ti guarda dal Grande Inquisitor

Benjamin Appl in Zeist

"Lieder vom Orient" is een recitaltitel die verwachtingen schept, zeker als Graham Johnson de pianist is en je zijn programmeerkunsten kent. En met de bariton Benjamin Appl worden de verwachtingen nog wat hoger gespannen. Het draaide echter niet helemaal uit zoals ik verwacht of gehoopt had.

Foto

Maar eerst dus dat programma. Nadat Goethe met zijn West-östlicher Divan de oriëntalistiek in de Duitse literatuur binnengebracht had, kreeg dat navolging met dichters als Platen, Daumer of Rückert. Het eerste deel van de avond bestond uit liederen op hun gedichten, maar zonder dat die zelf een oosters thema hebben... in tegenstelling tot het tweede deel van de avond. Opvallend was trouwens dat elke helft van het recital in één geheel uitgevoerd werd zonder de gebruikelijke applausmomenten na een groepje liederen.

Schubert heeft twee Platen-liederen gecomponeerd. Het eerste lied Die Liebe hat gelogen was nog goed. Het tweede lied Du liebst mich nicht kreeg een verrassend overdramatische uitvoering van Appl waarbij zo ongeveer alle piano's en pianissimo's straal genegeerd werden.

De gedichten van Platen en Daumer komen samen in Brahms' Opus 32. Het behoort niet meteen tot mijn favoriete cycli, ondanks het prachtige Wie bist du, meine Königin. Aanvankelijk liet Graham Johnson zich nog opmerken in Wie rafft ich mich auf in der Nacht met subtiel flikkerende sterretjes bij "sie funkelten sacht in der Nacht". Nicht still zu dir zu gehen begon onheilspellend, maar eindigde met een pianississimo "dein wahres". Het zijn uitzonderingen in de uitvoering van dit Opus, waarvan de eerste helft overstemd werd door een gevecht tussen pianist en zanger... de zanger verloor. Du sprichst, dass ich mich täuschte was het kantelpunt. Appl mocht Bitteres zu sagen denkst du weer mooi piano eindigen. En So stehn wir was een les in mezza voce zingen.

De drie Rückertliederen verliepen beter, met vooral een zuivere, uitgepuurde vertolking van Dass sie hier gewesen. Appl gooit een paar smachtende blikken in het publiek tijdens Du bist die Ruh, maar die konden niet verhelen dat de twee beruchte decrescendo's van "Augenzelt" niet echt lukten. Het eerste deel van de avond liep dus op een sisser af, enigszins symptomatisch voor heel het eerste deel.

Het tweede deel was gelukkig een verbetering, niet in het minst door een prachtig Schumann-groepje. Aus den östlichen Rosen was weliswaar veel te traag naar mijn goesting, maar Die Lotosblume benaderde de perfectie. Belsazar is een uitdaging voor elke zanger, maar Appl beheerst het lied tot in de puntjes. Hij begint onwaarschijnlijk traag en trekt daarmee het publiek in zijn vertelling. De eerste helft van het lied wordt gradueel opgebouwd tot de eerste climax van "Ich bin der König van Babylon"... zijn blik alleen al stuurt rillingen over ieders rug. De tweede climax komt op het einde: Belsazar wordt "von seinen Knechten umgebracht". Geen forte, maar een onwezenlijk pianissimo met bakken intensiteit. Grandioos.

Het programma werd afgerond met drie Driekoningenliederen, ingeleid door Wolfs Nun wandre Maria, van Cornelius, Strauss en Wolf. Vooral in Wolfs Epiphanias kon Appl al zijn interpretatief kunnen inzetten door voor elke koning een andere stem te zoeken (en ook de os en de ezel worden niet vergeten in de piano). De humor van het lied krijgt nog een extra dimensie als Appl tijdens het naspel achter de piano verdwijnt, drie gouden kronen bovenhaalt, die op zijn hoofd en dat van Johnson en de blaadjesdraaier zet en dan stiekem de zaal uitsluipt... Johnson alleen achterlatend. Succes gegarandeerd !

Voor de bisnummers bleven we bij de West-östlicher Divan met Geheimes en - net zoals Oliemans een dag eerder - Sitz ich allein.

Publicatie: vrijdag 25 mei 2018 @ 23:27
Rubriek: Liedrecital

Recent RSS feed

Benjamin Appl in Zeist

Thomas Oliemans in Zeist

Met Joseph von Eichendorff als de festivaldichter is het onvermijdelijk dat we op een bepaald moment Schumanns Eichendorff-Liederkreis te horen zouden krijgen. Vandaag was dat het geval met de Nederlandse bariton Thomas Oliemans en de immer geniale Malcolm Martineau aan de piano.

Liedrecital, 24-5-2018 22:56
0 opmerkingen

Meerstemmige Schumann en Brahms in Zeist

"Meine Töne still und heiter" was de titel die de kwartetavond van het Liedfestival van Zeist meegekregen had. Het is het eerste lied uit Schumanns Minnespiel dat centraal stond in een concert met meerstemmige liederen van Schumann en Brahms, uitgevoerd door vier solisten en met Matthias Lademann aan de piano.

Liedrecital, 23-5-2018 23:05
0 opmerkingen

Anna Lucia Richter in Zeist

Dit jaar heeft het Liedfestival van Zeist "Schubert en zijn opvolgers" als thema. Die opvolgers zijn dan vooral Schumann en Wolf. Een bijkomende rode draad is de dichter Eichendorff. In het openingsconcert van Anna Lucia Richter en Gerold Huber kregen we Schubert en Wolf, maar voor Eichendorff was het wachten tot de bisnummers.

Liedrecital, 22-5-2018 23:06
0 opmerkingen

Capriccio Première Portraits

Het Oostenrijkse platenlabel Capriccio is met "Première Portraits" een nieuwe reeks gestart. Hun doel is om jonge artiesten de kans te geven om een eerste CD op te nemen. Momenteel zijn er al zeven opnames uitgebracht, vier daarvan met Duitse liederen. Op één opname na, is Charles Spencer telkens de pianist.

CD's, 10-5-2018 14:43
0 opmerkingen

Mei 2018

Mei is een vrij rustige maand, onder andere omdat het Muntorkest de Elisabethwedstrijd moet begeleiden. Met de zomer in aantocht wordt de Landcommanderij weer omgebouwd tot een operazaal met dit jaar Il trovatore op het programma. Opera Vlaanderen brengt een nieuwe productie van La clemenza di Tito in een productie van Michael Hampe. In Luik spelen ze het vrij zelden uitgevoerde La donna del lago.

Toekomstmuziek, 1-5-2018 11:23
0 opmerkingen

Lohengrin in de Munt (2/2)

De nieuwe Lohengrin-productie heeft voor de vier protagonisten twee bezettingen. Gisteren hoorde ik de eerste bezetting. Die is beduidend beter dan de tweede bezetting, al zijn er toch nog een paar zwakke punten.

Opera, 27-4-2018 11:39
3 opmerkingen

Opera Vlaanderen 2018-2019

Aviel Cahn heeft zijn laatste seizoen bij Opera Vlaanderen aangekondigd. Het is een seizoen waar verschillende namen uit het Cahn-tijdperk terugkeren. De Konwitschny-productie van La Juive is de enige herneming.

Toekomstmuziek, 24-4-2018 18:35
5 opmerkingen

Opéra Royal de Wallonie 2018-2019

Stefano Mazzonis di Pralafera en Speranza Scappucci hebben vandaag het volgende seizoen van de Opéra Royal de Wallonie voorgesteld. Het wordt weer een seizoen met het grote Italiaanse repertoire van Bellini en Rossini over Donizetti en Verdi tot Puccini en met een aantal opvallende zangers zoals Violeta Urmana, Ildebrando d'Arcangelo, Olga Peretyatko of Lawrence Brownlee. En bij de concerten krijgen we zomaar even Joyce DiDonato, Leo Nucci en Sonya Yoncheva...

Toekomstmuziek, 23-4-2018 23:32
7 opmerkingen

Siegfried in Düsseldorf

Der Ring am Rhein is met Siegfried bij zijn derde aflevering aanbeland. De productie van Dietrich W. Hilsdorf ligt volledig in de lijn van de vorige twee delen.

Opera, 23-4-2018 16:31
3 opmerkingen

Lohengrin in de Munt (1/2)

Na bijna 30 jaar programmeert de Munt weer een Lohengrin. Olivier Py is, na Dialogues des Carmélites, voor de tweede keer dit seizoen te gast als regisseur. Alain Altinoglu stond in de orkestbak.

Opera, 21-4-2018 8:41
2 opmerkingen