallel zag met de priester Mörike die ook opziet tegen zijn dagdagelijkse taken. Het is me echter niet duidelijk hoe hij dat kan rijmen met de tweede helft van het lied. Het moet trouwens bijna een unicum zijn dat een man dit lied zingt.

In de namiddag trok ik naar St Andrew’s and St George’s West Church voor 7 Opera Sins. Dit was een voorstelling van de Edinburgh Studio Opera. Het is een vereniging van hoofdzakelijk studenten van de Edinburgh University en is dan ook absoluut niet te vergelijken met "onze" operastudio's. Het niveau van de zangers varieert heel sterk met een paar beloftevolle uitschieters. De meeste zangers hadden wel nog problemen met hun talen, vooral dan Duits en Frans, maar ook Italiaans werd vaak met een accent gezongen.

De voorstelling was een aaneenschakeling van zeven operascènes. Het is een interessant idee om de zeven hoofdzonden als rode draad te gebruiken bij hun keuze (ze hadden natuurlijk gewoon Don Giovanni kunnen opvoeren en dan passeren de meeste hoofdzondes ook al de revue). De ene keuze was al meer geslaagd dan de andere. Een van de geslaagde was de openinsscène van Gianni Schicchi om de "Hebzucht" uit te beelden, of de scène uit Hänsel und Gretel als ze het peperkoeken huisje ontdekken ter illustratie van de "Vraatzucht". De meest aangrijpende scène - voor "Woede" - was de eerste scène uit het tweede bedrijf van Peter Grimes als Ellen Orford de kneuzingen ontdekt bij Grimes' leerjongen.

In de vooravond gaf Rainer Hersch een show rond de unieke Victor Borge in het New Town Theatre. Hij vertelt over het leven van de Deense pianist-komiek en doet hem ook na. In de klassieke Borge-stijl (inclusief het accent) speelt hij stukjes op de piano en doet zelfs Borges onnavolgbare Phonetic Punctuation. Dit was absoluut de meest professionele show die ik gisteren bijwoonde.

In de jaren '60 werd de Edinburgh University Savoy Opera Group opgericht om de operettes van Gilbert & Sullivan op te voeren. Dit jaar gaven ze een voorstelling van The threepenny opera van Kurt Weill, in de Engelse versie, in Augustine's (nog een voor de gelegenheid tot theater omgebouwde kapel). Met eenvoudige scenische middelen - zoals een paar zwarte schoolborden waarop het wisselende decor getekend werd - vertelden ze het verhaal van Mack the Knife en Polly Peachum. Ze zongen in musicalstijl op een redelijk hoog niveau. Alleen lieten sommigen zich iets te gemakkelijk verleiden tot overacting. Maar alles bij elkaar was dit een zeer onderhoudende show om mijn weekje Edinburgh af te sluiten...

Als apertiefhapje serveerde het Royal Scottish National Orchestra onder leiding van Stéphane Denève Chabriers bekende España. Het voorgerecht bestond uit Iberts Escales... twee zuiderse orkestwerken ter voorbereiding van L'heure espagnole, een van Ravels meest kleurrijke partituren.

Usher Hall was veel minder gevuld dan op de andere avonden. Was het programma niet interessant genoeg, of was het concert gewoon te kort (alles bij elkaar duurde het ongeveer 1u45, inclusief pauze), of waren de zangers niet bekend genoeg ?

Sophie Koch is nochtans een natuurlijk kokette Concepcion, die nauwelijks naar haar partituur kijkt en speels interageert met haar mannelijke tegenspelers. Of zoals Ramiro een paar keer zingt: "Voilà ce que j'appelle une femme charmante".

Ramiro werd gezongen door de jonge bariton Johannes Weisser, die vooral mooi en zoetgevooisd klinkt maar nog wat meer vocale substantie kan gebruiken voor deze rol. Christopher Purves is daarentegen een perfecte Don Inigo. Concepcions andere minnaar Gonzalve was een stuk minder perfect. Gordon Gietz heeft een paar goede noten, maar klinkt vooral genepen. Zelfs de veel oudere tenor Keith Lewis klonk een stuk beter als Concepcions echtgenoot Torquemada.

Om maar meteen met de deur in huis te vallen... Gerald Finley is een liedzanger van het hoogste niveau. Zijn liedrecital in Queen's Hall, met Julius Drake aan de piano, behoort tot de hoogtepunten van dit festival.

De eerste helft van hun recital bestond uit Heine-Lieder van Robert Schumann. Al die liederen behoren tot het standaardrepertoire en ik verwachtte me dan ook niet echt aan iets nieuws... maar toch.

De drie deeltjes van Der arme Peter hebben een anekdotisch karakter van ene Peter die verliefd is op Grete, maar die met Hans trouwt. Het is een combinatie van Das ist ein Flöten und Geigen en Ein Jüngling liebt ein Mädchen uit Dichterliebe... dacht ik... tot vanmorgen. De eerste twee akkoorden verwijzen naar de klank van een draailier, zoals we die kennen van Der Leiermann. Deze verwijzing naar Winterreise is dan ook de inspiratie voor hun hele interpretatie van Der arme Peter die tot een onontkoombaar dramatisch einde leidt met "Er hat verloren seinen Schatz, drum ist das Grab der beste Platz".

Na de vier extra-Dichterliebe-liederen, waaronder een ontroerende Lehn' deine Wang, namen ze de maat van vier Schumann-ballades. Belsatzar is een van mijn lievelingsballades omdat het een minstens even grote expressiekracht van de uitvoerders vraagt als bijvoorbeeld Erlkönig. Gerald Finley beschikt over alle expressieve mogelijkheden om deze ballade volledig tot zijn recht te laten komen en evenaart daarmee moeiteloos de versie van Thomas Quasthoff. Zo is er een klein beschonken lachje bij "Des Königs Wangen leuchten Glut" dat overmoedig uitgroeit tot een grootse "Ich bin der König von Babylon". Plots slaat de sfeer om en verdwijnt alle kleur uit Finley's stem bij "Dem König ward's heimlich im Busen bang". En dan valt er een geladen stilte waarbij heel de zaal zijn adem inhoudt; de spanning stijgt ten top als de vuurletters op de muur verschijnen en Belsatzar gruwelijk vermoord wordt.

Met Histoires naturelles van Ravel tonen ze hun onderkoelde humoristische kant in Le paon, een delicate toonvoering in Le grillon, de elegantie van Le cygne, verwondering in Le martin-pêcheur en groteske robuustheid in La pintade. Om te eindigen zongen ze een groep Engelstalige liederen van Barber en Ives. Barbers Solitary Hotel komt uit "Ulysses" van James Joyce, waarbij Finley erin slaagt om structuur en logica te brengen in de loshangende zinsdelen. Voor Ives' Charlie Rutlage haalt Finley zijn vettigste Texaans accent boven tot grote verwondering van het Schots publiek.

Het publiek in Queen's Hall was op dat moment al extatisch en kreeg nog twee bisnummers. Met Ravels Chanson ecossaise gaven ze een knipoog naar Edinburgh. Maar The desert van Louis Emmanuel was de culminatie van al hun kunnen. Het is weer een ballade, maar deze keer van het hilarische soort, over een man die in de woestijn verloren gelopen is en de gieren al boven zijn hoofd ziet cirkelen. Met een oneindig aangehouden "I'm saved" tijdens het piano-naspel werd een onvergetelijk recital afgesloten.

Op 3 september zendt BBC Radio 3 het recital uit... niet te missen.

Purcells The Indian Queen is een semi-opera met meer theater dan opera. In het programmaboek staan slechts drie pagina's gezongen tekst en zomaar eventjes zeven bladzijden synopsis om de rest van het verhaal te vertellen. Harry Christophers en The Sixteen voerden in Usher Hall enkel de muziek op - iets minder dan een uur - waardoor het eerder een ariaconcert was met weinig dramatische samenhang.

Het is onbegonnen werk om het verhaal samen te vatten tenzij heel kort... het verhaal speelt zich af in Mexico waar de koningin Zempoalla (the indian queen) weerstand biedt aan de Peruviaanse strijdmachten aangevoerd door Montezuma. John Mark Ainsley en Roderick Williams waren de sterren van de avond, vooral in hun strijd als "Fame" en "Envy". Williams was ook een uitmuntende profeet Ismeron in diens aria You twice ten hundred deities. Sopraan Gillian Keith was tenslotte een mooie "God of dreams".

De avond werd vervolledigd door voor de pauze twee andere werkjes van Purcell te brengen. The Masque of Hymen was de slot-masque die door Daniel Purcell - broer van Henry - gecomponeerd werd voor The Indian Queen. De avond was begonnen met de ode Come, ye sons of art, door Purcell geschreven ter gelegenheid van de verjaardag van Queen Mary II. Dit werk bevat ook het enige, voor mij althans, echt bekende stukje... het duet Sound the trumpet, dat uitgevoerd werd door de weinig feestelijk klinkende combinatie van contratenor Robin Blaze en tenor Allan Clayton.